LOPEND VUUR

Hoe nieuws zich verspreidt: bed, bad, brood

Het nieuws: De coalitie bereikt een akkoord over de opvang van uitgeprocedeerde asielzoekers. Wat opvalt: Een VVD'er en een PvdA'er lekken voorbarig dat de partijen eruit zijn.

Beeld De Designpolitie

Maandag 20 april, 17.39 uur Jaap Jansen (BNR Nieuwsradio): 'Akkoord op hoofdlijnen'

'VVD en PvdA op hoofdlijnen akkoord over #bedbadbrood. Details worden nu uitgewerkt olv @dijkhoff (de staatssecretaris, red.) op Justitie', twittert politiek verslaggever van BNR Nieuwsradio Jaap Jansen. Hij linkt naar een nieuwsbericht en audiofragment, waarin hij uitlegt waar de PvdA en VVD het over eens zouden zijn. 'Een dreigende kabinetscrisis lijkt afgewend', vermeldt het bericht. In het radiofragment zegt Jansen: 'Ze zijn er nog niet helemaal uit, maar ze zijn het eens over de hoofdlijn van de oplossing.' En even later: 'De duivel zit in de details, maar de verwachting is dat ze er samen uitkomen.'

Maandag 20 april, 17.45 uur: 'Voorbarig'

Jos Heymans (RTL nieuws)

Politiek journalist Jos Heymans van RTL Nieuws twittert in reactie op Jansen: 'Op hoofdlijnen akkoord? Dat is wel erg stellig; the devil is in the detail.' Hij legt uit: 'BNR meldde een akkoord op hoofdlijnen. Zo ver was het nog lang niet, blijkt nu: het duurde nog drie dagen. VVD en PvdA moesten het over elke letter eens worden. Andere media beschouwden BNR als voorbarig, er was ook nergens bevestiging van te krijgen.'

Jansen: 'Als je goed luistert, hoor je dat ik juist zeg dat de duivel in de details zit.' Bovendien heeft hij zijn verhaal wel bevestigd gekregen. 'Maandagmiddag kwam ik een goede bron tegen. Ik ging in gesprek en ik hoorde dat er een compromis op tafel lag waar beide partijen zich op hoofdlijnen in konden vinden. Dat was iemand uit de top van een van de coalitiepartijen. Daarna ging ik dat verhaal natuurlijk checken bij de Pv.., de andere coalitiepartner. Daar werd het door iemand uit de top bevestigd.' Jansens eerste bron is dus een VVD'er.

Maandag 20 april, 18.00 uur: 'Doorbraak'

RTL Nieuws, NOS journaal

'Beide partijen zoeken naarstig naar een oplossing voor een principieel probleem. Dan moet je naar iets pragmatisch zoeken, dat zou kunnen betekenen: iets van basale opvang, voor de PvdA, gecombineerd met streng uitzettingsbeleid, iets voor de VVD', zegt politiek commentator Frits Wester in het RTL Nieuws.

In het NOS-journaal van zes uur zegt Ron Fresen dat de signalen die hij achter de schermen hoort 'wijzen op een doorbraak in het overleg. Vandaag kwam er voor het eerst een variant op tafel waar zowel PvdA als VVD iets in zien.' Ook hij noemt de pijlers minimale opvang en 'effectiever uitzettingsbeleid'. Maar, voegt Fresen toe: 'Het is niet te zeggen dat er witte rook komt.'

Woensdag 22 april, 16.00 uur: 'Bijna eens'

Website en uitzending RTL Nieuws

RTL nieuws meldt als eerste medium dat er een akkoord is. In een online nieuwsbericht: 'VVD en PvdA zijn het bijna eens over het nieuwe illegalenbeleid van het kabinet. Kern van het nieuwe akkoord: het vastgelopen uitzetbeleid in Nederland moet worden vlotgetrokken.' Politiek verslaggever Fons Lambie: 'Het woordje 'bijna' moest er wel bij, omdat er pas echt een akkoord was als beide partijen zouden instemmen. Het moest nog worden voorgelegd aan de fracties.'

Lambie wil niets kwijt over de bronnen. 'Daar doe ik geen enkele uitspraak over.' Maar hoe gaat zoiets ongeveer? Had RTL een tekst in handen? Ook daarop komt geen antwoord. Omdat gedurende de avond steeds meer details over het plan bekend worden, is het onwaarschijnlijk dat RTL over het complete plan beschikte. 'De gemeenten die nu wel nog bed, bad en brood hebben, mogen daarmee doorgaan tot de definitieve uitspraak van de Raad van State', wordt later toegevoegd op de RTL-site.

Woensdag 22 april 16.30 en 17.00 uur: Bronnenwerk

Website NOS en NOS-journaal

Tegen half vijf plaatst ook de NOS een nieuwsbericht over het bijna-akkoord op de website. 'Er is een akkoord over de opvang van uitgeprocedeerde asielzoekers', opent het journaal om 17.00 uur. Verslaggever Xander van der Wulp zegt in die uitzending dat het kabinet het plan rond 22.00 uur die avond wil presenteren.

Volgens de chef van de Haagse NOS-redactie, Bram Schilham, had de NOS dit nieuws niet pas na de bekendmaking van RTL. 'Het is eigen bronnenwerk en alle journalisten zaten er dicht op. Onze redactie had ook overdag al het gevoel dat er die avond iets aan zat te komen en dat er gelekt zou kunnen worden. Wie dan als eerste is met het nieuws, doet er niet toe, dat verschilt per keer.'

Schilham vermoedde niet dat het lek specifiek uit een van de twee partijen zou gaan komen. 'Je probeert altijd met beide kampen te spreken. Wanneer twee bronnen uit beide kampen iets onafhankelijk van elkaar bevestigen, is dat voldoende. En natuurlijk komt er dan telkens iets bij, een detail dat de partij van die bron goed uitkomt.'

Woensdag 22 april, 22.00 uur: Officiële bekendmaking

Persconferentie Rutte en Asscher

En inderdaad, om 22.00 uur presenteren premier Rutte en vicepremier Asscher het 'zwaar bevochten compromis', zoals Asscher het noemt. De berichten van RTL, de NOS en andere media worden nu officieel bevestigd.

Vrijdag 24 april: Elkaar vasthouden of opnieuw ruzie?

De Telegraaf, de Volkskrant

Zit het kabinet de rit uit? Dat is de slotvraag van de reconstructie van de onderhandelingen in de Volkskrant. De conclusie: ja. 'Dat is wat zowel de VVD als de PvdA vertelt', schrijven Maartje Bakker en Jan Hoedeman. 'Als een van tweeën had gewild dat het klapt, dan was het nu wel gebeurd', zegt een PvdA'er. De VVD denkt er volgens het artikel 'precies hetzelfde over'.

Ook De Telegraaf heeft een stuk over de crisis, met een heel andere teneur. 'Akkoord illegalenopvang wordt 'nieuwe veldslag'', luidt de kop. Veldslag staat tussen aanhalingstekens, omdat het wordt gezegd door een VVD-Kamerlid. 'De onderhandelingen' in het torentje, 'worden gewoon herhaald', zegt ook een PvdA'er.

Maartje Bakker van de Volkskrant: 'Het verschil heeft er misschien mee te maken dat wij vroegen naar de kansen voor het voortbestaan van de coalitie. De Telegraaf heeft het vooral over de reacties op het akkoord. We tekenen op wat we van betrokkenen horen. Het is niet onze duiding, maar die van bronnen binnen de fractietop van beide partijen en bronnen die aan de onderhandelingstafel zaten.'

Van de Haagse Telegraaf-redactie was niemand bereid te reageren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden