Hoe nieuws zich verspreidt: Aanslag Boko Haram

Het nieuws: Strijders van de radicaal islamitische terreurorganisatie Boko Haram sloegen vorige week toe in het Nigeriaanse plaatsje Baga. Wat opvalt: Een zeer onzekere schatting wordt langzamerhand gepresenteerd als een vaststaand feit.

Beeld De Designpolitie

Donderdag 8 januari: bestuurders

Reuters, BBC, NOS
Bij een aanslag door de islamitische terreurorganisatie Boko Haram in het Nigeriaanse dorpje Baga zijn volgens het districthoofd 'minstens honderd doden' gevallen, meldt persbureau Reuters. De BBC pikt het bericht op en citeert ook een lokale regeringsfunctionaris die spreekt over tweeduizend slachtoffers. Het Achtuurjournaal van NOS staat volledig in het teken van de aanslag op Charlie Hebdo een dag eerder, en maakt geen melding van de gebeurtenissen. 'We zagen wel dat Boko Haram groot nieuws kon zijn, maar het was lastig om voor televisie een verhaal te maken', zegt hoofdredacteur Marcel Gelauff. 'Er zijn geen journalisten in het gebied en daardoor was er amper materiaal.' Op haar site plaatst de NOS wel een bericht waarin ook de BBC-bron wordt genoemd. De kop is voorzichtiger: 'Zeker honderd doden'.

Donderdag 8 januari: SGP-leider

ANP, NOS
SGP-fractievoorzitter Kees van der Staaij is op werkbezoek in Nigeria en vertelt het ANP dat de aanslagen door Boko Haram 'veel groter' zijn dan tot nu toe gemeld. Ook op het NOS Radio 1 Journaal komt de christelijke politicus kort aan het woord. 'Zijn uitspraken konden we nergens verifiëren', zegt Gelauff. 'Was dat wel het geval geweest, dan was het verhaal groter geweest dan wanneer een Kamerlid het van horen zeggen heeft. Allerlei mensen hebben er natuurlijk belangen bij om dit soort verhalen te vertellen.'

Kees van der Staaij Beeld anp

Vrijdag 9 januari: Te midden van alle Charlie-kopij

de Volkskrant
Volkskrant-redacteur Ben van Raaij schrijft op basis van kopij van persbureaus een nieuwsbericht over de moordpartij bij Baga. 'We vonden het een goed idee om te midden van alle Charlie Hebdo-kopij duidelijk te maken dat die week ook elders in de wereld bloedige terreurdaden plaatsvonden', zegt Van Raaij. In zijn stuk haalt hij de eerder door de BBC geciteerde regeringsfunctionarissen aan; zo ontstaat een reikwijdte van 'zeker honderd' tot 'mogelijk tweeduizend' doden.

Vrijdag 9 januari: Amnesty

Amnesty International, AP
'Nigeriaans bloedbad mogelijk dodelijkste aanslag in de geschiedenis van Boko Haram', luidt de kop van een persbericht van Amnesty International. 'Als berichten dat het dorp grotendeels met de grond gelijk is gemaakt en dat honderden of zelfs zoveel als tweeduizend burgers zijn vermoord waar zijn', meldt onderzoeker Daniel Eyre, 'dan is dat een verontrustende en bloedige escalatie in het conflict.' Volgens persvoorlichter Ruud Bosgraaf werkt Amnesty 'al tientallen jaren in Nigeria' en heeft de organisatie er 'goede bronnen'. Maar: 'Het aantal doden blijft een schatting, dat schreven we ook.'

In een bericht van persbureau AP over Amnesty valt het woord 'mogelijk' weg. Ook wordt niet meer gesproken over 'honderden', maar alleen over 2.000 doden. Dit cijfer wordt aan Amnesty toegeschreven. 'Het verraste mij dat dat getal zo stellig werd vermeld', zegt Bosgraaf. Nederlandse media blijven wel melden dat het een schatting is.

Maandag 12 januari: Nigeria

Reuters, de Volkskrant
De Volkskrant plaatst op pagina 3 een stuk van Afrika-correspondent Kees Broere. Terwijl de krant richting drukpers gaat, reageert de Nigeriaanse overheid: Boko Haram zou geen 2.000, maar 'hooguit 150 mensen' hebben gedood. 'Door het grote verschil met de 2.000 doden ontstond er een soort welles-nietesspelletje', zegt Amnesty-woordvoerder Bosgraaf. 'Terwijl wij nog heel wat slagen om de arm hielden.'

Dinsdag 13 januari: Satirische column

De Correspondent
Rob Wijnberg, hoofdredacteur van De Correspondent, schrijft een 'liveblog': 'één na grootste aanslag ooit, geen relevante doden'. De kloof tussen de aandacht voor Parijs en het gebrek aan belangstelling voor Nigeria is enorm, signaleert Wijnberg. Hij noemt Baga 'de grootste terreuraanslag sinds 9/11', gebaseerd op de geschatte 2.000 doden. 'Als ik een feitelijk verslag had geschreven, dan had ik natuurlijk alle genoemde schattingen vermeld. Maar dit is een satirische column, dat blijkt al uit de kop. Dan is het sterker als je het grootste getal noemt.'

Rob Wijnberg Beeld anp

Woensdag 14 januari: 'Ook Nigeria haalt schouders op'

Trouw (voorpagina)
Trouw-journaliste Seada Nourhussen is in Nigeria als de aanslagen in Baga plaatsvinden. 'Ik hoorde vermoedens over meer dan 2.000 doden. Eerst was ik verontwaardigd dat de internationale pers er amper over schreef, maar toen realiseerde ik me dat het in de hoofdstad Lagos ook helemaal niet leefde', zegt ze. Ze deelt haar bevindingen 'tussen neus en lippen door' met haar chef in Nederland. Hij vraagt haar een stuk te schrijven over de geringe belangstelling in Nigeria voor de aanslag in Baga. 'Dat er mogelijk 2.000 doden zijn waar men z'n schouders over ophaalt, is het melden waard. Zeker gezien het contrast met Parijs.' In haar stuk schrijft ze over 'honderden doden' en noemt ze ook de hoogste schattingen.

Woensdag 14 januari: 'Schatten extreem moeilijk'

de Volkskrant
Na de verklaring van de Nigeriaanse overheid besluit Volkskrant-redacteur Ben van Raaij een stuk te maken over de onduidelijkheid over het precieze aantal slachtoffers. 'De schatting van 2.000 doden was een eigen leven gaan leiden en werd als vaststaand feit gepresenteerd. Tegelijkertijd zijn schattingen van het Nigeriaanse leger vaak ook laag. Ik wilde aangeven dat het schatten van aantallen slachtoffers in dit specifieke conflict extreem moeilijk is.' Zijn artikel staat naast een stuk van Kees Broere over de internationale ambities van Boko Haram.

Donderdag 15 januari: satellietbeeld

Amnesty International
Amnesty publiceert satellietbeelden van het getroffen gebied voor en na de aanslag. Hierop zijn de platgebrande huizen duidelijk zichtbaar. Hoewel de schattingen over de doden nog steeds uiteenlopen, is het volgens onderzoeker Eyre nu duidelijk: 'Van alle aanslagen door Boko Haram is dit de grootste en meest destructieve tot nu toe.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden