Hoe gaat het met de beleggende Chinese jongeren na de beurscrash?

Beleggen is de trend onder Chinese jongeren uit de middenklasse. Hoe zijn zij onder de zware verliezen door de crash?

Kang Xu.Beeld Wassink Lundgren

Kang Xu (27) werkt in de financiële dienstver lening, maar was op vakantie toen het misging.

Als ze klanten en vrienden adviseert over hun investeringen, is Kang Xu een baken van professionele rust en kalmte. 'Ik waarschuw iedereen voorzichtig te zijn en er op tijd uit te stappen, want als de koersen dalen kom je niet altijd ongehavend weg. De Chinese aandelenmarkt kan in een razend tempo inzakken. Daar word je totaal door overvallen. Zelf werd ik gedreven door het gevoel dat ik net nog iets meer kon verdienen.'

Dat is geen hebzucht, zegt ze, maar een zwakte. 'In de praktijk stap je er niet uit, want je denkt niet rationeel meer.' Daar heeft ze nu leergeld voor betaald.

Haar portefeuille bestaat uit fondsen die op het hoogtepunt 13.000 euro waard waren, maar nu 40 procent minder. Tijdens de eerste koersval was ze op wandelvakantie in de bergen, waar haar mobiel nauwelijks bereik had.

'Ik ben er totaal door overvallen. Ik kwam niet op tijd online en uiteindelijk heb ik zoveel verlies geleden, dat ik van mijn verliezen door die vakantie gemakkelijk vier weken een luxetrip naar Europa had kunnen maken.'

Kang Xu.Beeld Wassink Lundgren

Dat is balen, zegt ze, maar niet meer dan dat. 'Het is zuur dat al mijn geld, waar ik hard voor heb gewerkt, in fondsen zit die zijn gekelderd, maar investeren is een langetermijngevecht. De opbrengst komt na jaren, niet na maanden.'

Daarom lijdt haar dagelijks leven niet onder haar verliezen: ze drinkt haar meloensapje op een terrasje en daarna gaat ze even fanatiek een nieuw winkelcentrum verkennen als voor de crash. 'Iedereen zegt dat jongeren als nieuwelingen op de markt de grote verliezers zijn, maar ik vind dat mijn generatie behoudend investeert. Dit jaar zijn we er hard ingegaan en we gingen met z'n allen ook keihard onderuit.'

Beleggen is de trend van 2015, houdt ze vol. Maar inmiddels zijn de meeste jongeren van de aandelenmarkt gevlucht, dus de Zwarte Maandag van vorige week maakte niet veel slachtoffers onder twintigplussers, zegt ze. 'Mijn oudere cliënten uit de middenklasse zijn deze keer een fortuin kwijtgeraakt.'

Liu Zhenghao (31) verhuurt commercieel vastgoed en verwende zichzelf van zijn winsten op de beurs.

Zijn gepensioneerde moeder is zo'n kleine belegger die elke beursbeweging op de voet volgt. 'Vorig jaar adviseerde ze me om een paar honderd euro te beleggen. Ik verdien 2.777 euro per maand, ik heb investeringen in het onroerend goed, dus aandelen zijn een leuke aanvulling.'

De eerste maanden waren zijn beurswinsten een soort extra zakgeld. 'Mijn hele leven kreeg een upgrade. Maakte ik winst, dan vloog ik eerste klas en sliep in betere hotels. De stierenmarkt gaf me het perfecte excuus om mezelf te verwennen.'

Hij ging er zo op rekenen dat hij al een lange herfstvakantie voor de hele familie naar Japan had geboekt, betaald met geld dat zijn aandelen uiteindelijk niet opbrachten. 'Bij de eerste twee crashes had ik net op tijd verkocht. De derde keer zat ik net in het vliegtuig, dus ik ben al mijn winsten kwijt.' Concrete bedragen noemt hij liever niet. 'Dat weet zelfs mijn vrouw niet. Die vraagt: hoe zijn je aandelen vandaag en dan geef ik ook geen antwoord. Ik kan me financieel best wat schade kan veroorloven.'

Liu Zhenghao.Beeld Wassink Lundgren

Zo is het ook met de Chinese economie, zegt hij. 'Zo lang mensen nog bezig zijn met vakanties en een lekkere cappuccino drinken, is er niets aan de hand. Wat een onzin dat de wereld zich opwindt over een zogenaamde crisis in China. Het Westen snapt geen moer van onze economie. Als ons bruto binnenlands product stijgt, slaan ze alarm omdat we te hard groeien. Dit jaar heeft China de aandelenhandel geliberaliseerd en er zijn genoeg tegenstanders in het Westen die dat graag zien mislukken. Reken maar dat er buitenlandse beursmanipulatie achter die beurskrach zit.'

Als buitenstaanders je beschadigen, moet je jezelf verdedigen. Alleen daarom al was het goed dat de staat intervenieerde op de beurs, vindt Liu. 'Dat mensen ondanks de overheidsmaatregelen zwaar verlies leden, is het risico van speculeren. Ze moeten niet zeuren. Als ze winst maken, vinden ze zichzelf zo slim en als ze verliezen, heeft de overheid het gedaan.'

Zhang (24) en Cheng (28) zijn technici bij een staatsbedrijf en kochten voorzichtig wat aandelen, om geen outcast te zijn.

Eigenlijk hebben ze geen snars verstand van de beurs. 'Maar als al je collega's op hun mobieltje zitten te handelen, ben je een sociale outcast als je geen aandelen hebt', zegt Zhang. 'Tijdens de lunch gaat het nergens anders over. Je wilt toch kunnen meepraten.'

Deze lente, toen de koersen tot in de hemel stegen, kochten ze heel voorzichtig wat aandelen 'op hun gevoel' en stelden zichzelf een strenge limiet: niet meer dan 1.500 euro zouden ze investeren. Thuis vertelden ze niets, zegt Cheng. 'Mijn ouders wonen in een achtergebleven provincie in het binnenland. Ze draaien elke cent om en zouden niet begrijpen waarom ik zoveel geld uitgeef aan een hobby, die goed beschouwd een veredelde vorm van gokken is.'

Zhang: 'Vergelijk het met pokeren. Als je verliest is het niet erg, want het is een spelletje. Als je wint, kun je een beetje bluffen tegen je collega's. Op kantoor wil je er gewoon bijhoren. En in aandelen handelen is investeren in je professionele netwerk. Als je oudere collega's om advies vraagt, streelt dat hun ego. Altijd handig.'

Zhang en Cheng.Beeld Wassink Lundgren

De winsten zette hij op zijn spaarrekening. '30procent mag ik uitgeven aan iets leuks voor mezelf. Een nieuwe powerbank of andere kleine elektronische hebbedingetjes. De rest is voor later.' Ze lachen verlegen. Al zijn ze nog vrijgezel, ze zijn op de leeftijd dat hun ouders aandringen op verkering. Cheng: 'In ons milieu betekent dat snel trouwen. Dan moet je als man een koopwoning hebben.'

Witteboordenwerkers bij een staatsonderneming hebben de zekerheid van een vaste aanstelling, maar hun salaris is laag: Zhang en Cheng verdienen nog geen 450 euro per maand. 'Daar kun je geen huis van kopen. Met beleggen lukt rijk worden ook niet. Ik heb bijna al mijn aandelen verkocht. De schade? Een maandsalaris. Toch zonde', zegt Zhang. Cheng heeft nog een paar aandelen, maar hij vindt het niet meer leuk. 'In het begin checkte ik elk half uur op mijn mobieltje de koersen. Nu vergeet ik die beleggingsapp soms dagenlang.'

Zhao (27) is een ambtenaar met 'inside informatie' die hem tot de crash veel profijt bracht.

In zijn kringetje staat Zhao bekend als de man met het gouden beursinzicht. 'Hij verdient meer dan de rest en hij verliest minder. Daar scoor je mee, daar hebben mensen ontzag voor,' zeggen zijn vrienden. Op de foto willen ze niet, want ambtenaren mogen niet zomaar met journalisten praten. Zeker niet over geheimpjes uit de ambtelijke burelen.

'Onze leidinggevenden moedigen ons aan om te speculeren. Daar leer je van over de economie en de maatschappij, zeggen ze.' Vijf tot zes uur van de ambtelijke werkdag gaat op aan de beurs, schat Zhao. 'Wij hebben natuurlijk inside informatie. Wij weten alles over het overheidsbeleid, dat helpt bij onze strategiebepaling. We zetten in op aandelen van staatssectoren die een belangrijke rol spelen in het hervormingsbeleid van de staat.'

Zo opereren ze in het schemergebied tussen handel met voorkennis en een bevoorrechte informatiepositie, doet Zhao gewichtig. Mensen buiten zijn elitaire groepje vatten elk woord uit zijn mond op als een tip uit het voorportaal van de macht.

Zhao.Beeld Wassink Lundgren

Deze jongeren hebben gemiddeld 12.000 euro uitgegeven aan hun portefeuille. Dat bedrag vinden ze een peuleschil, want ze zijn afkomstig uit vermogende families. Dat hun aandelenkapitaal is verdampt, beïnvloedt hun persoonlijke financiële huishouding geen moment, zeggen ze. Hun humeur is wel naar de knoppen.

'De crash heeft iedereen gelijk gemaakt. Er zijn geen winnaars en verliezers meer. Iedereen is alles kwijt,' mokt Zhao. Deze ambtenaren vinden het verschrikkelijk dat het spel, waarin zij zich de ongekroonde koninkjes waanden, voorbij is.

Nu hangen de aandelen Zhao's verloofde Qi (27) als een molensteen om de nek. 'Ik heb 10 procent van mijn aandelen afgestoten. Met verlies, maar ik wil mijn tijd aan iets nuttigers besteden. Ik leer hier niets van.' Ook Zhao is een illusie armer. 'De staat had de markt moeten stabiliseren. Blijkbaar kan zelfs de overheid de beurs niet controleren. Dat is eng. Alsof ik bij een kaartspel mijn hoop op die laatste kaart vestig, en dat die kaart dan blanco is.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden