Hoe interview je een dictator?

Tony Benn is een oud-journalist, maar het interviewen van een dictator als Saddam Hussein is een heel aparte kunst. 'Ik denk niet dat Tony Benn op het gebied van diepgravende interviews een concurrent van Jeremy Paxman zal worden', glimlachte een opgeluchte Britse premier Tony Blair afgelopen woensdag tijdens het wekelijkse...

In Groot-Brittannië heeft de 77-jarige politieke veteraan, pacifist en geliefde underdog Benn met zijn eenmansactie in Irak veel krediet bij het media-establishment verspeeld. De BBC en kranten hadden geen goed woord over voor zijn 'zachte' vraagstelling: 'Heeft u massavernietigingswapens?','Zijn er banden tussen Irak en Al Qa'ida?'.

Vooral de wijze waarop hij Saddam Hussein al de argumenten in handen speelde met zijn olievraag - 'Veel mensen geloven dat het huidige conflict over olie gaat' - werd gehekeld.

De Britse vredesbeweging werd ermee lelijk in verlegenheid gebracht. Zelfs de anti-oorlogsgezinde kranten laakten de fluwelen handschoenen die de anders zo felle Benn ineens had aangetrokken. 'Tony Benn is een ass', schreef The Guardian. 'Tony Benn zou bij onze krant geen baan krijgen. Als we zo journalistiek bedrijven dan kunnen we onze toetsenborden beter in de Theems gooien', noteerde The Mirror. Andere kranten vergeleken Benn met de argeloze schrijvers en intellectuelen die in de jaren dertig de regimes van Hitler en Stalin verheerlijkten. In 1934 beschreef vredesactivist H.G. Wells de Sovjet-dictator die op dat moment bezig was met de grootste moordcampagne onder zijn eigen volk, als de 'aardigste, redelijkste en eerlijkste' man die hij ooit had ontmoet.

Sinds die tijd hebben journalisten hun interviewkunst van dictators bijgespijkerd. Een aantal journalisten heeft methodes ontwikkeld om dictators die zich alleen welgevallige vragen willen laten stellen, toch aan te pakken. BBC-verslaggever John Simpson interviewde onder meer op kritische wijze beruchte dictators als keizer Bokassa en kolonel Gadaffi. De Italiaanse verslaggeefster Oriana Falacci confronteerde gesluierd Ayatollah Khomeiny met kritische vragen, net als de Pakistaanse president Zulfikar Ali Bhutto.

Benn zei echter nooit een journalistiek interview met Saddam Hussein te hebben nagestreefd, het gesprek was een deel van een diplomatiek proces om 'samen te ontdekken welke wegen er zijn naar een vreedzame oplossing.'

Maar door dat in de journalistieke vorm te gieten van acht vriendelijke vragen lijkt Benn het tegengestelde te hebben bewerkstelligd: de Britten zijn er wantrouwender en oorlogszuchtiger door geworden. De Britse media zien hem daarnaast als een beunhaas die hun beroep in diskrediet heeft gebracht. Benn zelf had overigens geen spijt. Onder het mom dat de aanval de beste verdediging is, deed hij woensdag de kritiek van andere media af als 'massamisleiding' en 'oorlogspropaganda'. In een interview van Benn door BBC-radiopresentator James Naughtie raakten de gemoederen zo oververhit dat een scheldpartij ontstond - wat wel in heel schrille tegenstelling stond tot de vredige wijze waarop Benn en Saddam Hussein met elkaar omgingen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden