Vier vragen

Hoe maakt de overheid Nederland weer sneeuwvrij?

Terwijl de snelwegen dinsdagmiddag in grote delen van het land weer begaanbaar waren, konden sommige mensen in het oosten nog steeds nauwelijks de weg op. Hoe kan dat? Vier vragen over de strijd tegen de sneeuw.

De A28 bij Assen wordt zondagochtend sneeuwvrij gemaakt.  Beeld Harry Cock / de Volkskrant
De A28 bij Assen wordt zondagochtend sneeuwvrij gemaakt.Beeld Harry Cock / de Volkskrant

Wie is verantwoordelijk voor het sneeuwvrij maken van de weg?

Rijkswaterstaat, gemeenten en de provincies zijn samen verantwoordelijk om de wegen sneeuwvrij te houden. De Rijkswaterstaat neemt daarin de snelwegen en een aantal grote N-wegen voor haar rekening, de provincie de provinciale wegen en de gemeenten de wegen die binnen de gemeente liggen. Sommige waterschappen hebben ook hun eigen wegen, al draagt het Rijk meestal zorg voor het bestrooien van die wegen.

Die verdeling tussen de wegbeheerders is in de praktijk minder rigide dan op papier, vertelt Jan Rients Slippens, adviseur gladheidsbestrijding bij Rijkswaterstaat. ‘We helpen elkaar regelmatig een beetje. De routes van de strooi- en schuifwagens hebben logische keerpunten, dus dan pakt de ene wegbeheerder vaak een stukje weg van de andere beheerder mee.’

Hoe bepalen Rijkswaterstaat en de gemeenten waar ze moeten strooien?

Dat verschilt per wegbeheerder. Het Rijk strooit op alle wegen die ze beheren, evenals de provincies. De meeste gemeenten strooien maar een deel van de wegen, omdat strooien schadelijk kan zijn voor het milieu en op sommige plaatsen weinig oplevert. De meeste gemeenten maken eerst de hoofdwegen sneeuwvrij en trekken daarna de wijken in.

In Rotterdam wordt, net als in veel andere gemeenten, op een vaste route gestrooid, meldt een woordvoerder van Stadsbeheer. ‘Daarnaast reageren we op oproepen vanuit de wijken waar de sneeuw het verkeer heel erg belemmert.’

In de gemeente Utrecht worden burgers opgeroepen de verantwoordelijkheid te nemen voor de straatjes en pleinen in de woonwijk. ‘Iedereen grijpt meteen naar het strooizout, maar dat is hartstikke slecht voor het milieu’, aldus een woordvoerder. ‘Bovendien is het goed voor het buurtgevoel om samen te zorgen dat de buurt op de nodige plekken sneeuwvrij is.’

Gladheidscoördinator Slippens maakt een onderscheid tussen preventieve en curatieve strooiacties. ‘In principe strooit Rijkswaterstaat voordat de gladheid ontstaat.’ Om dat goed in te kunnen schatten, maakt de overheid gebruik van een gladheidsmeldsysteem, dat op basis van gegevens over de temperatuur, de vochtigheid en het zoutgehalte van het wegdek twee uur van tevoren waarschuwt als de weg glad dreigt te worden. Nu alle sneeuw uit de lucht is, wordt alleen nog curatief gestrooid, om te zorgen dat de sneeuw die al op de weg ligt zo snel mogelijk smelt.

Hoe kan het dat de snelheid waarmee de sneeuw wordt geruimd zo verschilt per plek?

Dat heeft ten eerste te maken met verschillen in de hoeveelheid sneeuw die gevallen is. In het oosten van het land viel bijvoorbeeld aanzienlijk meer sneeuw dan in de rest van het land. Daarnaast is het afhankelijk van de keuzes van de wegbeheerders. Slippens: ‘Op de rijkswegen strooien we overal evenveel. Maar het lokale strooibeleid verschilt nogal eens.’

‘Bovendien heeft het Rijk ‘slechts’ 3.300 kilometer snelweg, zij het met meerdere rijstroken. De provincies en gemeenten hebben in verhouding veel meer wegen die ze sneeuwvrij moeten maken.’ Doordat gemeenten het met minder middelen moeten stellen dan het Rijk en de provincie, kan het op kleinere gemeentelijke wegen langer duren voordat de sneeuw is opgeruimd.

Wanneer is Nederland weer sneeuwvrij?

‘Dat verschilt sterk per gemeente,’ zegt de woordvoerder van Stadsbeheer Rotterdam. ‘In Rotterdam zijn we inmiddels klaar met het schuiven van sneeuw op onze vaste route. Maar we blijven waarschijnlijk nog de rest van de week strooien als de sneeuw weer opvriest.’ Op sommige kleinere wegen en fietspaden in de wijk zal de sneeuw vanzelf moeten smelten.

Ook op de rijkswegen worden op dinsdagmiddag de puntjes op de i gezet en de laatste restjes sneeuw geruimd. ‘Dan ligt er echter nog wel vocht op de weg. In deze winterse omstandigheden ligt gladheid altijd op de loer.’

Lees meer

Al dat strooizout is misschien dan wel nodig om de weg begaanbaar te houden, maar wat doet het eigenlijk met de natuur?

Zelfs een klein kind weet dat ijs glad is. Toch snappen wetenschappers pas sinds deze week waarom dat zo is.

Nu de sneeuwbuien zijn gaan liggen, rijst de vraag wanneer we het ijs op kunnen. Er wordt druk gespeculeerd, maar sneeuw en wind lijken op sommige plekken roet in het eten te gooien.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden