Hoe gaat u verstandig om met uw eigen risico?

Het eigen risico in de zorg blijft volgend jaar wat het nu is: 385 euro. Het kabinet-in-wording heeft als eerste wapenfeit aangekondigd de tiende verhoging in elf jaar tijd niet door te laten gaan. Dat maakt het niet minder vervelend als u die 385 euro (onverwacht) moet betalen. Zorgkosten zijn vaak onvermijdelijk: een ziekenhuisopname is niet voor de lol, medicijnen moeten worden geslikt en niemand heeft zelf bedacht chronisch ziek te worden. Toch zijn er wel degelijk manieren om verstandig met het eigen risico om te gaan.

Beeld anp

1. Ga naar de huisarts(enpost)

De eenvoudigste manier zorgkosten te mijden is door zorg te gebruiken die niet onder het eigen risico valt. Enter: de huisarts, die kosten gaan nooit van het eigen risico af. Ren bovendien in de avonden of de weekenden niet zomaar de spoedeisende hulp (SEH) op, dat kost u geld. Ga liever naar een van de 120 huisartsenposten in Nederland. Die zijn meestal in de ziekenhuizen zelf, dus mocht het nodig zijn, is de SEH nooit ver weg.

Bedenk wel: het wordt steeds drukker op de huisartsenposten. In 2016 vonden er in totaal 4,3 miljoen verrichtingen plaats, 200 duizend meer dan het jaar ervoor. Als uw vraag een dag kan wachten, maak dan gewoon een afspraak op het spreekuur van uw eigen huisarts.

Gebruik de huisarts ook voor kleine ingrepen die u in het ziekenhuis geld kosten. Denk aan het verwijderen van een moedervlek, het plaatsen van een spiraaltje of een sterilisatie. Niet elke huisarts doet al die handelingen. Vraag in dat geval of een andere huisarts de ingreep kan doen.

2. Vergelijk de ziekenhuistarieven

Als u met een dubbele beenbreuk in het ziekenhuis belandt, zult u weinig invloed op de kosten of de ziekenhuiskeuze hebben. 40 procent van de declarabele behandelingen in de ziekenhuizen kosten minder dan het maximale eigen risico van 885 euro. Denk aan een bloedonderzoek, een röntgenfoto of een echo. 'De prijzen voor die behandelingen kunnen per ziekenhuis enorm verschillen', zegt Peter Ruys van zorgkiezer.nl, die al jaren bezig is om de kosten van ziekenhuisbehandelingen boven water te krijgen. Sinds vorig jaar publiceren verzekeraars veel behandelingskosten per ziekenhuis.

'Een bezoek aan de polikliniek voor simpele benauwdheidsklachten is in het ene ziekenhuis honderden euro's duurder dan in het andere, zo bleek. Dit geldt niet voor alle behandelingen en de prijzen lijken al wat meer naar elkaar toe te kruipen, maar wees je ervan bewust en ga op onderzoek uit. Veel mensen weten helemaal niet dat dit soort prijsverschillen bestaan.'

Die prijsverschillen zijn het gevolg van de manier waarop zorgverzekeraars en ziekenhuizen afspraken met elkaar maken. Ze zijn verplicht in november van elk jaar het totaalbedrag overeen te komen waarvoor het ziekenhuis zorg mag verlenen. Als die afspraken eenmaal staan, wordt pas over de invulling ervan verder gesproken. Ziekenhuizen gaan dan hun tarieven dus zo opstellen dat alle behandelingen bij elkaar opgeteld op het vooraf besproken bedrag uitkomen. Handelingen die een ziekenhuis vaak verricht, worden dan goedkoper; zeldzame ingrepen worden een stuk duurder.

Wat valt er niet onder het eigen risico?
- huisartsenzorg (waaronder de huisartsenpost);
- verloskundige zorg en kraamzorg;
- bepaalde zorg bij een aantal chronische ziekten (diabetes mellitus type 2, COPD en CVR);
- wijkverpleging;
- nacontroles bij orgaandonatie;
- reiskosten bij orgaandonatie
- alles wat door een aanvullende verzekering is gedekt, mocht u die hebben afgesloten
- de zorgkosten voor iedereen onder de 18 jaar

Wat wel?
- medicijnen
- ziekenhuisopnames, - behandelingen en -operaties
- ambulancevervoer
- bloedprikken
- fysiotherapie

3. Juich niet te vroeg

Die manier van prijs berekenen betekent ook dat het lang kan duren voordat u een ziekenhuisrekening in de bus krijgt. Trek dus niet op 31 december met een intact eigen risico een extra dure champagne open: er kan nog een rekening aankomen. Na nieuwe afspraken tussen ziekenhuizen en zorgverzekeraars zou tegenwoordig de rekening van een eenvoudige behandeling binnen drie maanden binnen moeten zijn, maar alles duurt altijd erg lang in ziekenhuizen en bij de zorgverzekeraars. Het gaat om miljoenen rekeningen die moeten worden opgesteld, met een eindeloze hoeveelheid gegevens over ingrepen, medicijnen en instrumenten.

Desalniettemin: over die onduidelijke prijzen en die lange wachttijden klinkt veel gemor. De Landelijke Vereniging van Ziekenhuizen kwam onlangs met het voorstel om het eigen risico maximaal 150 euro per ingreep te belasten. Dat zou het voor de patiënt een stuk overzichtelijker maken.

De door minister Schippers ingestelde Commissie Transparantie en Tijdigheid stelde begin september iets soortgelijks voor: versimpel het systeem en laat mensen een standaardbedrag betalen voor bijvoorbeeld een bezoek aan de spoedeisende hulp of de polikliniek. Bovendien, vindt de commissie, moeten ziekenhuizen en zorgverzekeraars veel eerder afspraken maken over de prijs van een behandeling: bij voorkeur tegelijkertijd met de afspraken over de maximale kosten.

Ook verstandig

U kunt uw eigen risico ook in termijnen betalen aan uw zorgverzekeraar. Heeft u aan het eind van het jaar uw eigen risico niet opgemaakt, dan krijgt u geld terug.

4. Verhoog het eigen risico

Als u het geluk heeft niet tot de vier miljoen mensen te behoren die hun eigen risico sowieso elk jaar kwijt zijn door een handicap of chronische ziekte, kunt u overwegen te spelen met de hoogte ervan. U mag het namelijk verhogen tot maximaal 500 euro boven het verplichte bedrag van 385 euro. U betaalt dan minder premie, zo'n 15 tot 20 euro per maand. Rekensommetje van het Nibud, het instituut van budgetvoorlichting. Stel: het scheelt 18 euro per maand premie, dan komt dat op een heel jaar (12*18) op 216 euro korting uit. Tel dat op bij de 385 euro eigen risico, en je komt op 601 euro uit. Minder zorgkosten dan dat per jaar? Dan is het goedkoper en dus verstandig.

Punt is natuurlijk: u weet nooit van tevoren hoeveel zorgkosten u gaat maken. Ziekte, verkeersongelukken, een struikelpartij bij een potje tennis: ze laten zich lastig voorspellen. In totaal brachten in 2016 8,3 miljoen Nederlanders een bezoek aan het ziekenhuis - en die hadden dat echt niet allemaal gepland.

Verhoog daarom uw eigen risico alleen als u zeker weet dat u de 885 euro in één keer kunt betalen, mocht het nodig zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden