Hoe komt het dat genderpoli's in Nederland steeds populairder worden?

De twee genderpoli's in Nederland voeren het aantal behandelingen van transgenders flink op om de lange wachtlijsten weg te kunnen werken. Het Groningse UMCG verdubbelt het aantal behandelingen van mensen die een geslachtsverandering willen ondergaan van veertig naar tachtig per jaar, het VUmc in Amsterdam verhoogt de capaciteit met een vijfde. Op dit moment behandelt het Amsterdamse ziekenhuis jaarlijks meer dan 700 mensen die zich niet thuis voelen in hun lichaam.

Volgens experts is de verklaring voor de groei van de genderpoli's dat transgenders tegenwoordig een positiever imago hebben dan voorheen.Beeld EPA

Of de grotere capaciteit in Groningen en Amsterdam genoeg is om de wachtlijsten weg te werken is de vraag. Het aantal mannen en vrouwen dat in behandeling wil groeit hard: in 2008 begon het VUmc nog zo'n 200 behandeltrajecten per jaar, tegen meer dan 700 nu. Op dit moment is de wachttijd voor een intakegesprek in Amsterdam bijna driekwart jaar. In Groningen kan het volgens woordvoerder Janneke Kruse tot anderhalf jaar duren voordat een behandeling begint.

Hoe komt het dat de genderpoli's ineens zo populair zijn? Omdat er weinig onderzoek naar gedaan is, blijft dat vooralsnog speculeren. De meest gehoorde verklaring onder experts is dat transgenders tegenwoordig een positiever imago hebben dan voorheen. Lisette Kuyper, die voor het Sociaal en Cultureel Planbureau onderzoek naar transgenders in Nederland deed: 'Er is tegenwoordig meer aandacht voor en kennis over transgenders, waardoor mensen die zich ongemakkelijk voelen in hun lichaam dat soort gevoelens ook eerder bij zichzelf kunnen herkennen.'

Veranderende samenleving

UMCG-woordvoerder Kruse ziet ook dat de samenleving verandert. 'Er is een grotere acceptatie van transgenders. De groep emancipeert en de media besteden meer aandacht aan transgenders.'

De patiëntenorganisatie voor transgenders en transseksuelen, Transvisie, onderschrijft de rol van de media. 'De berichtgeving is positiever: er zijn meer human-interestverhalen in plaats van sensationele berichten', zegt voorzitter Eveline van den Boom.

Wat verder bijdraagt aan de druk op het VUmc en het UMCG is de sluiting van de genderpoli in het Leidse UMC afgelopen januari. Jaarlijks behandelde het LUMC vijftig tot honderd kinderen. Dit is alleen geen verklaring voor het al jaren stijgende aantal behandelingen.

Als er zoveel vraag is naar medische hulp onder transgenders, waarom breiden de genderpoli's hun behandelcapaciteit dan niet nog veel sneller uit? Dat is waar Transvisie om vraagt. 'Het VUmc biedt 20 procent meer behandelingen aan, maar krijgt 40 procent meer aanvragen. De behandelingen van het UMCG zijn door de lage totaalaantallen helemaal een druppel op een gloeiende plaat', zegt voorzitter Eveline van den Boom.

Maar zo snel kan de capaciteit niet omhoog, zegt Kruse. Voor de behandeltrajecten moeten de ziekenhuizen afspraken maken met zorgverzekeraars. Daarnaast zijn bij de behandeling onder meer kinderartsen, psychiaters, plastisch chirurgen, urologen, kno-artsen en endocrinologen betrokken, legt ze uit. 'Je bent er niet met het aannemen van een extra chirurg.'

Behandelingen

De behandeling van transgenders mondt niet altijd uit in een geslachtsoperatie. De behandeling begint bij een psycholoog en eindigt in sommige gevallen met een ingreep op de operatietafel. Soms blijft het bij een hormoonbehandeling. Hoeveel transgenders er voor behandeling op de wachtlijst staan bij de Nederlandse ziekenhuizen, is moeilijk te zeggen. De twee medische centra konden woensdag geen duidelijkheid geven over het aantal mensen op de wachtlijst, ook omdat ze veel verschillende behandeltrajecten aanbieden. Met een wachttijd van ruim acht maanden en 700 behandelingen per jaar, zal de wachtlijst in Amsterdam alleen al ongeveer 500 mensen tellen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden