Hoe Juncker wraak nam op Dijsselbloem na opmerking over drankgebruik

Maandenlang lobbyde Nederland in het diepste geheim voor een zware post in de nieuwe Europese Commissie. Maar niemand rekende op de wraak van Juncker. Hoe top-kandidaat Jeroen Dijsselbloem moest worden ingeruild voor collega Frans Timmermans. Het politieke doodvonnis tekende Dijsselbloem zelf - op televisie.

Jeroen Dijsselbloem bij Knevel & Van den Brink, waar hij een opmerking maakt over het drankgebruik van Juncker. Foto KVDB

Rutte wordt op 31 juli hartelijk ontvangen door zijn Beneluxvriend Jean-Claude, die hij nogmaals feliciteert met zijn benoeming. Het daarop volgende onderhoud voelt echter als een koude douche. 'Ontnuchterend', zoals een betrokkene zegt. Ja, Juncker beaamt dat hij de Commissie in clusters wil opdelen, maar zwijgt verder in alle talen over een verdeling van de portefeuilles. Behalve dan - ijswater uit de douchekop! - dat de Franse oud-minister Pierre Moscovici de post economische en monetaire zaken krijgt.

Juncker is ongekend diep geraakt door Dijsselbloems opmerking bij Knevel & Van den Brink in januari dat Juncker een verstokte drinker is. Het is deze typering die hem het hele voorjaar zal achtervolgen tijdens zijn campagne om Commissievoorzitter te worden. Vooral de Britse pers - premier Cameron verzet zich tot het laatst tegen de benoeming van Juncker - pakt ongenadig hard en breed uit met verhalen over hoe straks een alcoholist uit een Europese dwergstaat Europa gaat leiden.

Naast vele anonieme bronnen ('Hij drinkt cognac voor ontbijt.') is de enige met naam citeerbare uitspraak die steeds terugkeert die van Dijsselbloem, toch ook de voorzitter van de Eurogroep. De excuses van Dijsselbloem, privé en publiek, kunnen de publicitaire schade op geen enkele wijze goedmaken.

En dat terwijl de lobby voor de Nederlandse eurocommissaris zo goed was begonnen. Wijs geworden uit het debacle in 2009 - toen vochten regeringspartijen PvdA en CDA elkaar de tent uit om de topfunctie waardoor Commissaris Kroes (VVD) een tweede termijn kreeg - was dit keer al tijdens de kabinetsformatie afgesproken dat VVD en PvdA er geen ruzie over zouden maken. Een afspraak die PvdA-leider Diederik Samsom onmiddellijk uitlegde als dat zijn partij, na 33 jaar (!), aan de beurt was om de kandidaat te leveren. De laatste PvdA-eurocommissaris was Henk Vredeling (1977-81).

Moordende concurrentie
Begin dit jaar wordt dit bekrachtigd en al snel staat minister Dijsselbloem boven aan de lijst. Niet helemaal van harte overigens, noch Rutte, noch Samsom ziet de populaire minister van Financiën graag naar Brussel vertrekken. Maar Nederland wil heel graag economische en monetaire zaken, de plek waar Commissaris Rehn afgelopen jaren de begrotingsteugels zo fijntjes heeft aangetrokken, met steun en instemming van Nederland.

De concurrentie voor deze portefeuille is moordend, maar Dijsselbloem heeft - als voorzitter van de Eurogroep - het perfecte profiel. Hij is bekend in Brussel en krijgt steeds meer waardering voor zijn bemiddelende rol bij financieel-economische conflicten tussen de lidstaten. Voor Den Haag is het duidelijk: je kunt beter schaken met een pion die al op het bord staat, dan een nieuw stuk inbrengen.

Wat Rutte en zijn strategieteam onderschatten, is de verbittering bij Juncker over de gewraakte drankopmerking. Het interesseert ze ook niet zo, Juncker is op dat moment louter ex-premier en ex-Eurogroepvoorzitter. En wat ze nog niet weten is de impact van de grap op diens campagne.

Vandaag in de Volkskrant: Het rode kruis in Junckers agenda, een reconstructie.

Jean-Claude Juncker. Foto afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.