Hoe interview je de Taliban?

KABUL - De Volkskrant berichtte maandagmorgen dat de Afghaanse Taliban het nieuwe Nederlandse kabinet waarschuwen voor een aanslag door jihadisten indien het 'anti-islamitisch beleid' van Geert Wilders wordt uitgevoerd.

Veel mensen vragen mij, als Volkskrant-correspondent in Afghanistan, hoe zo'n interview met een Talibanwoordvoerder tot stand komt. Een korte uitleg:

Persafdeling
De Afghaanse Taliban hebben een persafdeling, net zoals politieke partijen in Nederland dat ook hebben. Als je een reactie wilt hebben van de Taliban kan je hun woordvoerders bellen. Voor dit interview heb ik contact gezocht met hen, omdat ik benieuwd was naar hun mening over het nieuwe Nederlandse kabinet. Taliban hebben mij dus niet gebeld.

De twee bekendste woordvoerders van de Afghaanse Taliban zijn Zabiullah Mujahed - de zegsman voor Noord- en Oost-Afghanistan - en Yusuf Qari Ahmadii - de zegsman voor Zuid- en West-Afghanistan. Dit is geen geheim, vrijwel alle journalisten die in Afghanistan werken, weten dit.

Aanslag opeisen
Als Taliban een aanslag opeisen, is het meestal een van deze twee woordvoerders die belt met Al Jazeeera, BBC of persbureaus Reuters of AP. Ze zijn zo bekend, dat als Mujahed of Ahmadii iets melden aan media, je ervan uit kunt gaan dat dit het standpunt is van de Afghaanse Taliban.

De woordvoerders zijn wel redelijk moeilijk te bereiken voor een verslaggever van de Volkskrant. Ze hebben weliswaar een telefoon waarop je ze kunt bellen, maar uit veiligheidsoverwegingen wisselen ze vaak van telefoonnummer. Ze gooien hun oude sim-kaartjes weg zodat ze niet getraceerd kunnen worden door inlichtingendiensten.

Meestal zijn ze ook alleen overdag bereikbaar - 's nachts als ze door de bergen lopen gaat de telefoon uit. In sommige gebieden worden de mobiele netwerken 's nachts door Taliban zelf geblokkeerd, omdat telefoonsignalen hun positie kunnen verraden en ze vrezen voor een gericht bombardement door vliegtuigen van de internationale troepenmacht in Afghanistan (ISAF).

Tussenpersoon
Ik gebruik een tussenpersoon om met de Talibanwoordvoerders te bellen. Deze tussenpersoon kan via via de laatste telefoonnummers krijgen (sommige lokale Afghaanse journalisten krijgen sms-jes van Taliban waarin ze hun nieuwe nummers melden). Mijn tussenpersoon is een fixer -zoals we dat noemen in journalistenjargon - oftewel een soort assistent-journalist, een vertaler, adviseur in Afghanistan. Deze persoon spreekt vloeiend Pashto, de taal die Taliban spreken. Hij is betrouwbaar en werkt ook voor andere journalisten.

Voorafgaand aan het interview spreek ik met hem de vragen door die ik wil stellen en hij belt namens mij de Talibanwoordvoerder. De zegsman weet dus dat de vragen komen van een Nederlandse journalist van de Volkskrant. Het interview wordt opgenomen en vervolgens vertaald in het Engels. Dat vertaalde stuk gebruik ik voor mijn Nederlandse artikel in de Volkskrant. Vóór publicatie spreek ik het stuk nog eens door met mijn fixer zodat ik zeker weet dat dit hetgeen is dat de woordvoerder ook bedoelde tijdens het gesprek.

Stem herkennen
De tussenpersonen die ik gebruik spreken regelmatig met de Talibanwoordvoerders, dus zij herkennen ook hun stem. Zo weten ook zij zeker dat ze daadwerkelijk woordvoeder Mujahed of Ahmadii aan de lijn hebben.

Taliban zijn erg professioneel in hun contact met media. Ze zeggen zelf dat ze niet alleen het nieuws over Nederland volgen, maar over elk land dat militairen heeft gestationeerd in Afghanistan. Ze gebruiken daarvoor onder meer internet. Woordvoerder Mujahed claimt dat Taliban een Engelse vertaalafdeling hebben die al het belangrijke Afghaanse nieuws in het buitenland volgt.

Hun kennis over de Nederlandse politiek vind ik groot. In februari wisten Taliban precies dat de PvdA een verlenging van de Afghanistanmissie blokkeerde, waardoor Nederland uiteindelijk vertrok uit Uruzgan. Zij feliciteerden Nederland en specifiek de PvdA met die 'moedige stap'.

Recent interview

Talibanwoordvoerder Mujahed toonde ook tijdens het meest recente interview dat Taliban goed op de hoogte zijn van de Nederlandse politieke ontwikkelingen: 'We weten dat Nederland net een nieuwe coalitie-regering heeft gevormd. We weten dat NAVO de nieuwe Nederlandse regering heeft gevraagd om te overwegen om nieuwe troepen naar Afghanistan te sturen en dat jullie nieuwe regering daar nu over nadenkt', aldus woordvoerder Mujahed.

Taliban zeggen zelf dat ze altijd bereikbaar zijn voor commentaar. Een interviewverzoek kan per mail of telefoon worden ingediend. Mujahed: 'We hebben een website in vijf talen alemara.co.cc (engels). Onze media- en voorlichtingsafdeling werkt 24 uur per dag en we kunnen altijd per mobiel of e-mail bereikt worden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden