Hoe leer je voor je examen?

De meeste scholieren willen best leren voor hun examens. Jij ook. Maar pak je het wel goed aan?

1: Zonder motivatie begin je niets
‘Motivatie is het belangrijkst,’ zegt neuropsycholoog Jelle Jolles, gespecialiseerd in hersenen en leren. ‘Je bent zo stom als een koe wanneer je een 8 nodig hebt om over te gaan en je kruipt niet achter je boeken, maar gaat chillen met je vrienden.’

Zó stom zijn er maar een paar. De meeste scholieren willen best leren voor hun examens. Jij ook. Maar pak je het wel goed aan?

2: Creëer een rustige omgeving
‘Zorg ervoor dat je in een ruimte zit waar niet te veel afleiding is, maar ook niet te weinig,’ zegt Jolles. Je schiet niet op wanneer er steeds iemand binnenvalt, of belt/mailt/chat met de laatste roddels en leukste grappen. De deur dicht en de telefoon en msn uit, helpt daarom een hoop. De iPod uit je oren misschien ook, dat ligt er maar aan.

‘Sommige mensen werken juist goed op muziek en raken uit hun concentratie in een doodstille kamer,’ zegt Jolles. ‘Bij gebrek aan prikkels van buiten, gaan de hersenen dan zelf prikkels produceren: gedachten die je afleiden.’

Vind dus je optimale studeeromgeving uit, en laat die niet verstoren.

3: Doorgrond de structuur van de leerstof
Zit je goed, lees dan eerst de inhoudsopgave van je boek. Jolles: ‘Zoek naar het onderlinge verband tussen de hoofdstukken en, daarna, tussen de paragrafen.’

Hoef je maar een half boek te leren, of maar één hoofdstuk, ga dan op dezelfde manier te werk: bekijk eerst het overzicht, en pas daarna de details. Zo zoem je steeds meer op de stof in, zoals je ook doet wanneer je bijvoorbeeld een straat opzoekt via Google maps.

‘Ken je de structuur, dan geeft je dat aanknopingspunten bij het beantwoorden van de vragen,’ zegt Jolles. ‘Je hebt een idee waar je het antwoord kunt zoeken, omdat je de verbanden snapt. Als je gewoon op pagina 1 begint en vervolgens pagina na pagina erin stampt, leer je alleen losse dingetjes. Die ben je snel weer vergeten.’

Snap je het verband tussen die losse dingen, dan begrijp je beter wát je leert, én kun je het ook makkelijker op een later moment terugroepen.

4: Herhalen, herhalen, herhalen
Stampen is soms heel handig. Rijtjes móét je wel stampen, anders onthou je ze niet. Of het nou woordjes, vervoegingen, of chemische formules zijn. Jolles: ‘Het beste kun je een paar dagen van tevoren beginnen, en elke dag de leerstof herhalen. Want door het herhalen slaan de hersenen de informatie dieper op.’

Let op: bij alle vakken zijn rijtjes, verbanden en inzichten belangrijk, maar niet overal evenveel. Jolles: ‘Zo is bij talen woordjes stampen belangrijk, maar moet je ook de structuur van een taal begrijpen. Bij geschiedenis en aardrijkskunde gaat het vooral om verbanden leggen, maar moet je ook historische en aardrijkskundige feiten kennen. En bij wiskunde en scheikunde is toepassen van inzichten belangrijk, maar moet je ook formules weten.’

Voor alle gevallen geldt: hoe vaker je herhaalt, hoe beter je onthoudt.

Denken is écht een vorm van sport: veel en regelmatig trainen zorgt voor betere prestaties, waar je langer plezier van hebt. En net zoals bij sport schiet je er weinig mee op als je jezelf overbelast.

5: Leer op verschillende manieren
Informatie opslaan kun je op verschillende manieren, zegt Jolles. ‘Hardop iets uitspreken, iets visualiseren – er in je hoofd als het ware een plaatje van maken – , naar iets of iemand luisteren, ezelsbruggetjes verzinnen, maar ook samenvatten en opnieuw formuleren in andere woorden.’

Kies er niet één uit, maar gebruik ze allemaal. Jolles: ‘Kennis wordt op allerlei plekken in je geheugen opgeslagen. Al die plekken kun je gebruiken om iets te onthouden, en dus ook om er bij je examen een beroep op te doen. Je wordt flexibeler in het leren en onthouden.’

Want als de ene kennisbron het laat afweten, heb je nog altijd een andere. Je wedt op meer dan één paard, en hebt dus een grotere kans op een goed cijfer. Wie de stof op verschillende manieren leert, doet aan risicoreductie.

6: Blijf je gewoon gedragen
Ten slotte: wie bijgelovig is, moet vooral het T-shirt aantrekken waarin hij de vorige keer een 9 scoorde. Verder moet je geen gekke dingen doen. Niet ineens heel anders gaan eten, drinken, slapen of bewegen. Dan breng je allemaal nieuwe informatie in, waar je brein óók weer iets mee moet. Dat is alleen maar ruis, dat leidt af van waar het echt om moet gaan: op een slimme manier minstens een voldoende halen, en liefst hoger.

VEEL SUCCES!

\N
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden