Hoe kan Obama Noord-Korea straffen?

President Obama verkeert in een bijzonder lastig parket nu hij zint op maatregelen tegen het Noord-Koreaanse hackregime. Want hoe straf je een land met een belabberde economie, dat internationaal volledig geïsoleerd is en alle internationale regels al 69 jaar aan zijn laars lapt?

De leider van Noord-Korea, Kim Jong-un. Beeld ap

Een land bovendien dat 's werelds jongste atoommacht is en de Zuid-Koreaanse miljoenenstad Seoul, dankzij haar enorme artilleriekracht, in een paar uur in een vuurzee kan veranderen. Noord-Korea trok maandag, een dag nadat het Washington met een totale oorlog dreigde, weer een lange neus naar de wereld.

Het weigerde deel te nemen aan een zitting van de Veiligheidsraad van de VN waarop de mensenrechtensituatie in het land voor het eerst zou worden besproken. Obama heeft een 'proportionele reactie' in het vooruitzicht gesteld om Noord-Korea te straffen voor het hacken van Sony. Maar de realiteit is dat hij bar weinig opties heeft.

Noord-Korea financieel uitsluiten

Pyongyang zucht al sinds 2006, toen het zijn eerste kernproef hield, onder economische-, financiële -en militaire sancties. Het regime van Kim Jong-un kan eigenlijk niet harder worden getroffen. Maar er is nog één manier: het afsnijden van Pyongyang's toegang tot harde valuta. Zo'n maatregel zou het Noord-Korea nog moeilijker maken om handel te drijven. De Republikeinen dringen hierop al lang aan om het regime financieel te wurgen. Het Huis van Afgevaardigden heeft een dergelijk voorstel al goedgekeurd. De regering-Obama hield tot nu toe echter de boot af. Want het gevolg is dat grote Chinese banken, waar Pyongyang klant is, ook onder de sancties vallen. Dit zet de VS op een ramkoers met Peking. 'Het falen van de regering om het regime met harde financiële sancties te treffen, kan niet meer goedgepraat worden', aldus het Republikeinse Congreslid Ed Royce in een verklaring. Royce, voorzitter van de Buitenland-commissie van het Huis, wil dat ook zijn collega's in de Senaat het Huis-voorstel snel ondersteunen.

Een militaire oefening in Noord-Korea. Foto is vrijgegeven in 2013. Beeld afp

Weer bestempelen als terreurstaat

Washington onderzoekt nu of Noord-Korea weer op de lijst van landen kan worden geplaatst die het internationale terrorisme steunen. Pyongyang wordt hierdoor getroffen door nieuwe sancties. De Republikeinen schreeuwen moord en brand over de Sony-hack, maar het was president Bush die in 2008 Pyongyang van de lijst haalde. Onder Bush, afgeleid door de Irak-oorlog, werd Noord-Korea 's werelds negende kernmacht. Door Noord-Korea van de lijst te halen, probeerde Washington het regime te overreden het atoomprogramma te ontmantelen. Dit mislukte volledig. Noord-Korea zou nu over minimaal tien atoombommen beschikken. Plaatsing op de State Department-lijst is symbolisch. Noord-Korea is immers al getroffen door tal van sancties.

Straffen met een hackaanval

De VS kunnen Kim Jong-un op gepaste wijze laten boeten voor de Sony-hack door terug te slaan met een soortgelijke actie. Washington heeft ervaring hiermee. In 2010 werd, samen met Israël, met succes het Stuxnet-virus losgelaten op het Iraanse nucleaire verrijkingsprogramma. De VS kunnen Noord-Korea's belangrijkste kernreactor, Yongbyon, hacken of ontregelen met een nieuw virus. Maar dit zou een enorme escalatie betekenen. Het onvoorspelbare regime zou zo'n actie opvatten als een oorlogsdaad. De VS hebben Yongbyon altijd met rust gelaten. In 1994 stelde het Pentagon wel plannen op om het complex in de as te leggen met F-117-bommenwerpers. Maar minister van Defensie Perry wees het plan af omdat het zou leiden tot een oorlog op het schiereiland. Deze constante vrees, beperkt al decennialang het Amerikaanse optreden tegen Pyongyang. Schattingen van het Pentagon gaan uit van 250 duizend burgerdoden in slechts een paar uur als het Noord-Koreaanse leger Seoul massaal aanvalt.

Een alternatief voor een virusaanval op Yongbyon zou het platleggen van het internet kunnen zijn, voor korte tijd. Vandaag waren er al berichten dat het land zonder internet zat. Zo'n aanval zou 'proportioneel' zijn, precies zoals Obama in het vooruitzicht had gesteld. Tegelijk zou het een goede waarschuwing aan Kim Jong-un zijn. Zo van: tot hier en niet verder. En het eerste wat Washington zal doen, net als het geval was met de Stuxnet-operatie, is ontkennen dat het achter de aanval zat.

De kerncentrale in Yongbyon in Noord-Korea. Beeld reuters
De VS onderzochten in 1994 of de Yongbyon-reactor met een preventieve aanval vernietigd kon worden. De operatie had moeten worden uitgevoerd met Stealth F-117 Nighthawk-toestellen. Beeld US Air Force
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden