Hoe een VICE-journalist verslag deed vanuit het IS-kalifaat

Openlijk verslag doen vanuit het Syrische gebied dat onder controle staat van de extremistische islamitische groepering Islamitische Staat (voorheen bekend als ISIS) wordt gezien als extreem gevaarlijk. Toch wist een journalist van de Amerikaanse mediabedrijf VICE drie weken door te brengen tussen de strijders van IS. Hoe ging dat in z'n werk?

Thomas van der Kolk

Syrië staat bekend als het dodelijkste land voor journalisten. Westerse media moeten het vaak doen met weinig betrouwbare video's die door jihadisten online zijn geplaatst. Bovendien overwegen de Verenigde Staten luchtaanvallen uit te voeren op de strijders om zo de 40 duizend religieuze minderheden die gevangen zitten op een bergtop in Noord-Irak te kunnen bevrijden. Journalisten die ondanks al deze gevaren wel verslag doen vanuit het IS-gebied in Syrië en Noord-Irak doen dat dikwijls anoniem en laten namen van geïnterviewden weg, uit angst voor vergelding.

Toch wist VICE-verslaggever Medyan Dairieh strijders van IS zover te krijgen dat hij niet alleen dagenlang met ze op pad mocht, maar ook alles mocht filmen. Dat leverde de vijfdelige documentaire 'De Islamitische Staat' op, waarvan het eerste deel vandaag online is gezet (let op: de beelden kunnen als schokkend worden ervaren). Dairieh legde onder andere vast hoe kinderen dusdanig worden geïndoctrineerd dat ze zich bij de Islamitische Staat aansluiten, en hoe Europese jihadisten trouw zweren aan de beweging. Verder is te zien hoe gevangenen vrezen gemarteld te worden, en hoe het nieuw opgerichte sharia-politieapparaat te werk gaat. Ook zijn er beelden van gevechten tussen IS en het Syrische leger op een legerbasis.

null Beeld VICE News / YouTube
Beeld VICE News / YouTube
null Beeld VICE News / YouTube
Beeld VICE News / YouTube

YouTube-clipjes
Kevin Sutcliffe, chef van de Europese nieuwsafdeling van VICE, legt tegenover de Huffington Post uit hoe de nieuwsorganisatie te werk is gegaan. 'We wilden het op een VICE-manier doen en de lezer het idee geven dat je echt in het verhaal zit en het niet moet doen met losse YouTube-clipjes.' Darieh was geknipt voor deze taak, mede vanwege zijn uitgebreide contacten in de regio. Eerder had hij al documentaires gemaakt over de slag om Aleppo en de strijd tussen Britse burgers en jihadisten in Syrië.

Sutcliffe omschrijft Darieh als een zwaargewicht. 'Als hij zegt dat hij iets kan leveren, en dat op een veilige manier kan doen, dan luister je daarnaar. We hadden er dan ook alle vertrouwen in dat we een poging konden gaan doen om iets van een film te gaan maken vanuit het kalifaat.' De redactie van VICE heeft veel overleg gevoerd over de manieren waarop ze Dairieh in en uit Syrië zouden kunnen krijgen, en hoe ze hem in het vizier konden houden terwijl hij door het gevaarlijke gebied reisde.

Bewapende islamitische militanten
Uiteindelijk kon Dairieh vorige maand ongeveer tien dagen in Syrië verblijven. In totaal heeft hij drie weken lang kunnen filmen. Helemaal vrij om te reizen was hij niet - er waren altijd bewapende islamitische militanten in de buurt.

Maar ondanks die beperkingen is Dairieh er volgens Sutcliffe in geslaagd om te laten zien hoe het er binnen het kalifaat aan toe gaat en heeft hij bovendien 'relevante vragen' kunnen stellen. 'Er wordt veel bericht over de activiteiten aan de frontlinie, maar ons leek het interessanter om te kijken hoe een harde, conservatieve Islamitische Staat er nou precies uit ziet.'

Syrië verlaten bleek uiteindelijk moeilijker dan erin te komen. 'De hele trip is alleen geslaagd doordat we toestemming hadden gekregen van degenen die de regio in hun macht hadden. En zelfs dan is het nog een hachelijke onderneming. Ze beloven je tot op zekere hoogte te beschermen, maar zien je tegelijkertijd als een indringer.'

null Beeld VICE News / YouTube
Beeld VICE News / YouTube
null Beeld VICE News / YouTube
Beeld VICE News / YouTube
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden