Hoe het Japanse parlement zelfmoord pleegde

Waarover hebben de media in Japan het? Over de 'dominantie' van premier Abe, constateert onze correspondent Jeroen Visser.

Jeroen Visser
De Japanse premier Shizo Abe. Beeld afp
De Japanse premier Shizo Abe.Beeld afp

De frustratie spatte van de Japanse opiniepagina's. 'Deze week werd het democratische debat genegeerd. Dit is niets anders dan de tirannie van de meerderheid', fulmineerde de Asahi Shimbun, de tweede krant van het land.

'Door deze truc heeft het parlement, normaal gesproken een plek van dialoog, zelfmoord gepleegd', schreef de Mainichi Shimbun in zijn hoofdredactioneel commentaar.

De afgelopen weken debatteerde het Japanse parlement, de Diet, over een omstreden wetsvoorstel dat alleen al het beramen van een misdaad strafbaar stelt. Volgens Abe is de wetswijziging nodig om terroristische aanslagen rond de Olympische Spelen van 2020 in Tokio te voorkomen.

De oppositie wierp tegen dat de wet niet alleen het voorbereiden van een aanslag strafbaar stelt, maar ook het beramen van maar liefst 276 andere misdaden. Ook zou niet goed zijn vastgelegd wat wel en niet onder het beramen van een misdaad valt. Sommige parlementariërs vrezen dat de overheid de wet wil gebruiken om ongewenste actiegroepen tegen te werken.

Vorige week besloten Abe's Liberaal Democratisch Partij (LDP) en coalitiegenoot Komeito dat het lang genoeg had geduurd. Een parlementaire commissie die het wetsvoorstel bediscussieerde werd via een ongebruikelijk parlementair paardenmiddel op een zijspoor gezet, waarna het voorstel versneld in stemming werd gebracht - en aangenomen. Dat betekende meteen het einde van het parlementaire jaar.

'Een roekeloze actie die de democratie om zeep helpt', aldus een groep van 62 intellectuelen in een verklaring aan de media.

'Weer een voorbeeld van wat een regering kan doen die zeker is van de macht', fulmineerde de Engelstalige krant Japan Times.

De LDP is sinds haar oprichting in 1955 nagenoeg continu aan de macht geweest in Japan. Alleen in de periodes 1993-1994 en 2009-2012 vormde een andere partij de regering. Premier Abe hoeft bij het nemen van omstreden beslissingen dan ook niet gauw te vrezen voor een electorale afrekening. De bezwaren van de oppositie tegen de antiterreurwet deed hij simpelweg af als 'ongegrond'.

null Beeld
Beeld

Dit brengt de waakhonden van de democratie steeds meer in een ongemakkelijke positie. Zelfs de grootste krant van het land, de Yomiuri Shimbun, die zich voor de wet had uitgesproken, schreef dat de LDP te ver was gegaan en 'had moeten zorgen voor een normaal debat over zo'n belangrijke wet'.

In hoofdredactionele commentaren van de meer Abe-kritische kranten werd gespeculeerd over de mogelijkheid dat Abe de wet 'erdoor wilde rammen' om een andere discussie over vriendjespolitiek de kop in te drukken. Voor het eerst in 52 jaar werd een aanvraag voor een nieuwe opleiding voor dierenartsen gehonoreerd. De oprichter is een goede vriend van Abe. In gespreksverslagen zegt een van de ambtenaren dat de goedkeuring van de vergunning 'de wil van de premier is'. Een woordvoerder van Abe verklaarde dat de uitspraken niet duiden op beïnvloeding door de premier, het was gewoon 'harde taal' die soms door ambtenaren wordt gebezigd.

'Een meelijwekkend dunne uitleg', stelde de Asahi Shimbun vast.

'Het parlementaire systeem in crisis', concludeerde de Mainichi Shimbun.

Hoe nu verder? Daarover waren de kranten het niet eens. Volgens de Yomiuri Shimbun had de oppositie meer kunnen bereiken als ze niet zo geobsedeerd was geweest door politieke schandalen. 'Misschien dacht de oppositie dat dit de beste manier was om de 'dominante' regering-Abe te bestrijden, maar dit ging ten koste van hun positie.' De Asahi Shimbun riep de oppositie juist op door te gaan. 'De pogingen om de waarheid boven tafel te krijgen, zijn nog maar net begonnen.

Jeroen Visser is correspondent in Seoul.

null Beeld RV
Beeld RV
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden