Hoe is het om advocaat van een terreurverdachte te zijn?

Canvas laat advocaten kennen als mensen met uiteenlopende idealen en plichtsbesef, met gezinnen - en met grenzen.

Sinds begin deze maand op de Belgische buurman Canvas: Strafpleiters, een programmareeks waarin presentator Gilles De Coster met een aantal prominente Belgische advocaten praat over hun beroep en hun levens. Dat klinkt inderdaad verdacht veel als Kijken In De Ziel - en Coen Verbraak sprak eind 2010 ook met een tiental Nederlandse advocaten.

Maar dat was 2010. Anno 2017 weet België door de aanslagen in Parijs en Brussel de aandacht van de hele wereld op zich gevestigd en is 'terreur', gisteravond het onderwerp bij Strafpleiters, ook ver buiten de Belgische landsgrenzen relevant. Salah Abdeslam, de enige nog levende verdachte van de aanslagen op Parijs in november 2015, komt uit Brussel en werd daar ook aangehouden. Hoe is het om zijn advocaat te zijn? Waarom zou je hem überhaupt willen verdedigen?

Het summum van de horror

Om die laatste vraag maar meteen te beantwoorden: 'Als strafpleiter is dit waarom je de eed als advocaat hebt afgelegd', vertelde Sven Mary, die Abdeslam een half jaar vertegenwoordigde. 'Je weet vooraf dat dit bijna onbegonnen werk is. En dan ook de interesse van...' Presentator De Coster vulde hem aan: 'Dicht komen bij de baarlijke duivel?'. 'Inderdaad, het summum van de horror. Hoe is het iemand in staat dergelijke misdaden te plegen?'

Gezeten aan een tafel in een industriële ruimte met afgebladderde bakstenen muren en willekeurig geplaatst staalwerk, stelde De Coster aan zeven advocaten steeds min of meer dezelfde vragen. Waar Mary goed kon uitleggen waarom hij wel een terreurverdachte wilde bijstaan, kon zijn collega Nina van Eeckhaut prima helder maken waarom zij dat juist niet doet: 'Ik verdedig niet de daden, ik verdedig de mens die die daden gepleegd heeft', legde Van Eeckhaut uit. Maar 'bij feiten die gepleegd worden vanuit een bepaalde ideologie, is het veel moeilijker om dat te splitsen. De mens valt daarbij bijna samen met de daad.'

Grenzen

Weer een andere advocaat, Nathalie Buisseret, twijfelde er niet over: 'Ja, absoluut. Ook al is het lelijk: het is iets bijzonders. Het is niet zomaar een dossier. Laat ik zeggen dat ik blij ben dat ik niet ben geraadpleegd. Mocht ik geraadpleegd zijn, had ik het wel gedaan.'

Deze aflevering van Strafpleiters liet - dankzij het controversiële en actuele onderwerp, scherpe vragen en heldere antwoorden - fraai zien dat advocaten meer zijn dan de bordkartonnen figuren zoals zij dikwijls in de media geportretteerd worden. Mensen met uiteenlopende idealen en plichtsbesef, met gezinnen en kinderen - en dus ook met grenzen. Het einde van de aflevering stemde somber. Meerdere advocaten, onder wie ook een van de advocaten uit het proces tegen leden van Sharia4Belgium, zeiden na de aanslagen in Brussel van maart 2016 voorlopig geen terreurverdachten meer te willen verdedigen. Niet zozeer vanwege de terreur van IS, maar vanwege andere terreur. 'Ik ben een grote jongen, die voor zichzelf kan zorgen', zei Sven Mary, die als advocaat van Abdeslam regelmatig werd bedreigd. 'Maar je mag mijn kinderen er niet bij betrekken. Dat mag je niet doen. Dat mag niemand.'

Een industriële ruimte met afgebladderde bakstenen muren en willekeurig geplaatst staalwerk vormt het decor van Strafpleiters.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden