Hoe Frans Heslinga ging leven van complotdenkers en er toen zelf eentje werd

Margriet Oostveen in Leersum

Van complotdenken kun je leven. Frans Heslinga kan het. Zelf noemt hij complotdenkers trouwens liever 'compleetdenkers'. Hij organiseert beurzen en conventies voor mensen die de werkelijkheid nogal anders zien dan wij, onwetende krantenlezers.

Leest Frans Heslinga zelf trouwens nog wel eens een krant?

Volstrekt niet.

'Aardig dat u me dan toch wilde ontvangen', zeg ik. We zitten in een kleine, doodgewone bovenwoning in Leersum. Ik krijg thee.

'Het zal me wel weer kwalijk worden genomen', zegt hij.

Complotdenkers, het ligt in de rede, verdenken ook elkaar nogal snel van kwade intenties. Je hoeft de naam van Frans maar te googelen, om op websites van andere complotdenkers te stuiten, die hem een 'desinformant' noemen, of gewoon malloot.

Gezien de mores in zijn beroepsgroep lijkt hij vriendelijk. Noemt mensen die zo denken als hij 'bewuste mensen'. Tevoren aan de telefoon informeerde hij, wat bezorgd, of ik zijn waarheden wel zou kunnen 'handelen'. Wanneer hij me eenmaal zou hebben uitgelegd waarom de aarde plat is, zou ik 'helemaal van slag' zijn. (Frans gaat daar komende week weer een zes uur durende lezing- in twee delen - in Baarn over houden. Met 334 lichtbeelden als bewijs.)

Frans Heslinga: 'Wij doorzien patronen.'

Bij de scepsis die binnen zijn doelgroep heerst, weet Frans Heslinga beurstechnisch nog best wat neuzen dezelfde kant op te krijgen. Komende april: 'Beyond Health', voor mensen die de reguliere geneeskunst niet meer vertrouwen. In juni: 'Earth & Beyond', zijn grootste evenement.

Dan komen in de Expo Houten zo'n duizend bezoekers praten over ufo's, de macht van 'illuminati', en hoe ons brein al dertienduizend jaar om de tuin wordt geleid door de Nieuwe Wereld Orde. Frans contracteerde daarvoor deze week ook nog een 'multidimensioneel' persoon. Praktisch: 'Ze bleef vijftien minuten doodstil bij de voorbespreking. Dan weet je: oh, ze is nu even uit haar lichaam getreden, haal ik intussen koffie.'

Volgt in september nog 'Young and Awake', een beurs speciaal voor jonge complotdenkers vanaf vijftien jaar. En tot slot de komende EFEC, de 'European Flat Earth Conference' in Amsterdam. De laatste was in Birmingham.

'Dominantie-piramide', populair onder complotdenkers.

Als een complotdenker een redenering overtuigend vindt, dan is die gewoon waar. Daarom blijkt het praktischer, na enige pogingen van Frans om me in zijn veelomvattende wereldbeeld in te wijden, vandaag de wetenschap in het algemeen en Einstein in het bijzonder ('een grote schurk') maar even te laten rusten. Houden we het bij de vraag: 'Hoe word je zo?'

Prima, zegt Frans Heslinga: 'Gelijk heb ik toch.'

Hij komt uit Winsum, boven in Groningen. Vader elektromonteur, moeder huisvrouw. Studeerde aan de Hogere Economische School, was twee jaar productmanager 'gist en bakkerijgrondstoffen' bij Gist-Brocades in Delft. Vijf jaar economiedocent op het Hanze College in Zwolle, toen een eigen adviesbureau. Bleek goed in het bedenken van niche-tijdschriften. Maakte een blad voor de zonnebankbranche, getiteld 'Zonnige Zaken'. Dat werd vertaald en gelezen in acht landen (Tanning Business, La Bronzaturra Professionale). Zo belandde Frans Heslinga op zonnebankbeurzen en leerde hij ook die wereld kennen.

In dezelfde tijd raakte een dorpsgenoot uit Winsum ervan overtuigd dat een mini-zonnestelsel, genaamd 'Niburu', zich in vliegende vaart op ons te pletter zou vliegen. Dat was Anton Teuben, tevens oprichter van het Nederlandse ufo-meldpunt.

Ik: 'En dat geloofde u?'

Frans Heslinga: 'Nee, natuurlijk niet.'

Ik: 'Allicht.'

Frans: 'Want daarvoor moet je in een heelal geloven. En het heelal bestaat niet.'

Foto afkomstig van UFO Meldpunt Nederland.

Snel maar verder. Anton, die nog met de zus van Frans had gezoend, vroeg Frans de wereld te helpen waarschuwen. Aanleiding voor Frans om ook eens een beurs te organiseren, eentje waar Anton dan zijn verhaal kon houden: de eerste editie van Earth & Beyond, in 2014.

Toen Frans Heslinga daar 'de rijen' zag, wist hij dat hij dat Nederland toe was aan het complotdenken. Hij verdiepte zich in de zaken waar complotdenkers zoal mee bezig zijn, om 'een beetje op niveau' met ze te kunnen converseren. Min of meer per ongeluk ging hij de wereld toen zelf ook radicaal anders bekijken: 'Wij doorzien patronen.'

Dus wees gewaarschuwd: ruimdenkende mensen blijken uitermate geschikt om in complotdenkers te veranderen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.