Hoe komen topmannen tot zelfmoord? Swisscom-CEO 'nooit rust door smartphone'

De topman van het telecombedrijf Swisscom klaagde over de constante informatiestroom. Dinsdag werd Carsten Schloter dood gevonden, vrijwel zeker pleegde hij zelfmoord. Hoe komen topmanagers tot deze daad?

Carsten Schloter, Beeld epa

Hij had geen kantoorruimte, geen bureau met een bakje in- en uitgaande post, een doosje paperclips, een nietmachine en een foto van zijn kinderen. Topman Carsten Schloter (49) van Swisscom, de grootste telecommunicatiemaatschappij van Zwitserland, Swisscom, had alleen een smartphone. Hierin zat zijn kantoor, zijn bureau, zijn secretaresse en ook de foto van zijn kinderen. Hij was zijn tijd vooruit in een land dat als conservatief bekend staat. Afgelopen dinsdag werd Schloter dood aangetroffen in zijn woning in het kanton Fribourg. Hij heeft vrijwel zeker zelfmoord gepleegd.

Het was een enorme klap. Niemand wist hoe diep hij in de put zat. Hij kende privéproblemen als gevolg van de scheiding van zijn vrouw, waarvan hij geen geheim maakte. 'Anders gaan ze er achter je rug over praten.' Maar veel meer klaagde hij over de enorme informatiestroom waarmee moderne topmanagers te kampen hebben. Op een congres in Interlaken zei hij onlangs nog zelf 'niet te willen leven in een wereld waar door de stroom van nieuwe informatie geen rustpunt meer bestaat'. En dat klonk merkwaardig uit de mond van een man die een concern leidt, dat het juist moet hebben van het snel leveren van nieuwe informatie.

Verslaafd aan hun inbox
Manfred Kets de Vries, hoogleraar leiderschap en organisatieverandering aan het vermaarde Insead in Fontainebleau, wil geen voorbarige conclusies trekken. 'Het is onduidelijk wat er zich precies in zijn privéleven afspeelde. Maar het is bekend dat veel topmanagers heel slecht met internet kunnen omgaan. De komst van internet is een van de belangrijkste veranderingen voor mensen aan de top sinds de Romeinen', zegt hij.

Hij stelt dat veel CEO's maar ook andere leiders in de politiek, het onderwijs of in de gezondheidszorg, leiden aan een internet addiction disorder (IAD)- een nieuwe psychische aandoening. Ze zijn verslaafd aan hun inbox. 'En daar zijn ze nog vaak trots op ook. 'Ik heb vijfhonderd e-mails per dag', zeggen ze dan. En die gaan ze allemaal bekijken. Daar word je helemaal gek van. Een goede topmanager heeft iemand die de inbox voor hem bijhoudt en die de vier of vijf e-mails eruit haalt die ertoe doen. Die stroom van e-mail moet dan wekelijks worden besproken met je assistent', aldus Kets de Vries, die behalve managementprofessor ook psychoanalyticus is.

Schloter werd in 2000 hoofd van de mobiele divisie van Swisscom en in 2006 CEO van het bedrijf. Hij was uitermate succesvol. Ondanks de enorme concurrentie op de geliberaliseerde Zwitserse telecommarkt wist hij ervoor te zorgen dat de voormalige monopolist Swisscom de grootste innovator bleef. 'De vader van drie kinderen laat een enorm gat achter', schreef de Neue Zürcher Zeitung deze week.

Charisma
Hij gold als een charismatische en zelfs populaire baas. 'Maar dat heeft ook schaduwkanten', zo zei hij daar zelf over. 'Dat gaat gepaard met een enorme inzet en een passie voor de onderneming. Ik loop continu het gevaar anderen te overweldigen.' In een interview met Schweiz am Sonntag gaf hij toe 'zich eigenlijk nooit helemaal ontspannen te voelen'. 'Je vervalt in een modus van continue activiteit. Je kijkt de hele tijd op je smartphone of er geen nieuwe mails zijn binnengekomen. Je komt eigenlijk nooit meer tot rust. Je zou de telefoon moeten uitschakelen, maar ik merk dat ik steeds meer problemen heb om tot rust te komen en het tempo te verminderen. Er komt een punt dat je het gevoel krijgt alleen van de ene naar de andere verplichting te rennen.'

Kets de Vries zegt dat hij op zijn leiderschapseminars de deelnemers verbiedt iPhones en iPads te gebruiken. 'De beste leiders zijn mensen die in staat zijn het evenwicht te vinden tussen actie en reflectie. Hoewel iPhones en iPads een hulpmiddel in je werk kunnen zijn, kan het gebruik ook snel uit de hand lopen. IAD kun je haast vergelijken met een alcohol- gok-, of pornoverslaving. In mijn laatste seminar ging een van de CEO's continu de zaal uit. Ik dacht dat hij een zwakke blaas had. Maar nee, hij was druk bezig met drie telefoons om zijn mail te checken: 'Krijg ik genoeg e-mail?' Of, om het op een andere manier te zeggen: houden ze nog wel van me?

Vandaag in de Volkskrant: 'Topmanagers plegen eerder zelfmoord dan dat ze hulpzoeken'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden