Hoe gaat 'shock jock' Giel de geschiedenisboeken in?

Giel Beelen stopt na bijna twintig jaar bij radiozender 3FM. Zijn carrière wordt gekenmerkt door schandaaltjes en andere opzienbarende momenten. Zoals het wereldrecord radiomaken, dat hij in 2014 verbrak. Toen schreven wij onderstaand profiel over de dj. Lees het hieronder terug.

Giel Beelen bij een feestje ter ere van het 50-jarig bestaan van de Vara.Beeld anp

Wat als je schroomvallig bent, stroeve verlegenheid je in de weg zit en je toch droomt van groots en meeslepend? Kom bij de radio. Kom bij de radio als het nacht is. Kruip in de beschutting van de studio, leg je mond tegen de microfoon en de wereld is van jou.

Afgelopen woensdag ontving diskjockey en radiopresentator Giel Beelen post van Guinness World Records. De organisatie had vastgesteld en geldig verklaard dat hij eind mei inderdaad 198 uur onafgebroken achter de microfoon had gezeten. Een wereldrecord!

Wilde fantasie

Giel Beelen was 8 jaar oud en bouwde thuis in Haarlem zijn eigen studiootje. Op cassettebandjes maakte hij programma's, voor zichzelf. Hij zat ook op ballet, paracetamol voor verlegen jongens, maar radio vanuit een veilige jongenskamer was hem veel liever. Daar fantaseerde hij al over 24 uur uitzenden, aan één stuk, met één presentator. Hijzelf. In vakantietijd heeft hij eens op zijn zolderkamertje zo'n marathonprogramma in elkaar gezet. Er werd uiteraard geen seconde van uitgezonden, maar het schiep een wereld als een hemels paradijs. Op een oudejaarsavond vertelde hij zijn ouders over zijn goede voornemens voor het nieuwe jaar: 'Ik ben van plan om minder aan school en meer aan radio te doen.' Radio is heel het leven. Heel het leven bestond toen al uit radio.

Giel Beelen was 10 jaar oud toen hij werkte voor de lokale omroep Haarlem 105. Weer een jaar later had hij er een eigen programma. Hij deed de dj's na die toen de toon zetten. Jeroen van Ginkel-achtig. Hij wilde graag zichzelf zijn, maar hij merkte hoe moeilijk dat is, jezelf zijn.

'Giel is een typische radiojongen. Hij is lelijk. En nogal introvert.' Paul van der Lugt is de peetvader van Giel Beelen. Van der Lugt, nu eerste man van RTV Utrecht, was ruim tien jaar geleden zendercoördinator van 3FM toen radiojongen Beelen zich een paar keer over de rand van het ravijn stortte. Wilde fantasie botste op de reglementen van de omroepregenten. Van der Lugt redde hem.

Een bierdouche op Noorderslag (die hij zelf per decreet heeft verboden).Beeld anp

Hij heeft zien gebeuren hoe de wat schuwe Giel Beelen in de studio zijn vrijmoedige alter ego vond. Het deed hem denken aan de figuur van Superman. In het alledaagse leven van het plattelandsplaatsje Smallville een bescheiden journalist, maar gehuld in zijn rode cape een superheld, een man van staal die met zijn adem dingen kan doen bevriezen.

Giel Beelen doet nu precies tien jaar de ochtendshow op 3FM, elke werkdag van zes tot tien. Het is een enorme klus. Op het succes of het falen van dat ochtendprogramma drijft de zender. Daarvoor deed hij een dagelijks avondprogramma van acht tot tien en een nachtprogramma van vier tot zes. Dat was opstaan om 18 minuten over drie om precies om vier uur te kunnen binnenstormen in de studio. Om zes uur terug naar huis, om half acht het bed in, tot twaalf uur slapen; bij elkaar nooit langer dan een uur of zes per dag. Dat is genoeg. Het is een genade Gods, maar hij ziet slapen als een vorm van oponthoud. Radioloze uren.

Hij is in zijn eigen woorden 'door en door radio'. Het heeft hem bewondering gebracht en een grote mate van populariteit. Als 'bizar snel' typeert Jurgen van den Berg zijn werkwijze. Van den Berg, nu presentator op radio 1, was vijf jaar lang de nieuwsman in de ochtendshow van Beelen. 'Hij speelt met het medium, is er verliefd op en kleurt het in met zijn persoonlijkheid.'

In het Glazen Huis op het Neude in Utrecht.Beeld anp

Experiment

Als Giel Beelen radio maakt, komt hij los van de aarde. Met tv zal hij dat nooit hebben. Tv vindt hij eigenlijk geen fuck aan. Tv is een constructie. Radio is real. Heb je in een tv-opname iets gedaan dat te gek is, denk je dat het erop staat, vraagt de regisseur of je het nog een keer wilt doen, maar dan op een positie 10 centimeter naar links. Alles is bedacht aan tv. Tv doodt alles wat hij wil zijn: spontaan, snel, origineel, creatief, ongeremd en echt en eerlijk. Vooral eerlijk. Radio is eerlijk.

Hij wil zijn gevoel volgen op de radio, hij wil experimenteren, ook met zichzelf, diepgaande gesprekken voeren met luisteraars en ook nog lol maken met publiek en muziek. Of van dat alles een beetje, hetgeen zich nog het best laat samenvatten als aanklooien bij intuïtie. Dus dat je bijvoorbeeld in de uitzending je schoonmoeder belt om te vertellen dat jij en Marisa - haar dochter, jouw vriendin - die ochtend ruzie hebben gemaakt en dat de heibel je dwars zit. Radio als vorm van psychiatrie. Zo heeft hij het zelf genoemd.

Na Marisa was hij met Giulia. Of er een kindje van zou komen, wilde het AD weten. Giel dacht van niet. Het paste niet in de radioschema's. 'Ik zou er mijn ochtendshow niet voor opgeven. Dat is mijn kindje al.'

Giel op Lowlands in 2004.Beeld anp

Hij at moederkoek in de uitzending. Dat kwam doordat Tom Cruise in de extase van het aankomend vaderschap had gezegd dat hij de moederkoek zou eten als zijn Katie Holmes was bevallen. Het maakte de radioman nieuwsgierig: moederkoek, hoe zou dat smaken? Hij at live in de uitzending gebakken moederkoek. Het smaakte naar gehakt. Hij noemde het op zoek zijn naar echtheid.

Het leek een zucht, misschien een schreeuw om aandacht. Jurgen van den Berg: 'Ik vond het toch interessant. Er ontstond discussie. De vraag kwam op of het juridisch wel door de beugel kon. En of het geen vorm van kannibalisme was.'

Welk doel het diende, zou ook Van den Berg niet weten, behalve dan dat het spannend was als radio. 'Je krijgt niet altijd evenveel hoogte van Giel. Je hoort wel dat ik heel zacht voor hem ben.'

Giel Beelen is iemand die zijn broek laat zakken om maar te scoren, is over hem gezegd. In de tijd van zijn nachtprogramma heeft hij zich een keer laten pijpen door een prostituee. Live in de uitzending. Als het niet zo'n ongelukkige beeldspraak was, zou je het een afgetrokken verhaal moeten noemen. Het achtervolgt hem. Zijn baas van destijds Paul van der Lugt: 'Oké, hij wilde ook sensatie op de zender. Maar het was veel meer dan dat alleen. Het was ook de eenzaamheid van de nacht die hij aan de orde stelde. Daar drijft de hele prostitutie op in Nederland. Ik heb dat op de radio nooit zo goed gehoord als toen bij Giel.'

Twee keer werd hij op staande voet ontslagen. Achteraf gezien waren dat onvermijdelijke botsingen tussen een radiopuber en omroepbonzen. De puber verklaarde in de radiobode van de KRO, zijn werkgever van dat moment, dat hij Hitlers Mein Kampf zo'n indrukwekkend boek vond. De prelaten van de KRO stonden op hun achterste benen. 'Zeer beledigend en kwetsend' waren de opmerkingen. Voor wie werd niet precies duidelijk.

De tweede keer, een jaar later, werd hij door de VARA ontslagen. Het was in de dagen van de nationale paniek over miltvuur dat per post, in 'poederbrieven', verspreid zou worden. Giel Beelen riep op om 'meel' naar de KRO te sturen, zijn oude werkgever. VARA-directeur Vera Keur zette een hoge borst op: 'In mijn tien jaar als directeur van de VARA is nog nooit iets zo glashelder geweest als mijn beslissing om Giel Beelen op staande voet te ontslaan.'

Giel Beelen in 2003.Beeld anp

Even dacht Beelen: misschien is het beter als ik gewoon plaatjes draai en tussendoor zeg hoe laat het is en dat het best aardig weer kan worden, vandaag.

Maar daar had hij toch geen zin in. Hij wilde radio maken zoals hij dacht dat radio moet zijn.

Twee keer hield zendercoördinator Van der Lugt hem even uit de wind en bezorgde hem na verloop van tijd weer een programma. 'Ik wilde niet dat hij wegging, omdat ik hem een talentvolle jongen vond en van grote waarde voor de publieke omroep.'

Documentaire

Voormalig collega Marc de Hond heeft net een fraaie documentaire afgeleverd: Giel! De doorbraak van een shockjock. Beelen heeft altijd tegengesproken dat hij een shockjock is: een dj die van choqueren zijn handelsmerk maakt. Het is maar hoe je het benoemt. Noem het: ik ben Giel en ik wil impact.

Rob Stenders, voorganger van Giel Beelen in de 3FM-ochtendshow, komt in de documentaire met een aansprekend verhaal. In het sociale verkeer, onder collega's, was Giel vaak stroef. Hij was goed in het niet-reageren. En daarnaast was er de radio-Giel. Stenders: 'Ik weet zeker dat hij het podium van de radio nodig had om zichzelf verder te helpen. Met de radio heeft hij zich over zijn eigen verlegenheid heen geschreeuwd.'

In een interview vorig jaar met De Telegraaf gaf Beelen zelf aan hoezeer radio zijn lijn met het leven is: 'Ik snap niet dat mensen kunnen twijfelen over de keuze tussen doof en blind. Doof worden zou mijn dood betekenen. Oh, dat zou zo vreselijk zijn.'

CV Giel Beelen

1977 geboren in Haarlem
1997 dj op 3FM
2001 ontslagen door de KRO
2002 ontslagen door de VARA
2003 Marconi Award voor beste programmamaker
2004-2017 Ochtendshow Giel op 3FM
2005 Marconi Award voor beste presentator
2012 winnaar Zilveren Reiss Microfoon

Giel Beelen woont in Haarlem.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden