Hoe gênant wordt het eerste tv-debat tussen Trump en Clinton?

Donald Trump en Hillary Clinton zijn begonnen met de voorbereiding van hun eerste tv-debat. Het wordt een ongewoon tafereel. Clinton zal haar best doen om Trump af te schilderen als een kandidaat met een te kort lontje. Trump zal er niet voor terugdeinzen om Clinton uit te maken voor een serieleugenares. Of om het overspel van haar man uit de kast te halen. Hoe gênant wordt het?

Donald Trump wordt begroet door aanhangers in Fredricksburg, Virginia.Beeld AP

Alsof ze al niet genoeg kopzorgen heeft, met de laatste onthullingen over haar mailschandaal, tobt Clinton al weken met een debatprobleempje. Wie moet Donald Trump spelen als ze in de komende weken oefent voor het eerste presidentiële debat op 26 september op Long Island?

Normaliter, in een gewone race met een voorspelbare Republikeinse tegenstander, is dat geen probleem. Kandidaten genoeg: van Congresleden en adviseurs tot gewezen politici. Maar dit is 'The Donald', de man die in elf Republikeinse debatten grossierde in beledigingen en de aanval koesterde. Clinton en haar adviseurs, zo geven ze al twee weken toe, hebben nog niemand kunnen vinden die Trump goed kan nadoen.

Veel belangrijker: iemand die bereid is, oog in oog met Clinton, om met modder naar haar te gooien. Zoals het overspel van haar man. Of Clintons 'leugens' over haar gebruik van haar privémail. 'Ze is een ongelooflijk gemene en valse faciliteerder geweest van de affaires van haar man', zei Trump bijvoorbeeld in mei, zonder gêne.

Over Bill Clintons overspel: 'Hij heeft laten zien een voorkeur te hebben voor seksisme'. Ook beschuldigde hij de oud-president van 'verkrachting' van een vrouw in 1978 in Arkansas. 'Het is erg moeilijk om iemand te vinden die het roekeloze temperament en de haatvolle, verdelende instincten van Trump kan naspelen', zei Clintons campagnemanager Robby Mook zondag op CNN.

Vervelende pestkop

'Je moet voorbereid zijn op allerlei gekke dingen die op je af kunnen komen', betoogde Clinton een dag later in de show van Jimmy Kimmel. 'Ik heb veel van zijn debatten bekeken en hij beledigde al zijn tegenstanders. Hij beledigde de debatleiders, zo'n tachtig procent van het Amerikaanse volk en de rest van de wereld.'

Ze vergeleek Trump met de vervelende pestkop op de lagere school die meisjes trok aan hun paardenstaart. Lachend: 'Ik moet straks terugvallen op mijn ervaring van toen.'

Clinton leek tot maandag met een fors voordeel af stevenen op het debat in de Hofstra Universiteit. In alle 'swing states' gaat ze aan kop in de peilingen en het is nog maar de vraag of Trump die achterstand op tijd kan inlopen. Maar de 15 duizend extra mails die zijn ontdekt door de FBI en de ophef over de Clinton Foundation, hebben Trump nu nieuwe munitie gegeven voor het debat.

De grote vraag is hoe Clinton zich zal opstellen in die anderhalf uur. Als Trump de slechte score in de peilingen niet kan keren, zal de druk bij hem liggen in het debat. Clinton is in een debat nog nooit keihard geconfronteerd met de affaires van haar man. Geen tegenstander durfde het aan. Dichtklappen als Trump toeslaat, een normale reactie, zal dodelijk zijn in september. Het zou laten zien dat ze zwak is.

Aanhangers van Donald Trump staan in de rij in Austin, Texas voor een bijeenkomst van de miljardair. Clinton en Trump zullen drie keer met elkaar in debat gaan.Beeld AP

Seksisme

Trump en zijn adviseurs weten dat een goed optreden, een goed geplaatste 'oneliner', de hele race kan doen omslaan. Dat Trump dat goed beseft, bleek zondag in New Jersey. In een van zijn golfresorts trok hij zich terug om te doen wat hij in de Republikeinse debatten nooit had gedaan: zich voorbereiden. Met naast zich dvd's van alle debatten van Clinton sinds 2000. Wie Clinton speelt in zijn voorbereidingen, is niet bekend.

'Ik kijk er erg naar uit', aldus de miljardair die volgens peilingen alle Republikeinse debatten won. 'Ik praat graag voor de vuist weg. Ik denk dat het een interessante avond wordt', aldus Trump tegen Fox. Maar de gevaren liggen op de loer. Als hij weer agressief en beledigend te werk gaat, dreigt de Republikein veel onafhankelijke kiezers af te schrikken. Ook kan het de sympathie voor Clinton vergroten, zeker bij de vrouwelijke kiezers. Clinton beschuldigde hem eerder dit jaar al van 'seksisme'.

Zomaar het overspel van Bill Clinton te berde brengen, kan ook niet. Tegen Fox gaf Trump al een beetje zijn debatstrategie prijs. Door het Lewinsky-schandaal op te voeren als voorbeeld van Clintons slechte beoordelingsvermogen, kan hij punten scoren. Trump: 'Ik denk dat u weet dat Hillary enorme fouten heeft gemaakt. Ze heeft een verschrikkelijk slecht beoordelingsvermogen.' Kortom, aldus Trump: zo'n president, die zaken niet goed inschat, kan Amerika zich niet veroorloven.

Bill Clinton, die in zijn verkiezingscampagnes een goede debater was, zal Hillary zeker adviseren hoe Trump aan te pakken in de drie debatten. Of hij ook bij de voorbereidingen zal zijn, is onduidelijk.Beeld AP

Overdrijven

Clinton heeft één groot voordeel: inhoudelijk is ze sterker dan Trump. Waar de miljardair in de Republikeinse debatten vaak door de mand viel vanwege zijn gebrek aan beleidsplannen en kennis, heeft zij genoeg kennis in huis. Het kan haar helpen om de zakenman af te schilderen als een kandidaat die te weinig weet en totaal niet voorbereid is voor Amerika's hoogste ambt. Maar Clinton kan dit niet overdrijven.

Zo overtroefde vicepresident Al Gore in 2000 George W. Bush met zijn kennis. Maar de kijkers riepen niet de saaie 'betweter' Gore maar juist Bush uit tot winnaar. Ook moet Clinton ervoor oppassen dat Trump haar op de kast jaagt.

Tijdens de debatten met Bernie Sanders dit jaar bleek dat de oud-minister dan haar stem begint te verheffen en 'schreeuwerig' overkomt. Dat kan ze zich nu niet veroorloven. Want Trump is in haar ogen toch de schreeuwer en bullebak die niet in het Witte Huis mag belanden?

Clinton dinsdag in Los Angeles bij het huis van zanger Justin Timberlake en diens vrouw, de actrice Jessica Biel. Ze haalde daar geld op tijdens een lunch voor haar campagne.Beeld AP

'Zachtere Trump'

Clinton moet ook voorbereid zijn op een totaal andere Trump dan we verwachten. Een 'zachtere', meer presidentiële Trump die mogelijk met een charme-offensief de kiezers voor zich probeert te winnen. Zo verloor president Ronald Reagan (73), op dat moment Amerika's oudste president ooit, in 1984 zijn eerste debat met de Democraat Walter Mondale. Reagans hoge leeftijd werd een onderwerp in de verkiezingen.

Reagan, een oud-acteur, sloeg in het tweede debat op humorvolle wijze terug. En wel met een goed ingestudeerde zin, aangereikt door zijn debatadviseurs, die meteen een einde maakte aan de discussie. 'Ik zal leeftijd geen onderwerp van discussie maken in deze campagne', grapte Reagan met een strak gezicht. 'Ik zal geen misbruik maken, voor politieke doeleinden, van de jeugdigheid en gebrek aan ervaring van mijn tegenstander.' Mondale (56) lachte hardop, evenals de verbijsterde debatleider. Volgens velen had Reagan op dat moment al zijn herverkiezing veiliggesteld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden