Column

Hoe middelbare scholen zelf de stress aanjagen

Het populaire IJburg College in Amsterdam. Beeld Novum RegioFoto

Als ouder wil je het allerbeste voor je kind en ik heb er drie, dus dat is aanpoten. Gewoon een beetje opvoeden is er niet meer bij: tegenwoordig is het de bedoeling dat je kinderen kneedt tot excellente kinderen. Vanaf de kleuterklas uitstekende resultaten in het leerlingvolgsysteem, cum laude slagen op een excellente middelbare school - want dat wil de staatssecretaris graag - plus uitkomen in een selectieteam van de sportclub en een bloemetje kopen als oma jarig is zonder dat daartoe opdracht wordt gegeven.

Alleen zo kan Nederland overleven - kom er maar in, staatssecretaris Sander Dekker: 'Ik wil dat ieder kind in staat wordt gesteld het maximale uit zichzelf te halen.'

In Amsterdam gaan ouders naar de rechter om hun kind aan een excellente middelbare school te helpen. Morgen is de uitspraak. Twee jaar geleden klaagde de directeur van het (toen nog) overpopulaire IJburg College in de krant: 'Ik krijg de verschrikkelijkste mails van ouders' en: 'ouders zijn verblind en kunnen weinig bespiegelend naar hun kind kijken'.

Nou, bedankt.

Een zeurouder wil ik niet zijn, tijd en geld ontbreken me ook om kort gedingen aan te spannen, dus ik hield me koest toen mijn favoriete dochter plotseling 11 werd en een middelbare school in Amsterdam mocht uitzoeken. Ellendige stressverhalen gingen rond over het barbaarse lotingsysteem: ik zag vaders bezig met spreadsheets en moeders bijeen in tactische vergadering op het schoolplein. Tegen mijn dochter en tegen mezelf zei ik: relax. No span. Komt goed.

Er opende zich een wereld van weelde, te beginnen in de brochure van de gemeente Amsterdam, de 'keuzegids', vol lachende kinderen en met de strekking: kies vooral de school waar je 'een goed gevoel' bij hebt. Vlinderend gingen we van open dag naar open dag, waar leerlingen op zelfgebakken cupcakes trakteerden en imponerende lokalen lieten zien vol Lego Mindstorms, en ik keek naar een leraar Engels die proefles gaf - dat was geen proefles, dat was een schitterende conference.

Relax. No spang.

Beeld .

Mijn favoriete dochter had een 'goed gevoel' bij de Vrije School, onderwierp zich aan een toelatingsgesprek waaruit bleek dat de Vrije School ook een 'goed gevoel' had bij mijn dochter, en alles voltrok zich in die heerlijke rust. De vriendelijke conrector vertelde dat de school een extra klas kreeg, dus de kans dat mijn dochter werd uitgeloot was vrijwel nihil. No spang.

Per zakelijk mailtje werd ze uitgeloot. Ik probeerde de vriendelijke conrector te bereiken maar die gaf geen sjoege; aan uitgelote kinderen en zeurende ouders hebben scholen niets. Van een extra klas wist niemand wat. Mijn dochter mocht opnieuw kiezen uit een staartje overblijvende scholen waar kennelijk niemand een 'goed gevoel' bij had - komt goed, en dat kwam het ook - maar de stress die het haar gaf was waardeloos en niet conform de brochure van de gemeente.

Dit jaar ging de toewijzing anders: wetenschappers bedachten een 'matchingsysteem' gebaseerd op een 'algoritme' dat deferred acceptance heet. 'Bekroond met de Nobelprijs!', kraaide de koepel van middelbare scholen. Het had slechts meer frustratie, kinderstress en een kort geding tot gevolg.

Het Ignatiusgymnasium, een van de vijf categoriale gymnasia van Amsterdam. Beeld Hollandse Hoogte

Van een ambtenaar begreep ik dat toch echt de ouders het probleem zijn: die willen zó graag een populaire school voor hun kind, daar is geen houden aan. Krijgen ze niet wat ze willen, gaan ze naar de rechter. Nou, bedankt. Het is de gemeente zelf die van kiezen een feest maakt, terwijl ze weet dat de wensen niet bij het aanbod passen. Het zijn de scholen zelf die populair willen zijn, met hun Mindstorms, en het de ouders kwalijk nemen dat ze populaire scholen zoeken. Zo draait iedereen rond in zijn kringetje eigenbelang.

Scholen staan graag hoog in de hitparades: de lijstjes waar ouders naar kijken. Ze worden 'afgerekend' op hun 'opbrengsten'. Zonder excellente kinderen geen excellente resultaten, vandaar ook dat de schoolbesturen boos waren toen besloten werd dat de citotoets niet meer leidend is bij het kiezen van een schoolniveau. Dan hebben ze er zelf niks meer over te zeggen.

De directeur van het IJburg College zei: 'Ouders willen gelijk krijgen. Of het de tijdgeest is, of het komt door de relatie die ze thuis met hun kinderen hebben? Ik moet ernaar gissen.'

Hij weet echt wel hoe het zit. Ouders willen alleen het beste voor hun kind, scholen willen alleen het beste voor hun school, en zijne excellentie de staatssecretaris wil het allemaal. Dat telt niet op.

Als volgend jaar mijn oudste zoon aan de beurt is, ben ik scherp als een adelaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.