Hoe Joelle (16) tijdens Rutte II op een camping overleefde

Hoe mensen achter de illusie van zelfredzaamheid overleefden.

null Beeld null

Ter ere van Rutte III sta ik op camping Wildzicht in Leersum in de modder. Ik heb een afspraak met een meisje van zestien dat hier sinds haar negende met haar familie in een bouwkeet woont. Niemand zou zijn dochter zo willen laten wonen. Joelle de Border heet ze.

Op Wildzicht zie je de kant van Nederland die vaak is vergeten onder Rutte II, het kabinet dat afscheid nam van de verzorgingsstaat, omdat iedereen vanaf nu moest participatie-samenleven. De Nationale Ombudsman Reinier van Zutphen verwoordde het gisteren vlekkeloos in een interview in NRC, waar hij de 'illusie van zelfredzaamheid' aan de kaak stelde: 'Ik denk dat we onszelf teveel als voorbeeld nemen.' Onszelf: handige Nederlanders zonder veel tegenslag.

De anderen, die wonen hier. Joelle zit op het vmbo in Veenendaal. Ze fietst een uur heen naar school en een uur terug en ze vindt dat niet erg. Joelle beent opgewekt door de modder en de volgepakte bouwkeet ('Eten doe ik op dat krukje') , waar haar ouders enigszins lamgeslagen op de bank zitten. Joelle houdt een oogje op haar broertje van vijf Jonathan als die die kalmpjes een pak biscuit leeg eet in de donkere campingbar, en op haar broer Jeremy van veertien. Joelle is zo loyaal aan haar ouders als alleen kinderen kunnen zijn. Ze houdt vol dat alles niet erg is, te lang geharnast als ze is.

Het verschil met bekendere sjofele campings zoals Fort Oranje is dat Wildzicht kleiner is en dat hier niemand met drugs in de weer is of met justitie in aanraking kwam. Dat ze hier op elkaar letten, op een goeiige manier die je dagen na een bezoek nog naar de keel grijpt. De enige alcoholist kwam hier juist van de drank áf. Onschuldige mensen. Ze vonden nergens hulp omdat ze gewoon niet slim genoeg zijn - ze zeggen het zelf. Rob, die maanden in auto's woonde. Sonja, die elders 'verwarde vrouw' zou heten. Volwassen Guus, die niet meer bij zijn moeder kon wonen toen die naar een verzorgingstehuis moest. Thijs, die al was weggekropen in een zelfgebouwde hut in het bos, maar daar door de politie uit is gegooid. Manon, nu weg maar hier al jaren geleden op haar veertiende door haar psychotische moeder gedumpt. En de ouders van Joelle: Richard en Françoise. Zij kwamen in 2009 toen het bedrijf van Richard failliet ging in een vouwwagen met hun kinderen. Richard: 'We hebben de gemeente nog gevraagd of we ons hier mochten inschrijven en dat was prima.' De oudste is nu op stage in Zuid-Afrika. Jeugdzorg kwam pas kijken toen Jonathan vijf jaar geleden werd geboren.

Bewoner Joelle (16) en campingeigenaar Bart Beeld null
Bewoner Joelle (16) en campingeigenaar Bart

Camping Wildzicht ligt afgelegen, ver buiten het dorp, achter de boerderij van wijlen Jochem van Doorn. Die begon de minicamping voor toeristen en was actief in het CDA van Leersum, hij was nog een tijdje locoburgemeester.

Jochem kreeg alzheimer en stierf in 2014. Leersum was toen al opgegaan in de nieuwe, welvarende gemeente Utrechtse Heuvelrug: het tijdschrift Binnenlands Bestuur rekende uit dat het nieuwe gemeentehuis het duurste van Nederland per ambtenaar was.

Jochem liet zijn vrouw Eef achter, zij woont nog in het huisje aan de straatkant, een lieve vrouw die scherp als een oma op de drie campingkinderen let, maar al oud is ('bijna 79'). Jochems zoon Bert bestiert de camping sinds een jaar of tien met een voorliefde voor hulpbehoevende gasten. Veel werden vrienden, want Bert is heel zorgzaam. Bert kon zelf óók nergens meekomen, omdat hij moeilijk kan focussen door adhd. Joelle ontspant zichtbaar in zijn buurt.

De gemeente verwees zelf mensen naar de camping Beeld null
De gemeente verwees zelf mensen naar de camping

In de professionele hulpverlening werd intussen fors gesnoeid. De gemeente Utrechtse Heuvelrug verwéés zelfs mensen naar Wildzicht, want daar waren ze niemand tot last. Tot de gemeente vorig jaar opeens wilde 'handhaven'. Na tien jaar aanmodderen moest Wildzicht dicht. Waarom? En waarom werd er dan niet al veel eerder dan vijf jaar geleden naar de kinderen omgekeken? Het antwoord van de gemeente op mijn eerste vraag luidt dat 'de omvang van de permanente bewoning en de verrommeling van het perceel' aanleiding gaf om 'te gaan handhaven' - maar een rommel was het altíjd al. Het antwoord op de tweede vraag komt niet 'in het kader van de privacy'.

Verrommeling: een smet op dit gave land. Als er recentelijk geen alerte Utrechtse bestuursrechter op de rem was gaan staan, die oordeelde dat van deze mensen helemaal geen zelfredzaamheid verwacht kan worden, dan waren alle bewoners van Wildzicht al maanden geleden door de gemeente het terrein afgegooid. Nu mag het pas wanneer Utrechtse Heuvelrug iedereen een nieuw dak boven zijn hoofd heeft bezorgd. Waarmee de zorgtaken van de overheid die onder Rutte II naar de gemeenten zouden gaan, nu via een rommelige opvangcamping in de rechtbank zijn beland.

Verbetering: In deze verslaggeverscolumn stond in een opsomming van bewoners van Wildzicht door een aantal van die bewoners: 'Sonja, een borderliner die elders "verwarde vrouw" zou heten'. Sonja laat weten dat ze geen borderliner is. De term 'verwarde vrouw' is voor rekening van de auteur.

Campingterrein Beeld null
Campingterrein
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden