'Hoe kon ik weten dat hij zo beroemd zou worden?'

Eigenlijk baalde Jacques van der Schoot een beetje, die koude zaterdagmiddag 24 oktober 1964. De verdediger van Helmondia'55 had zich zó verheugd om tegen Sjaak Swart te spelen. In plaats daarvan stond er een iel ventje tegenover hem. Ene Johan Cruijff. Jammer, dacht Van der Schoot. Kennelijk had Swart weinig trek in het vriendschappelijk potje.

Cruijff in een Alfa Romeo in 1968. Beeld Piet van der Klooster

Drie weken voor zijn competitiedebuut tegen GVAV maakt Johan Cruijff zijn opwachting in de hoofdmacht van Ajax. Dat gebeurt op sportpark De Braak in Helmond. De wedstrijd is ingelast door trainer Vic Buckingham, omdat Ajax met zichzelf worstelt in de competitie. Buckingham wil dat zijn team beter ingespeeld raakt, en misschien dat een jong talent als Cruijff de ploeg een nieuwe impuls kan geven.

Vierduizend toeschouwers zijn getuige van de eerste balcontacten van een wereldster in wording. Ajax wint die middag - 'ternauwernood', aldus De Telegraaf - met 3-2 door doelpunten van Karel Vesters (2x) en Henk Tijm. Er wordt in het bericht slechts in één zinnetje gerept van Cruijff. Daarbij valt vooral op dat de naam van Cruijff verkeerd gespeld is. 'Bij de Ajacieden werden Nuninga en Kruyff na rust vervangen door Tijm en Swart.'

Dat handje en het dirigeren. Als Jacques van der Schoot (74) iets is bijgebleven van Johan Cruijff op die zaterdagmiddag in 1964, dan is het diens dwingende houding. 'Na afloop spraken we daarover met elkaar in de kleedkamer. Zo jong, en dan al zo aanwezig. Dat hadden we nog niet eerder meegemaakt.' Naar eigen zeggen had Van der Schoot geen moeite met Cruijff. 'Ik kreeg de opdracht om hem in alle hoeken en gaten te volgen. Dat heb ik gedaan.'

Nergens te vinden in zijn archief

Cruijff was ten tijde van zijn debuut bij Ajax 17 jaar en 182 dagen oud. Zijn shirt wappert nog om zijn tengere lijf. Fotograaf Pierre van de Meulenhof uit Helmond is er ook bij die middag. Hij had historische foto's kunnen maken, maar deed dat niet. De jonge Cruijff is nergens te vinden in zijn archief. Jammer ja. 'Maar ja, hoe kon ik weten dat hij zo beroemd zou worden?'

Van der Schoot had al wel zo'n vermoeden, zegt hij. 'Cruijff was razendsnel, had een perfecte balaanname en de bal met de buitenkant effect meegeven deed hij toen ook al. Ik ben altijd een groot bewonderaar van hem geweest.'

Later zou Van der Schoot, naast zijn werk als conciërge, als scout voor Helmond Sport werken. Hij zat op de tribune in De Meer toen Cruijff tegen zijn club - de proftak van Helmondia'55 - de legendarische penalty in tweeën nam. Zo was hij toch maar mooi in levenden lijve bij twee historische Cruijff-wedstrijden aanwezig geweest.

Met zijn drie kinderen in de tuin in het Spaanse Levante in maart 1981. Beeld Hans Heus
Ajax wint een jeugdtoernooi in 1962. Cruijff (15) staat tweede van rechts.

Cruijffs eerste:

Helmondia '55 - Ajax, 24 oktober 1964, 2-3.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden