De marechaussee patrouilleert op Schiphol nadat melding is gemaakt van een 'verdachte situatie’.

Reconstructie Valse melding kaping

Hoe het nieuws over Schiphol op Twitter vleugels kreeg

De marechaussee patrouilleert op Schiphol nadat melding is gemaakt van een 'verdachte situatie’. Beeld REUTERS

Het incident op Schiphol dat woensdag even een kaping leek, werd op Twitter snel opgepikt. En doorgegeven. Ook nog nadat was gebleken dat het tumult een onschuldiger oorzaak had. 

‘Er schijnt een kaping aan de gang te zijn.’ JW Roderick (792 volgers) is woensdag om 19.43 uur de eerste die op Twitter alarm slaat, ruim een uur nadat bij de Koninklijke Marechaussee een melding is binnengekomen van ‘een verdachte situatie aan boord van een vliegtuig op Schiphol’. Hoewel het woord kaping nog nergens wordt genoemd, lijkt JW Roderick goed op de hoogte. Drie mensen met een mes bedreigen het cabinepersoneel, schrijft hij. Een F-16 zou zijn opgestegen en een arrestatieteam zou onderweg zijn. ‘Grote paniek in het vliegtuig.’

Beeld Twitter

Een minuut later plaatst Guido (@Envirosec) letterlijk hetzelfde bericht. Het lijkt copy-pastewerk, maar dat is het niet, beweert hij aan de telefoon. ‘Ik had het bericht via Skype gekregen van een bekende van me, nadat ik via mijn relaties al had meegekregen dat er op Schiphol flink was opgeschaald. Het leek me daarom aannemelijk dat er echt iets aan de hand was, dus ik zette de tekst van de kennis online.’ Hoe die kennis aan de informatie kwam? ‘Die had hij dan waarschijnlijk van JW Roderick, maar dat wist ik niet.’ 

Kopiëren

Nog zes andere Twitteraars kopiëren de tekst van JW Roderick, zonder bronvermelding. De meesten hebben geen noemenswaardig aantal volgers. Guido heeft dat wel: 2.246 stuks. Hij geniet op Twitter bovendien enige autoriteit door zichzelf te omschrijven als voormalig veiligheidsagent en Navo-veiligheidsstrateeg. Zijn tweet over de ‘kaping’ op Schiphol wordt 168 keer gedeeld. Guido houdt zijn volgers nauwgezet op de hoogte van de ontwikkelingen. ‘Hoor van meerdere kanten dat er werkelijk een gijzelingssituatie gaande is’, schrijft hij. ‘Bron houd ik even stil.’

Iets over half negen meldt de Marechaussee op Twitter dat de passagiers en bemanning veilig van boord zijn. De NOS bevestigt dit in een ingelast Journaal. Juist op dat moment verschijnt op Schipholregio.nl een artikel met de kop ‘3 personen aangehouden ivm kaping Schiphol’. Opvallend is dat de door JW Roderick verspreide informatie dat met messen zou zijn gezwaaid in dit artikel terugkomt. De link wordt op Twitter honderden keren gedeeld.

De site blijft vasthouden aan deze lezing, ook nadat bekend is geworden dat het tumult op Schiphol is veroorzaakt door een piloot die op een verkeerde knop heeft gedrukt. ‘Getuigen’ zouden hebben bevestigd dat drie mensen zijn gearresteerd door de Dienst Speciale Interventie. ‘En hiermee lijkt de eerste berichtgeving op waarheid berust’, schrijft de ‘nieuwsredactie’, waaraan geen auteursnaam is gekoppeld.

De site staat geregistreerd op naam van Regio Media V.O.F. Mede-eigenaar is Rob Klaucke, een regiojournalist die eerder actief campagne voerde voor het Oekraïne-referendum van GeenPeil, de politieke partij van weblog GeenStijl. Op donderdag is van de stelligheid van een dag eerder weinig meer over: de site plaatst een rectificatie. De ‘bron’ kan niet langer erkennen dat drie personen zijn aangehouden, aldus de onbekende auteur.

‘Mijn gerucht over een kaping klopte’, houdt JW Roderick donderdag op Twitter vol. Hij heeft zijn profiel inmiddels afgeschermd, nadat hij veelvuldig is uitgemaakt voor leugenaar. Ook Guido (@Envirosec) rept nog altijd van ‘een gijzeling op vliegtuig te Schiphol’. Als iemand hem hierop wijst, zegt hij echt niet zomaar dingen te verzinnen. ‘Kreeg gister gewoon vroeg een melding en een paar eerste berichten. Feiten zijn altijd pas achteraf vast te stellen.’ 

Lees meer over de ‘vliegtuigkaping’ bij Air Europa

Aan boord van ‘gekaapte’ vlucht UX1094 leek niemand te weten wat er aan de hand was. ‘Er werd wat gegrapt. Iemand heeft vast drugs gebruikt, dat idee.’

Marechaussee en andere veiligheidsdiensten in en om Schiphol rukten woensdagavond massaal uit. Achteraf bleek het vals alarm. Vliegtuigdeskundige Melkert over de situatie: ‘Dit toonde wel aan dat het beveiligingsprotocol perfect werkt.’ 

Voor Air Europa gingen al eerder twee F16’s  de lucht in.

Twee dagen voor  het kapingsalarm, was vliegmaatschappij Air Europa ook al in het nieuws. De Spaanse budgetmaatschappij wordt voor een miljard euro overgenomen door het luchtvaartconsortium waartoe ook British Airways en Iberia behoren. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden