Hoe in Geldrop een conflict tussen drie scholen en Raad van Toezicht escaleerde: 'Hier is al een jaar een machtsstrijd aan de gang'

Op drie scholen in Geldrop zijn de leerkrachten thuisgebleven. Een conflict over macht met de Raad van Toezicht is geëscaleerd. 'Dit moet stoppen.'

Kinderen vermaken zich op een speelplaats vlak bij hun basisschool De Ganzebloem, waar leerkrachten geen les geven. Een moeder heeft vrijgenomen om op te passen. Foto Marcel van den Bergh

Het is maandagmorgen stil op het speelplein bij basisschool De Ganzebloem in Geldrop, en in de school zelf kun je een speld horen vallen. Alleen de kinderopvang zit vol, waar niet alleen de jongsten, maar vandaag ook wat oudere kinderen onderdak vinden.

Hetzelfde beeld tref je aan bij basisschool De Regenboog en basisschool De Beneden Beekloop, twee andere scholen van de kleine scholenvereniging Het Nut Geldrop. Oorzaak: 63 van de 68 leerkrachten van de scholenvereniging hebben zich maandag ziek gemeld.

'Genoeg is genoeg', schrijven zij in een ultimatum aan de Raad van Toezicht, die het bedrijven van machtspolitiek wordt verweten en niet zou willen luisteren naar de wensen van het personeel. Hun eisen: de hele raad van toezicht moet opstappen, evenals de vorige week aangestelde interim-bestuurder.

'We vinden het ontzettend vervelend voor de kinderen en hun ouders', zegt een docent die anoniem wil blijven in het 'crisiscentrum', de huiskamer van een van de ouders. 'Maar we kunnen ons niet blijven onderwerpen aan dat stelletje machtswellustelingen, een ander woord heb ik er niet voor. Sommige collega's zijn letterlijk ziek geworden van deze situatie. Iedereen loopt op zijn tandvlees. Dit moet stoppen.'

Crisiscentrum

Popke-Rein Munniksma, voorzitter van de gemeenschappelijke medezeggenschapsraad (GMR) en vader van twee schoolgaande kinderen, loopt geagiteerd door de woonkamer annex crisiscentrum. Hij heeft speciaal een vrije dag genomen om de nieuwste crisis in het Geldropse scholendrama het hoofd te bieden.

'Dit is totaal uit de klauwen gelopen', zegt de GMR-voorzitter, die pal achter de leerkrachten staat. 'Het is een grote rotzooi. Er zouden eens wat mensen in de spiegel moeten kijken: doe ik het wel goed? Het gaat hier wel om het onderwijs van 870 kinderen.'

Wat is hier aan de hand in het anders zo gemoedelijke Brabantse dorp onder de rook van Eindhoven?

'Hier is al een jaar een machtsstrijd aan de gang', analyseert interim-bestuurder Mieke van den Broek, net twee dagen in functie, vanuit het eenvoudige noodgebouwtje naast de Ganzebloemschool, waar de scholenvereniging zetelt.

Onhanteerbaar

'Het stapelt zich steeds verder op en wordt uiteindelijk onhanteerbaar. Het is net een bord spaghetti: als je aan één sliertje trekt, komt het hele bord in beweging.' Precies een jaar geleden kwam het conflict aan de oppervlakte, middels een alarmbrief die twee schooldirecteuren en veertien leerkrachten schreven aan de raad van toezicht. Ze voelden zich 'niet veilig' bij de toenmalige schoolbestuurder, die er volgens hen een eigengereide, autoritaire manier van leidinggeven op na hield. Ze durfden bij vergaderingen niet hun mening te geven uit angst voor 'represailles'.

De raad van toezicht zette de twee schooldirecteuren op non-actief en bleef vierkant achter de omstreden schoolbestuurder staan. De crisis wordt nog voor de zomer op scherp gezet wanneer de leerkrachten, medezeggenschapsraden en het merendeel van de ouders door middel van een handtekeningenactie het vertrouwen in de raad van toezicht en de schoolbestuurder opzeggen.

Cultuuronderzoeken

De raad van toezicht antwoordt dat het opzeggen van het vertrouwen geen enkele status heeft. De twee inmiddels ontslagen schooldirecteuren worden vervangen door interim-schooldirecteuren, die opmerkelijk genoeg al snel het vertrouwen weten te krijgen van zowel leerkrachten als ouders.

Er volgen 'cultuuronderzoeken' binnen de scholen door een extern bureau, waaruit blijkt dat er een onherstelbare vertrouwensbreuk is tussen leerkrachten enerzijds en de raad van toezicht plus de bestuurder anderzijds. Er wordt geadviseerd om een mediator aan te stellen, maar ook dat geeft geen soelaas.

De gemeenschappelijke medezeggenschapsraad adviseert schoon schip te maken: een hele nieuwe organisatiestructuur met nieuwe mensen, niet alleen de raad van toezicht, maar ook de medezeggenschapsraden. Maar de raad van toezicht geeft aan dat geen oplossing te vinden.

Begin deze maand stapt dan toch nog onverwacht de omstreden schoolbestuurder op, vooral naar aanleiding van een dreigende publicatie in het Eindhovens Dagblad. De raad van toezicht stelt vervolgens Mieke van den Broek, al twintig jaar interim-manager, aan als interim-bestuurder. Dat eenzijdige besluit is tegen het zere been van de leerkrachten en de medezeggenschapsraden.

Interim-bestuurder

Bovendien is de eerste beslissing die interim-bestuurder Van den Broek nam de samenwerking met de bij de docenten populaire interim-schooldirecteuren per direct op te zeggen. Van den Broek geeft daarvoor als verklaring: 'Ze namen posities in en werden daardoor deel van het conflict. Ze waren niet professioneel genoeg: als interimmer moet je juist onafhankelijk blijven.'

Die verschuivingen waren voor de leerkrachten de druppel. Ze eisen het vertrek van de toezichtsraad en Van den Broek en de aanstelling van één van de weggestuurde schooldirecteuren als nieuwe interim-bestuurder. Maar Van den Broek merkt fijntjes op dat docenten niet over aanstellingen gaan.

Ze heeft maandag de teamleden dringend gesommeerd 'gewoon weer aan het werk te gaan'. In een schrijven dreigt ze de leerkrachten met sancties, zoals een 'directe beëindiging van het dienstverband', indien ze werk blijven weigeren. De raad van toezicht wil niet reageren. 'Om geen olie op het vuur te gooien', zegt Van den Broek. De Onderwijsinspectie zegt de kwestie op de voet te volgen.

En dan wordt maandagavond in een spoedoverleg onder leiding van de Onderwijsinspectie een doorbraak geforceerd in de slepende scholencrisis: de raad van toezicht en interim-bestuurder Van den Broek stappen op. Ook de gemeenschappelijke medezeggenschapsraad vertrekt. Vandaag gaan de nutsscholen in Geldrop weer open.

De Geldropse onderwijswethouder Miranda Verdouw: 'Ik ben blij dat de kinderen morgen weer naar school kunnen. In dit conflict zijn alleen verliezers. Het belang van de kinderen staat echter altijd voorop. Mensen zijn over hun schaduw heen gestapt om tot deze oplossing te komen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.