Hoe kom je van de zwarte lijst van verzekeraars af?

Door een betaalprobleem of een gevalletje claimfraude bent op de zwarte lijst van de verzekeraars beland. Daardoor komt u lastig aan een nieuwe verzekering. Hoe komt u van die lijst af?

Marc van den Eerenbeemt
null Beeld Peter van Hugten
Beeld Peter van Hugten

Verzekeraars houden een gedetailleerde zwarte lijst bij. Personen die ooit fraudeerden met hun verzekering komen er zeker op. De lijst helpt de maatschappijen het 'acceptatierisico' bij nieuwe klantaanvragen te beoordelen. Sjoemelaars moeten immers worden geweerd.

De zwarte lijst is opgenomen in het Centraal Informatie Systeem (CIS) van de verzekeraars. Die databank omvat veel meer dan alleen de zwarte schapen. Alle binnengekomen claims komen er terecht. Dus ook de rechtmatige claims en de reguliere zaken die zonder slag of stoot worden afgehandeld door de maatschappijen.

De stichting CIS beheert die berg informatie. Zij doet dat namens de verzamelde verzekeringsmaatschappijen en -tussenpersonen. Hierbij gelden de regels, neergelegd in de Wet bescherming persoonsgegevens. De Autoriteit Persoonsgegevens (voorheen College Bescherming Persoonsgegevens) moet in de gaten houden of niet sprake is van wildgroei van geregistreerde gegevens of misbruik van de lijst. Volgens een woordvoerder van de Autoriteit spelen er op dit moment geen bijzondere zaken rond CIS.

Wie 'CIS-geregistreerd' is, heeft dus niet meteen een probleem. Maar er zijn vormen van registratie die kunnen leiden tot aanpassing van de voorwaarden of van de premie van een nieuwe verzekering. Of tot de weigering van een verzekeraar een polis af te sluiten.

Een registratievorm met gevolgen is die van personen aan wie de rijbevoegdheid is ontzegd. De overheid geeft hun namen door aan CIS, om te voorkomen dat niet-rijbevoegden toch een verzekering afsluiten en de weg opgaan. Een andere vorm is de zogeheten 'vertrouwelijke mededeling': wie zijn verzekeringspremie niet betaalt, komt in deze CIS-categorie.

Wie bewust over de schreef ging, komt op de zwartste lijst van de verzekeraars: het Extern Verwijzingsregister (EVR). Ook wie donkere bladzijden uit de eigen verzekeringsgeschiedenis of een strafblad verzwijgt wordt genoteerd in dit aparte CIS-register. Het gaat verder dan een interne registratie door één verzekeringsmaatschappij. De 'externe' registratie in het CIS is zichtbaar voor alle verzekeraars die deelnemen aan het CIS-register.

Het CIS is populair bij de verzekeraars. Het systeem, dat volgens de beherende stichting zo'n 17 miljoen registraties omvat, wordt bijna 1,4 miljoen keer per maand geraadpleegd. Met de CIS-lijst werden afgelopen jaar 20 duizend onderzoeken gedaan naar verzekeringscontracten en klanten, meldt de stichting. Daarbij werd in 8 duizend gevallen fraude geconstateerd, voor in totaal 99 miljoen euro.

Hoelang staan die gegevens in het register?

De meeste registraties worden na vijf jaar verwijderd. Dat geldt bijvoorbeeld voor een rechtmatige claim na een aanrijding of na diefstal op reis. Een royement wegens niet-betalen verdwijnt na drie jaar uit het geheugen van de verzekeraars. Alleen de EVR-registratie, de echte fraudemelding, blijft acht jaar staan.

Hoe kom ik ervan af?

Alles begint met een verzoek tot inzage. Bij de stichting CIS kan iedereen persoonlijk navragen of en hoe men is geregistreerd. Klopt de registratie niet, dan kan een schriftelijk verzoek worden ingediend tot wijziging of doorhaling. De stichting CIS stuurt het verzoek door naar de verzekeraar die de gegevens heeft aangeleverd. Niet de stichting, maar de verzekeraar bepaalt vervolgens of de informatie wordt aangepast of verwijderd.

Tegen die beslissing is beroep mogelijk bij de klachtencommissie van de verzekeraar. Daarna rest nog de gang naar het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening (Kifid) of de rechter. Beide instanties geven de verzekeringsmaatschappijen doorgaans veel ruimte. Het registreren en tegengaan van fraude wordt gezien als een gerechtvaardigd belang. Maar de verzekeraar moet wel afwegen of een EVR-registratie - met alle nadelen voor de betrokkene - wel in verhouding staat tot de omvang van de schade of de mate van schuld van de veronderstelde fraudeur. Dan hebben we het over de proportionaliteit. In bijzondere persoonlijke omstandigheden kan zo'n registratie een te zwaar middel zijn om de belangen van de verzekeraar te verdedigen. Niet meer dan een vermoeden van fraude is geen rechtvaardiging voor een EVR-registratie.

Kan ik me in de tussentijd dan niet verzekeren?

Moeilijk. Alleen zorgverzekeraars hebben een acceptatieplicht. Als u op basis van een EVR-registratie wordt geweigerd voor bijvoorbeeld een inboedelverzekering, dan kunt u het proberen bij een andere verzekeraar. Doorgaans vrij kansloos, want elke verzekeraar haalt aanvragers door de CIS-registratie.

Uiteindelijk is er ook nog de bijzondere verzekeraar Rialto, opgericht als probleemoplosser door veel verzekeraars. Rialto wil 'bijzondere risico's' of mensen met een 'minder gunstig verzekeringsverleden' doorgaans nog wel verzekeren. Daar hoort meestal vooruitbetalen van enkele maanden tot een half jaar premie bij en het storten van een waarborgsom. Het is niet moeilijk voor te stellen wat dit doet met de hoogte van de premie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden