Hoe kan het dat gebruikers zo vaak de mist in gaan met de EpiPen?

Hoe moeilijk kan het zijn

Denkfouten in hedendaags ontwerp gefileerd door innovatie-expert (en cabaretier) Jasper van Kuijk. Deze week: de zelfinjector.

Epipen

Stel, een vriend van je heeft een voedselallergie, eet iets verkeerds en krijgt een anafylactische shock. Zijn huid wordt rood, hij krijgt het steeds warmer en haalt steeds moeilijker adem. Zonder ingrijpen kan hij stikken. Gelukkig heeft hij een zelfinjector met daarin epinefrine (ofwel adrenaline), zoals de EpiPen of Jext.

Maar hij is inmiddels dermate ver weggezakt dat jij de injectie moet toedienen. Je haalt de dop van de pen af, waarna je de pen volgens instructie met kracht op zijn bovenbeen duwt, zodat de naald naar buiten kan schieten en de adrenaline onderhuids wordt ingebracht.

Alleen voel je iets vreemds in je duim en blijk je zojuist een naald en een shot pure adrenaline in je duim te hebben gejaagd. Kortom: je vriend heeft nog steeds niet de adrenaline die hij nodig heeft en jij wordt langzaamaan nogal hyper.

Dit is helaas geen hypothetisch scenario. Onderzoek van de universiteit van Texas liet zien dat zelfinjectoren in slechts 16 procent van de gevallen correct gebruikt worden. De op een na meest gemaakte fout: verkeerde kant van de pen tegen het dijbeen.

Foto de Volkskrant

Nu is vooral het ontwerp van de EpiPen de afgelopen jaren wel iets verbeterd. De kant waar de naald uit komt is nu oranje en heeft een meer 'puntige' vorm. Alleen is de eigenlijke ontwerpfout gebleven: dat je er aan de ene kant een ontgrendeling afhaalt die eruitziet als een dop, maar dat de naald er vervolgens aan de andere kant uitschiet.

Een zelfinjector wordt gebruikt onder stressvolle omstandigheden en verkeerd gebruik heeft grote consequenties. Bovendien is degene die de injectie toedient mogelijk niet bekend met het product. Dan wil je geen trainingsvideo's (YouTube staat er vol mee), betere markeringen of instructies, dan wil je een product dat intuïtief werkt. Bijvoorbeeld doordat de ontgrendeling er niet uitziet als een dopje, maar een schuif- of draaiknop is. Of wel als een dopje, maar dat het dan werkelijk de naald afdekt.

Gelukkig wordt er geadviseerd om altijd twee injectors te hebben, omdat er mogelijk later een tweede dosis moet worden toegediend. Er wordt in het midden gelaten of ze daarmee een dosis bedoelen die dit keer niet terecht komt in de duim van de hulpverlener.

Jasper van Kuijk op Twitter: @jaspervankuijk

Meer over