Hoe homo's in Amerika worden 'bekeerd'

Het elektrocuteren van genitaliën, helende aanraking, het toedienen van medicijnen. Het zijn zomaar wat voorbeelden van de zogeheten bekeringstherapie, waarbij homoseksuelen en transgenders worden 'bekeerd' tot hetero's. De Amerikaanse president Obama wil deze omstreden therapie in de ban doen. Wat ging hieraan vooraf?

Homoseksuelen in Californië vieren een beslissing van de rechtbank dat homostellen met elkaar kunnen trouwen. Beeld afp

De 17-jarige transgender Leelah Alcorn schokte in december haar vrienden en een grote schare volgers op internet door zichzelf voor een vrachtwagen te gooien. Aan deze beslissing gingen jaren van innerlijke strijd vooraf. Alcorn had steng christelijke ouders, die niet konden accepteren dat hun zoon zich eigenlijk een vrouw voelde. Om haar ouders tegemoet te komen ging Alcorn in therapie in een poging om zich weer om te vormen tot jongen. Toen dit niet lukte, nam ze die ene finale beslissing.

In een afscheidsbrief, geplaatst op Tumblr (maar inmiddels verwijderd), schrijft Alcorn dat ze niet meer tegen de worsteling kon. Ze eindigt met een oproep: 'De enige manier waarop ik in vrede zal kunnen rusten, is als andere transgenders op een dag niet meer worden behandeld zoals ik. Mijn dood moet betekenis hebben. Herstel de gemeenschap. Alsjeblieft.'

De dood van Alcorn werd breed uitgemeten in de pers en bereikte ook het Witte Huis. Het verhaal greep president Obama aan. In een reactie heeft het Witte Huis gisteravond een verklaring gegeven waarin het bekeringstherapie afwijst. De regering zal niet expliciet bij het Congres aandringen op wetgeving om zulke therapieën in het hele land te verbieden, maar spreekt wel de hoop uit dat het voorbeeld van andere staten wordt nagevolgd. In Californië, New Jersey en Washington D.C. is de therapie al verboden, maar in conservatieve staten als Oklahoma overwegen wetgevers juist maatregelen om deze therapieën te beschermen.

'Overweldigend wetenschappelijk bewijs toont dat conversietherapie, vooral wanneer deze wordt toegepast op jonge mensen, medisch noch ethisch juist is en aanzienlijke schade kan veroorzaken', aldus Witte Huis-adviseur Valerie Jarrett in de verklaring van het Witte Huis. Dit strookt met het uitgangspunt van het genootschap van Amerikaanse psychiaters, dat de therapie al jaren afkeurt.

Volgens het genootschap is de therapie gebaseerd op de theorie dat homoseksualiteit een psychische stoornis is. Het ondergaan van deze therapie, zo waarschuwt het genootschap, kan sociale schade berokkenen, maar ook langdurige depressie veroorzaken of leiden tot zelfmoord , zoals het verhaal van Leelah Alcorn aantoont.

Leelah Alcorn. Beeld .

Pathologisch

Toch bestaat in met name de conservatief christelijke kringen van de Verenigde Staten een hardgrondig geloof dat homoseksualiteit genezen kan worden. Dit denkbeeld stamt uit de het tijdperk van de psychoanalist Freud (1856-1939). Homoseksualiteit werd toen voor het eerst aangeduid als pathologisch, ofwel 'abnormaal'. Mensen die hieraan leden, kregen het advies in therapie te gaan. Onder meer hypnose werd toegepast.

Eugen Steinach, een Zwitserse endocrinoloog en een tijdgenoot van Freud, ging nog een stapje verder: hij pleitte ervoor dat homo's een testikeltransplantatie moesten ondergaan. Freud waarschuwde dat de operaties van Steinach alleen succesvol zouden zijn in gevallen waarbij de man duidelijke vrouwelijke trekken vertoonde. Volgens Freud was het overigens lastig om homoseksuele gevoelens te verbannen, maar was het in uitzonderlijke gevallen mogelijk om heteroseksuele gevoelens op te roepen.

Deze opvatting heeft gelijkenissen met die van Joseph Nicolosi, de 'founding father' van de hedendaagse bekeringstherapie. Op zijn website - met de slogan: 'Je hoeft geen homo te zijn' - schrijft de doctor dat de therapie nooit gedijt onder dwang. Zijn organisatie bestrijdt het uitgangspunt van het Amerikaanse genootschap van psychiaters niet, maar 'veel individuen', zo stelt Nicolosi, 'zeggen dat ze niet gelukkig zijn als ze worden geïdentificeerd als homoseksueel, en we zijn niet tegen hun recht om zichzelf te definiëren en te leven zoals ze zelf wensen.'

(Tekst loopt door onder de video)

Joseph Nicolosi, de grondlegger van de huidige bekeringstheorie. Beeld VICE

Elektrocuteren van genitaliën

De bekendste organisatie die de bekeringstheorie in de Verenigde Staten uitvoert, is de Nationale Vereniging voor Research & Therapie voor Homoseksualiteit (NARTH), die samenwerkt met religieuze groeperingen. Op haar website zegt de organisatie dat er 'tal van voorbeelden zijn van mensen die met succes hun seksuele gedrag, identiteit en opwinding of fantasieën hebben gewijzigd.'

Technieken die worden toegepast variëren van het elektrocuteren van handen en of genitaliën, tot het toedienen van misselijkmakende medicijnen terwijl er beelden worden getoond van homoseksuele handelingen. Ook wordt gebruik gemaakt van een techniek waarbij homoseksuelen door masturbatie hun hoogtepunt bereiken door te denken aan hun 'afwijkende verlangens'. Net voor het orgasme schakelen ze over op 'normale fantasieën'. Ook spirituele activiteiten, zoals 'gebeden en groepsdruk', maken onderdeel uit van de therapie. Laatste wordt door critici spottend aangehaald met de kreet 'pray the gay away'.

Het mediakanaal VICE bracht in februari van dit jaar een driedelige serie uit over bekeringstherapieën, zoals 'Journey into Manhood', waarbij homoseksuelen een weekend met elkaar in een kamp verblijven om te genezen. Deelnemers betalen 600 dollar voor de oefeningen en activiteiten, die bestaan uit visualisatie, het delen van ervaringen en helende aanraking. 'Deelname aan Journey into Manhood heeft mijn leven veranderd', zegt een van de deelnemers in een video op de website. 'Ik heb geleerd dat ik echt kon veranderen. Dat ik me kon afkeren van de aantrekkingskracht tot mannen.' Een ander vertelt dat deelname ertoe heeft geleid dat hij zich 'veel authentieker' is gaan voelen.

In de waarschuwdende brief van het Witte Huis wordt een heel ander gevoel opgewekt. Daarin staat de volgende passage:

'Vannacht zal ergens in Amerika een jong persoon, laten we zeggen een jonge man, moeite hebben om in slaap te vallen, alleen worstelend met een geheim dat hij voor zich houdt zolang als hij zich kan herinneren. Binnenkort, misschien, zal hij ervoor kiezen dat het tijd is om zijn geheim te onthullen. Wat er vervolgens gebeurt, hangt van hem af, maar ook van zijn familie en vrienden, leraren en zijn gemeenschap. Maar het hangt ook af van ons - de aard van de gemeenschap die we creëren, de toekomst die we bouwen.'

Bekijk hieronder deel één van de serie van VICE over bekeringskampen.

Een deelnemer van Journey into Manhood vertelt over zijn ervaring. Beeld peoplecanchange.com
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden