Hoe extreem-rechts is het Vlaams Blok?

Met de demonstratie van extreem-rechtse partijen in Zwolle is de discussie over het in de kiem smoren van extreem-politieke uitingen weer opgelaaid....

DE BELGISCHE democratie is verreweg de meest kwetsbare.' Tot die conclusie komt Jaap van Donselaar, navorser aan de Universiteit van Leiden, in zijn recente studie De Staat Paraat? De bestrijding van extreem-rechts in West-Europa. De studie, uitgevoerd in opdracht van het Nederlandse ministerie van Binnenlandse Zaken, verscheen bij uitgeverij Babylon/De Geus.

Het analyseert de maatregelen die in Westeuropese landen genomen worden om de opgang van extreem-rechts te bemoeilijken. Dit gaat van regelrechte verbodsbepalingen tot barrières in het kiesstelsel en het 'cordon sanitaire', waarbij democratische partijen zich er toe verbinden nooit met extreem-rechts samen te werken. Van Donselaars conclusie is dat België op elk van deze gebieden het slechtste scoort. Het resultaat is er dan ook naar: in Antwerpen, de grootste stad van Vlaanderen, haalt het Vlaams Blok (VB) een derde van de stemmen.

Antwerpen moet dus zowat de 'bruinste' stad van Europa zijn. En Vlaanderen, waar het VB vorig jaar een half miljoen kiezers haalde op een bevolking van amper zes miljoen, moet proportioneel het grootste aantal fascistische geweldenaars en racistische xenofoben van de hele wereld tellen. Indien dit waar is, dan is België inderdaad 'verreweg de meest kwetsbare democratie' in West-Europa. Aangezien Vlaanderen Nederlands meest nabije buur is, moet dit Nederland bijzonder verontrusten.

Maar is het waar? Men hoort uit Vlaanderen geen verslagen over racistische geweldaanslagen, zoals uit Duitsland. Men hoort geen opruiende of anti-semitische taal uit de mond van VB-vertegenwoordigers, zoals uit de mond van de heer Janmaat en zijn volgelingen. De betrekkingen tussen het VB en de joodse gemeenschap in Antwerpen zijn uitstekend. De partij haalt in de joodse wijk evenveel stemmen als in de niet-joodse buurten, en het grootste Nederlandstalige joodse blad ter wereld, het Belgisch-Israëlitisch Weekblad, beschouwt het VB niét als een bedreiging.

De vraag die Nederland ongetwijfeld intrigeert, namelijk waarom één op zes Vlamingen zich laat verleiden door een partij die de Vlaamse variant is van de partij van Janmaat, kan niet beantwoord worden. Het VB hoort niet thuis in het rijtje van Europees extreem-rechts waartoe in Frankrijk het Front National, in Duitsland de Republikaner, in Rusland de Liberaal Democraten van Zjirinovski, in Nederland de Centrumdemocraten, de Centrumpartij, het Nederlandse Blok en andere duistere clubjes horen.

Het VB is een conservatieve partij, veeleer dan een nationalistisch-fascistische. De partij noemt zich Vlaams-nationalistisch omdat ze naar de onafhankelijkheid van Vlaanderen streeft, maar het nationalisme van Fransen, Duitsers en Russen vindt ze een gruwel. Het VB zwaait met de nationale vlag van Vlaanderen, omdat die vlag symbool staat voor de Vlaamse onafhankelijkheidsstrijd, niet omdat zij symbool is van een nationaal superioriteitsgevoel. Van het 'Europees Blok' van nationalistische partijen, waarvan Jean-Marie Le Pen en Vladimir Zjirinovski op 10 februari in Moskou de oprichting bekendmaakten, wil het VB geen deel uitmaken.

Het VB heeft elf zetels in de Belgische federale Kamer van Volksvertegenwoordigers. Vier van de verkozenen komen uit Antwerpen, en ik ben één van hen. Het VB behaalde méér stemmen dan de Waalse christendemocraten, maar minder zetels omdat in België minder stemmen vereist zijn voor een Franstalige parlementszetel dan voor een Nederlandstalige. Het is aan dergelijke discriminaties dat onze partij een einde wil maken.

Ongetwijfeld stemmen voor het VB ook kiezers die in andere landen voor extreem-rechts stemmen. Het lakse immigratiebeleid dat de Belgische overheid de voorbije twee decennia voerde, heeft ertoe geleid dat vele Vlamingen, vooral in de kansarme stedelijke buurten, zich vreemdeling voelen in hun eigen stad. Het VB is de enige partij in Vlaanderen die niet in het ideaal van de multiculturele samenleving gelooft.

Het bestaan van een conservatieve populistische, maar niet-fascistische en niet-neo-nazistische partij, kanaliseert de kiezers die in andere landen kiezen voor formaties zoals het Front National weg van extreem-rechts. In die zin is het VB een dam tegen extreem-rechts, zoals Frits Bolkestein dat in Nederland is. Het bestaan van het VB maakt de democratie in België juist minder kwetsbaar in plaats van meer kwetsbaar.

Gemakshalve gooien journalisten ons graag met extreem-rechts op één hoop. Om hun stelling te bewijzen publiceren ze foto's waarop VB-volksvertegenwoordiger Filip Dewinter lachend naast Jean-Marie Le Pen staat, alsof politici van verschillende overtuigingen nooit samen lachend op een foto staan en alsof er geen foto's zijn waarop een VB-volksvertegenwoordiger in het gezelschap van vooraanstaande Britse Conservatieven of Amerikaanse Republikeinen is te zien.

TOEGEGEVEN, het VB trekt sommige gevaarlijke extreem-rechtse lieden aan. Misleid door de media en door boeken, zoals, helaas, ook dat van Van Donselaar, denken zij dat ze in onze partij thuishoren. Maar zodra hun echte bedoelingen blijken, gaan ze er onverbiddelijk uit. Wie in het VB de holocaust ontkent, wordt aan de deur gezet; wie zich schuldig maakt aan racisme en crimineel gedrag tegenover migranten, eveneens.

Eerder deze maand werd bekend dat Louis Tobback, de voorzitter van de Vlaamse socialisten, enkele jaren geleden als Belgisch minister van Binnenlandse Zaken vijf Somalische asielzoekers met een militair vliegtuig terug naar Somalië - dat toen in burgeroorlog was - liet transporteren. Volgens de pers deed Tobback dit onder druk van het VB dat geen Afrikaanse asielzoekers in België meer wil opvangen. Nochtans staat nergens in ons programma dat asielzoekers teruggevoerd moeten worden naar hun land in oorlog. Wel bepleiten we dat Afrikaanse asielzoekers bij voorkeur in Afrika asiel vinden, zoals Europese asielzoekers, uit bijvoorbeeld Bosnië, bij voorkeur in Europa terecht moeten kunnen.

Het VB kan overigens onmogelijk een fascistische partij zijn want fascisme veronderstelt een sterk en gecentraliseerd staatsgezag, terwijl wij voorstanders zijn van een minimale staat. Mijn favoriete 'ideoloog' is Friedrich Hayek. Die had als liberale conservatief absoluut niets gemeen met de nazi Adolf Hitler, behalve het oppervlakkige feit dat ze beiden in Duitsland overleden Oostenrijkers waren.

Zo hebben ook wij niets gemeen met een partij zoals het Nederlands Blok, behalve het oppervlakkige feit dat hun naam op de onze lijkt en dat sommige Nederlandse extremisten, onder invloed van de pers, denken dat ze bij ons geestesverwanten zullen vinden.

Nederlanders die denken dat in Vlaanderen één op zes een fascist is, vergissen zich. Alvorens het Haagse ministerie van Binnenlandse Zaken studies laat uitvoeren naar de strijd tegen extreem-rechts in Europa, zou het dan ook geen kwaad kunnen fascisme en neo-nazisme enerzijds, en populisme en conservatisme anderzijds van elkaar te onderscheiden.

Misschien dat sommigen fascisme even gevaarlijk en verwerpelijk achten als conservatisme. Dat is hun recht. Zij mogen mijn ideeën bestrijden. Maar ik zou het op prijs stellen bestreden te worden als iets wat ik ben, en niet als een heimelijke bewonderaar van Adolf Hitler, het grootste beest dat de Westerse samenleving ooit heeft voortgebracht.

Alexandra Colen is namens het Vlaams Blok lid van de Belgische federale Kamer van Volksvertegenwoordigers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden