Reconstructie

Hoe Nederland de grootste kinderpornosite oprolde

Jacht op kinderporno

Nederlandse rechercheurs waren intensief betrokken bij de ontmanteling van 's werelds grootste kinderpornosite.

Shannon M. plaatste foto's op Facebook van hemzelf met kinderen. Hij werkte in een kinderopvangtehuis. Beeld x

'Ik mag en wil je niks laten zien', zegt ze ongevraagd. 'Ik kan je alleen vertellen dat ik zelf ooit kinderporno heb bekeken, omdat ik wil weten wat mijn mensen onderzoeken. Het is misselijkmakend. Letterlijk. Onmenselijk. Het is martelen, een beter woord kan ik niet bedenken. De beelden blijven door je hoofd flitsen, ze laten je niet meer los.'

Inge Philips is plaatsvervangend hoofd van de Landelijke Recherche. Haar teams Kinderpornobestrijding (team TBKK) en Cybercrime (team HTC) hebben samen met regionale politieteams opnieuw kindermisbruikers en slachtoffers opgespoord. Ditmaal gaat het om de grootste kinderpornosite die de rechercheurs ooit hebben gezien, laten we haar 'Kidslove' noemen - de werkelijke naam mag niet worden onthuld omdat het onderzoek nog gaande is.

Kidslove heeft tot begin dit jaar meer dan 45 duizend leden wereldwijd. Om precies te zijn: de site telt dan 45.403 pedofielen en pedoseksuelen die zich schuldig maken aan het bekijken, delen en produceren van kinderporno op het Tor-netwerk, de digitale onderwereld. Tor is een plek in de krochten van het internet waar elke bezoeker onherkenbaar blijft. Alle informatie over de gebruikers wordt versleuteld, waardoor niet is te herleiden wie wat schrijft, aanbiedt, koopt of downloadt. Dat maakt Tor tot een vrijplaats van cybercriminelen, wapen- en drugshandelaren, huurmoordenaars en kinderpornoproducenten.

Hij noemt zich er 'NUKE' - kernlading. Het is 10 juni 2014 als de Australiër Shannon M., de hoofdbeheerder van Kidslove, in zijn huis in Adelaide zoals gewoonlijk inlogt op de site die elk voorstellingsvermogen te boven gaat. Plotseling wordt op zijn deur geklopt - de Australische politie is zijn IP-adres op het spoor gekomen na vele rechtshulpverzoeken en langjarig internationaal recherchewerk naar bezoekers van de site. Als NUKE opendoet, stormt een groot arrestatieteam naar binnen. Enkele mannen doorzoeken zijn huis, anderen pakken M. op, een tweetal gaat achter zijn computer zitten en doet wat M. altijd doet: chatten met pedofiele zielsverwanten.

Een doorbraak in het onderzoek kwam toen Shannon M. een foto van zijn auto plaatste op Facebook. Beeld x

Chatcontact

Die hebben niks door. Dankzij dit chatcontact lukt het om ook de cobeheerder van de site op te pakken. Bijna 15.000 kilometer verderop, in Almelo, valt niet veel later een Nederlands arrestatieteam een huis binnen. De nietsvermoedende Erwin van den B. (37), die denkt dat hij met NUKE zit te chatten maar in werkelijkheid communiceert met een Australische rechercheur, wordt letterlijk van zijn stoel getrokken. De Nederlandse rechercheurs geven via de computer een vooraf afgesproken signaal aan hun collega's in Adelaide - zoiets als: 'we hebben hem' - waarna alle soft- en hardware in beslag wordt genomen en de man wordt afgevoerd.

Zo hebben de Nederlandse en Australische recherche, na een intensieve samenwerking, ondanks de verschillende tijdzones binnen korte tijd 's werelds grootste kinderpornosite van zijn twee beheerders onthoofd. En lukt hen wat tot dat moment onmogelijk bleek: toegang tot alle niveaus op de verboden site, iets dat alleen aan de beheerders is voorbehouden.

De laptop die M. gebruikte stond tijdens de inval gewoon aan. Die was verbonden aan externe schijf die cruciale informatie bevatte. Beeld x

Die toegang is cruciaal. Beheerders beslissen wie lid mag worden. Alleen degenen die zelf kinderpornofoto's en -video's aanbieden, worden toegelaten tot de site. Daarmee bewijzen ze immers dat ze niet van de politie zijn, die mag dat namelijk niet. Voor Kidslove geldt de eis dat leden minimaal elke 30 dagen nieuw materiaal met kinderen 'jonger dan de tienerleeftijd' moeten aanbieden, anders verliezen ze hun lidmaatschap en wordt de toegang geweigerd.

Hoger in de boom

Binnen de site zijn verschillende niveaus. 'Het halen van al die niveaus is een verslaving op zich', zegt Inge Philips van de Landelijke Recherche. 'Je kunt naar een hoger niveau door nieuw, extreem en exclusief materiaal te posten. Hoe frequenter en extremer je materiaal is - denk aan zeer jonge kinderen en extreem of gewelddadig misbruik - hoe hoger je in de boom klimt en hoe meer toegang tot extremiteiten je krijgt.'

Collecties zijn voor deze verzamelaars heel belangrijk: op dwangmatige wijze doen zij er alles aan om foto- en filmcollecties van bepaalde kinderen compleet te krijgen. Ook om die reden proberen zij in de hiërarchie op te klimmen. Aan de top is een 'VIP zone' waarop deelnemers tweewekelijks exclusief, zelfgeproduceerd materiaal met zeer jonge kinderen moeten plaatsen. De vip-lounge van Kidslove bestaat uit meer dan vijfhonderd pedoseksuelen die daaraan voldoen. Daarboven, in het hoogste echelon, exploiteert NUKE zijn meest exclusieve horrorshow: de 'Producer's Area', gereserveerd voor pedoseksuelen die kinderen misbruiken op andermans verzoek. Zij publiceren er minimaal tweewekelijks op bestelling films en foto's van zeer jonge kinderen met wie wordt gedaan wat een ander vraagt. Die kinderen houden een bordje of papier vast met daarop de schuilnaam van de misbruiker en de naam van de site, en op het beeldmateriaal zijn voorwerpen te zien waar de besteller om heeft verzocht.

Op de camera van M. was de hand met de moedervlek te zien waarmee de politie hem kon identificeren. Beeld x

Dat is alleen mogelijk als iemand veel met minderjarigen te maken heeft. Dat kunnen iemands eigen kinderen zijn, maar in het geval van Shannon M. ontdekt de Australische politie dat de 33-jarige man als jeugdverzorger werkt in een kinderopvangtehuis voor de Australische kinderbescherming. Ten minste zes van de kinderen die aan zijn zorg zijn toevertrouwd, figureren in materiaal dat hij heeft geproduceerd. Op zijn computer worden meer dan 50 duizend bestanden met kinderporno aangetroffen.

Shannon M. wordt verhoord, berecht en op 7 november van dit jaar veroordeeld tot 35 jaar celstraf, mede op basis van een kleine moedervlek op een vinger van zijn rechterhand, die identiek is aan die op de vinger in de nieuwste, nog niet gepubliceerde video die is aangetroffen op zijn filmcamera - zijn privé-eigendom. Zijn jongste slachtoffer is 18 maanden. Rechter Paul Rice noemt een 'Merry Christmas'-mail met kinderporno die M. naar de fanatiekste gebruikers van zijn site stuurde 'ziekmakend'.

Tekst loopt door onder de foto

Een van de Australische rechercheurs die betrokken was bij het onderzoek. Beeld x
De foto met de moedervlek die cruciaal bewijsmateriaal was Beeld x

Site overgenomen

Na de invallen in Almelo en Adelaide wordt 's werelds grootste kinderpornowebsite, voor het eerst in de geschiedenis, een half jaar lang gerund door politiemensen. Door Australische rechercheurs welteverstaan, want de Nederlandse wet biedt minder mogelijkheden. De wet staat niet toe dat de Nederlandse politie in dit soort onderzoeken opereert onder een valse identiteit. 'Op het Tor-netwerk, waar iedereen zich van een schuilnaam bedient, moeten wij herkenbaar en dus met een blauw zwaailicht op ons hoofd gaan zitten chatten', zegt Philips. 'Dat werkt natuurlijk niet.'

Wel heeft haar team direct na de invallen bij de beheerders de uploadserver veiliggesteld en uit de lucht gehaald, waarmee het onmogelijk wordt nieuwe kinderporno op de site te plaatsen. Alle hard- en software van de beheerders wordt in beslag genomen, dataverkeer is forensisch gekopieerd en in een lab veiliggesteld, IP-adressen van gebruikers worden overgedragen aan de politie van het betreffende land.

En dan begint, samen met de Australische politie, de FBI, Interpol en andere betrokkenen, de grote zoektocht naar de daders. Inmiddels zijn 303 kinderpornoproducenten opgepakt in 10 landen, variërend van Nederland, Groot-Brittannië en Australië tot Zuid-Korea en de Verenigde Arabische Emiraten. De digitaal rechercheurs hebben tot dusver 106 slachtoffers achterhaald. Hun nationaliteiten worden niet bekendgemaakt.

Er zijn vijf Nederlanders aangehouden. Zij zijn niet de minsten. Een van hen blijkt, net als de Almeloër, co-beheerder te zijn van een tweede kinderpornosite van Shannon M. Deze 37-jarige Auke V., een recidivist, is op 1 september van dit jaar veroordeeld tot 5 jaar cel en tbs met dwangverpleging. Hij moet deze week in een Deens strafproces getuigen tegen medeverdachte Torben L., de derde co-beheerder van M.'s tweede kinderpornosite, waarnaar ook een internationaal onderzoek gaande is. De 48-jarige Torben L. staat deze weken in Kopenhagen terecht voor het misbruik van ten minste 28 kinderen ten behoeve van de leden van deze site.

Erwin van den B. uit Almelo is op 18 juni van dit jaar veroordeeld tot een gevangenisstraf van 18 maanden en tbs met voorwaarden. Van hem is niet vastgesteld dat hij zelf ook kinderporno vervaardigde.

'We blijven op de daders jagen', zegt Philips. 'Ik heb het grootste respect voor deze rechercheurs. Dat zijn echte helden. Wat die mensen doen - zij beluisteren door het gekrijs heen de geluiden, zij bekijken de verschrikkelijkste beelden, op zoek naar aanwijzingen van daders. Zij absorberen al dat leed om dat te kunnen omzetten in gerechtigheid. Ik vind dat een bovenmenselijke kwaliteit.'


Prioriteit sinds Robert M.

Was het opsporen van kinderporno jarenlang een versnipperde aangelegenheid, sinds de Amsterdamse zedenzaak in 2010 - waarbij crècheleider Robert M. 83 baby's en peuters misbruikte - krijgt het bij de politie hoge prioriteit. In 2012 werden daarom speciale politieteams, gericht op bestrijding van kinderporno en kindersekstoerisme, opgericht bij de Landelijke Eenheid en de regionale eenheden. In 2013 droegen de teams gezamenlijk 542 kinderpornoverdachten over aan het Openbaar Ministerie. Vorig jaar waren dat er 560 (op basis van politiegegevens). Aanvankelijk richtten de rechercheurs zich vooral op downloaders van kinderporno, inmiddels is de aandacht gericht op misbruikers, producenten, verspreiders en het opsporen van de slachtoffers. Veel zaken die de kinderpornoteams onderzoeken, beginnen met een melding van het Amerikaanse meldpunt NcMec, waaraan internetbedrijven zoals Facebook, Google en Microsoft verdacht beeldmateriaal (foto's, video's) rapporteren. Een tweede 'hofleverancier' is de zedenpolitie, als die bij een inval dubieus beeldmateriaal aantreft. Het is niet de eerste keer dat Nederland bij kinderpornozaken samenwerkt met andere korpsen. Zo werden afgelopen jaar ook met behulp van de Filipijnse politie verdachten gearresteerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.