ReportageLerarenstaking

Hoe Nederland de stakingsdag doorbrengt

Door heel Nederland en op uiteenlopende manieren staakten leraren donderdag, of vingen ze de staking op creatieve wijze op. Onze verslaggevers waren erbij, van het luchtvaartmuseum in Lelystad tot een basisschool in het Friese Boijl.

Terwijl Moeder Jolanda aan het werk is op een werkplek speciaal ingericht vanwege de staking van het onderwijs, krijgen de kinderen Jente (l) en Lindi (r) uitleg en een rondleiding van een Aviodrome-gids.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

11.00, Lelystad

De drukke entreehal van luchtvaartmuseum Aviodrome doet denken aan een schoolpauze: jonge kinderen rennen vrolijk gillend in het rond. Dertig meter verderop heerst rust; daar heeft het museum speciale werkplekken ingericht voor de ouders. Bij een eerdere onderwijsstaking werd het museum in Lelystad compleet verrast door duizend extra, veelal jonge gasten die kwamen omdat hun scholen dicht waren. ‘Dat gaat ons niet nog een keer gebeuren’, dacht museumdirectrice Serena van Kammen.

Aviodrome schakelde speciale kindergidsen in en past de inhoud van de rondleidingen aan op de jongere bezoekers. Voor de ouders zijn flexplekken ingericht, waar ze in alle rust achter hun laptop plaats kunnen nemen. Op de tafels liggen stekkerdozen en staat koffie. Psycholoog Jolanda van Leersum (39 jaar) werkt daar haar administratie bij, terwijl haar dochter, nichtje en neefje leren wie Anthony Fokker is. Ze heeft begrip voor de stakende docenten. ‘Er is nauwelijks flexibiliteit bij ziekte. Het is goed dat er nu aandacht voor wordt gevraagd’, zegt Jolanda. ‘Andere ouders redden het vandaag ook met kunst- en vliegwerk: met thuiswerken en het inschakelen van grootouders.’

Bij de ingang ziet directrice Van Kammeren dat het snel drukker wordt. ‘Deze staking komt ons niet slecht uit’, lacht ze. ‘De kinderen gaan weliswaar twee dagen niet naar school, maar leren bij ons toch iets bij over de geschiedenis van de luchtvaart.’ (Thomas Borst)

Docenten op een bijeenkomst in Heiloo. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

11.55, Boijl

Vijf minuten eerder dan gebruikelijk gaat de bel op openbare basisschool De Oosterbrink in het Friese dorp Boijl. Hij rinkelt een minuut lang: het is vijf voor twaalf. ‘Dat is een spreekwoord of zo’, zegt Jorrit uit groep 5/6, ‘de laatste waarschuwing’.

Hij zit gewoon in de klas. Want staken doen de leerkrachten niet op deze school met tachtig leerlingen, om de ouders tegemoet te komen. Om toch een signaal af te geven, gaat om vijf voor twaalf dus die schoolbel. Directeur Moniek Wolters heeft er een alarm op haar telefoon voor gezet. Op de school van haar zoon Rogier (5) staken ze wel; hij ligt met een iPad op de vloer van haar kantoortje, de handen over zijn oren tijdens de lawaaiactie.

‘Dat we niet staken, betekent niet dat wij niet vinden dat er iets moet veranderen’, zegt Wolters. ‘Meer geld in elk geval. Niet zozeer voor ons salaris, maar bijvoorbeeld voor de inzet van vakleerkrachten voor gym en muziek. Nu doen we dat er zelf naast.’

Met de sociale wenselijkheid van de kinderen van groep 5/6 zit het wel goed. Ze vinden het ‘he-le-maal niet jammer’ dat ze geen dagje vrij zijn. Een handvol leerlingen ziet zelf een carrière als juf of meester wel zetten. Zelfs Jorrit. Zijn buurman: ‘He, je wilde toch kok worden?’ (Jurre van den Berg)

Basisschoolleraren Edwin de Groot en Annemarie Melchers duwen mevrouw Schouten voort in Egmond aan Zee.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

13.45, Egmond aan Zee

Tussen de helmgrasduinen van Egmond aan Zee duwt leerkracht Edwin de Groot (44) mevrouw Schouten (96) vooruit. ‘Als we dan toch het werk stilleggen, dan willen we ons graag inzetten voor de zorg, waar ze óók handen tekort komen’, zegt De Groot. ‘Daarom bied ik vandaag samen met acht collega’s van basisschool de Driemaster ondersteuning in het verzorgingstehuis.’

Er is een strak programma: ’s ochtends helpen met de bingo, koffie en thee, lunch en de bedden verschonen. En nu in de middag helpen de leerkrachten de bejaarden met de boodschappen. De Groot en collega Annemarie Melchers (55) brengen een opgetogen mevrouw Schouten naar de lokale supermarkt – zo vaak komt ze niet buiten de deur.

De Groot, leerkracht in groep 7 en 8, werkt twintig jaar in het onderwijs en heeft nooit iets anders gewild. ‘Ik zie de opvoeding als een taart. Wij leerkrachten vormen de bodem van die taart; hoe steviger die bodem, hoe beter beslagen ten ijs de kinderen de samenleving instappen’, zegt hij terwijl hij de rolstoel met tegenwind een heuvel opduwt. ‘Het mooie aan het onderwijs is het bijbrengen van nieuwe dingen, laten zien hoe de wereld werkt, verwonderde ogen als een kind iets nieuws ontdekt: dat maakt je werk zo waardevol.’

Over het algemeen is er begrip bij de ouders voor de staking. Al deed woensdag wel een boze vader zijn beklag, die alweer thuis moest werken of een oppas moest zoeken. Maar na een kort gesprek is ook hem duidelijk waar de grieven van de docenten liggen. ‘En door ons aan te bieden bij het verzorgingstehuis, hopen we iedereen in het dorp tevreden te houden.’ (Thomas Borst)

Een retourtje met de trein is goedkoper dan 140 euro aan kinderopvang.Beeld Julianne van Pelt

15.30, Amsterdam-Zuidoost

Het begint zachtjes te miezeren, maar dat houdt een groepje kinderen bij het winkelcentrum Reigersbos in Amsterdam-Zuidoost niet tegen om nog even een balletje te trappen. Ze genieten duidelijk van hun vrijheid op een doordeweekse dag.

Amsterdam-Zuidoost is hard getroffen door het lerarentekort. Basisschool de 16e Montessori Gaasperdam moest in september nog haar deuren sluiten, omdat er niet voldoende leraren waren om voor de klas te staan. 111 leerlingen moesten noodgedwongen op zoek naar een nieuwe school.

Ishmary (33) is niet blij met de stakende leraren. ‘De opvang kost 70 euro per dag’, zegt ze verontwaardigd. ‘Ik kan dat gewoon niet voor twee dagen betalen’. Haar dochter Marilyn (4) trekt ondertussen aan haar arm. Vindt zij het erg vindt dat de juf staakt? Giechelend: ‘Nee, ik ben lekker vrij vandaag.’

Ishmary weet dat zij niet de enige ouder is die zich in allerlei bochten moet wringen om opvang voor haar kind te verzorgen. Marilyn logeert deze dagen bij haar tante in Den Haag. ‘Dat retourtje met de trein is goedkoper dan 140 euro aan kinderopvang.’ Met een rolkoffertje in de hand, haasten Ishmary en Marilyn zich naar het station. (Julianne van Pelt)

‘Wij docenten zijn veel te braaf’
Twee dagen lang verruilen docenten in het hele land het digibord voor een spandoek. Maar er wordt ook over oplossingen gepraat. In Rotterdam vult de Maassilo zich met meesters en juffen voor een brainstorm.

Lerarenstaking: 26 (bijna) gratis uitjes met je kinderen door heel Nederland
Bijna de helft van de scholen is dicht op 30 en 31 januari in verband met de lerarenstaking. Geen zin om thuis te zitten met de kinderen? Deze musea, themaparken en dierentuinen spelen in op de plotselinge vrije dag, met kortingen. Of zelfs gratis toegang.

Leraren staken voor meer geld en minder werkdruk
In heel het land staakten leraren vandaag voor meer geld en meer waardering. De actiebereidheid was groter dan ooit; de helft van de scholen was vandaag gesloten. Lees hier het liveblog terug met bijdragen van onze verslaggevers in onder andere Rotterdam, Zuidwolde, Muiden en Lelystad. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden