Hoe nieuws zich verspreidt: de dood van Clément Méric

Het nieuws: De antifascist Clément Méric overlijdt na een confrontatie met skinheads in Parijs. Wat opvalt: De provocerende rol van de linkse Méric blijft onderbelicht, mede door verwarring rond een vertaling. Door Pieter Smit6

donderdag 6 juni


le monde


'Gewelddadige woordenwisseling'

1 De Franse krant Le Monde bericht dat een 19-jarige, linkse activist op woensdag 5 juni met ernstig letsel in het ziekenhuis is beland na een confrontatie met skinheads. De politie rept van een 'gewelddadige woordenwisseling' tussen twee groepen na een kledingverkoop van het bij extreemrechts en -links populaire merk Fred Perry. De linkse activisten zouden de skinheads hebben getreiterd, meldt de krant. Even later ontstaat een handgemeen, waarbij de frêle Clément Méric na een violent coup de poing, een hevige vuistslag, met zijn hoofd tegen een paaltje valt.


In het artikel wordt een verklaring aangehaald van de socialistische minister Manuel Valls van Binnenlandse Zaken. Hij benadrukt dat de toedracht van Mérics dood eerst onderzocht moet worden, maar belooft er alles aan te doen om 'geweld uit te roeien dat een stempel van extreemrechts draagt'. De titel van zijn verklaring, 'Agression d'un jeune homme de 19 ans à Paris', agressie tegen, of aanval op, een 19-jarige jongen in Parijs.


Oplage Le Monde: ongeveer 350 duizend


donderdag 6 juni (2)


ap, afp, lefigaro.fr, lemonde.fr, anp, het parool


'Aangevallen door een groepje skinheads'

2 Persbureau AP neemt delen van het bericht uit Le Monde over, maar put ook uit de verklaring van de minister. Journalist Lori Hinnant van AP schrijft dat de jongen 'victim of an agression' was. Haar vertaling van 'agression d'un jeune homme' van de minister. In de Nederlandse vertaling van het AP-bericht door persbureau Novum, wordt daar 'aangevallen door een groepje skinheads' van gemaakt. De hoofdredacteur van Novum was niet in staat om te reageren. Ook op de sites lemonde.fr en lefigaro.fr wordt dan gesproken over 'aanvallen'. Méric zou zijn opgewacht. Het Franse persbureau AFP spreekt van een confrontatie en laat in het midden wie de aanval koos.


Maxime Smit gebruikt deze bronnen voor een bericht in Het Parool onder de kop: 'Activist hersendood na aanval skinheads'. De jongen zou zijn belaagd. Over Mérics rol schrijft ze niets. Smit benadrukt dat ze nergens heeft gezegd dat de skinheads als eerste hebben uitgehaald. 'Ik schreef ook over een woordenwisseling en een duw- en trekpartij.'


Geschat bereik persbureaus loopt in de miljoenen Bereik sites: ruim 100 miljoen bezoekers per maand Bereik Het Parool: 230 duizend lezers


vrijdag 7 juni


algemeen dagblad, de volkskrant


Vermoord omdat hij links was

3 Correspondenten van het AD en de Volkskrant zijn op de dag na Mérics overlijden aanwezig als de antifascist (antifa) wordt herdacht. Beide verhalen spitsen zich toe op extreemrechts geweld in Frankrijk. 'Wordt extreemrechts in Frankrijk gewelddadiger?', vraagt Frank Renout van het AD zich af onder de kop: 'Vermoord omdat hij links was'. Met de kop van de eindredactie is hij niet blij. Maar in de tekst spreekt hij ook van moord, terwijl dat allerminst duidelijk was. 'Ik had beter gedood kunnen schrijven', zegt Renout.


In beide reportages wordt niet gerept over de provocerende rol van Méric. Peter Giesen van de Volkskrant legt uit dat het beeld aanvankelijk sterk werd bepaald door een winkelmeisje dat beweerde dat de skinheads zich op Méric hadden gestort. 'Ik heb wel overwogen om dieper in te gaan op de toedracht', zegt Giesen. 'Maar mijn ruimte was beperkt en de politieke implicaties leken me interessanter.' Renout zegt dat hij alleen heeft opgeschreven wat door meerdere bronnen werd bevestigd. 'De provocatie van Méric was dat niet.'


Bereik AD: 1,52 miljoen lezers Bereik de Volkskrant: 742.000 lezers


vrijdag 7 juni (2)


nrc handelsblad


'Skinheads geprovoceerd'

4 NRC Handelsblad bericht over de ontstane onrust in Frankrijk na de doodslag. Voor het eerst brengt een Nederlandse krant de dubieuze rol van Méric ter sprake. Volgens ooggetuigen ontstond de vechtpartij nadat Méric en andere antifa's een 'groepje skinheads hadden geprovoceerd'. Hij belandde na klappen 'met zijn hoofd ongelukkig op een paaltje en raakte buiten bewustzijn'.


Bereik NRC Handelsblad: 502 duizend lezers


maandag 10 juni


de volkskrant


'Gescholden en gedreigd'

5 In de nasleep van Mérics dood, krijgen vooral de verdachten aandacht in de Nederlandse media. Hoofdverdachte Esteban M. en consorten zijn lid van Jeunesses Nationalistes Révolutionnaires. De Volkskrant, NRC Handelsblad en Het Parool wijden artikelen aan de Franse regering die na de doodslag een verbod wil op deze extreemrechtse groepering. Giesen merkt ditmaal wel op dat ook door de antifascisten is 'gescholden en gedreigd'.


dinsdag 25 juni


rtl, de volkskrant, het parool, libération


De eerste klap

6 Het bewijs dat de antifa's geen lieverdjes zijn, wordt geleverd door een beveiligingscamera van het Parijse openbaarvervoersbedrijf RATP. Althans, dat beweert de Franse radio-omroep RTL, die de gelekte beelden in bezit heeft. De Volkskrant wijdt er de volgende dag een kort berichtje aan. Giesen: 'Ik had het idee dat de kwestie-Méric in Nederland niet erg meer leefde, drie weken later. Ik vond wel dat we het moesten melden.' Het Parool pakt het groter aan en haalt RTL aan als bron. Maxime Smit schrijft dat het Méric en enkele vrienden waren die 'een groepje skinheads opwachtten in een Parijse winkelstraat'. Bij de ruzie die ontstond, deelde Méric, 'die zich provocerend opstelde', de eerste klap uit aan Esteban M.


Libération bericht later evenwel dat de politie de beelden ook heeft gezien en de conclusie van RTL niet deelt. Franse media nemen het nieuws van RTL en Libération over en concluderen dat sprake was van een confrontatie tussen twee groepen, maar laten in het midden wie de eerste klap gaf. Renout: 'Daarom heb ik er geen stuk over geschreven.'


Bereik RTL: Ongeveer 6 miljoen luisteraars per dag Bereik Libération: ruim 21 miljoen bezoekers per maand

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.