Hoe een modderstroom het Amerikaanse dorp Oso compleet wegvaagde

Op 22 maart wordt het stadje Oso in de Amerikaanse staat Washington weggevaagd door een modderstroom. Inmiddels, ruim een week later, doorzoeken reddingswerkers het puin nog steeds in de hoop nog overlevenden tegen te komen. Het dodental is inmiddels opgelopen tot 27. Nog 22 mensen worden vermist, 24 mensen zijn geïdentificeerd.

Beeld anp

Het regent al weken in Snohomish County, het gebied rondom Oso, wanneer een immense modderstroom het plaatsje ten noorden van de stad Seattle verrast. Een muur van modder en rommel raast door het gebied. Oso heeft geen schijn van kans: met een enorme snelheid wordt het compleet weggevaagd.

De modder komt met hoge snelheid van de berg af, zo krachtig dat auto's worden verdrukt tot de grootte van een koelkast. Omwonenden kunnen slechts toekijken hoe er van het hele gebied uiteindelijk niets meer over is. De modderstroom verwoest tientallen huizen, veel mensen raken gewond, een onbekend aantal is vermist. Op sommige plekken is de hoop van puin, modder, stenen en ontwortelde bomen zo'n 5 meter hoog. Al snel wordt de noodtoestand afgekondigd.

Het getroffen gebied vanuit de lucht. Beeld anp

Sommige bewoners kunnen op het nippertje ontkomen aan de modderstroom. Een ooggetuige vertelt de Daily Herald dat hij hard moest remmen om de modderstroom met zijn auto te ontwijken. 'Ik zag een grote donkere vlek naderen. Binnen 3 seconden was alles weg', zegt Paulo Falcao.

De stroom met puin, bomen en rotsen die zich over het gebied heeft uitgespreid is groot, zeker 41 meter breed en 55 meter lang. De modderstroom blokkeert ook een rivier in de buurt, die daardoor dreigt te overstromen. Bewoners die niet door de modderstroom zijn getroffen, moeten daarom ook hun huis uit. De provinciale weg 530 ten noorden van Seattle is volledig geblokkeerd.

Hulpverleners gaan direct het gebied in met honden om naar overlevenden te zoeken. Beeld anp

Gevaarlijk
Hulp komt snel op gang. Reddingswerkers gaan met honden naar het gebied om overlevenden te helpen. Maar het gebied is verraderlijk. De modder is een soort drijfzand en hulpverleners die het gebied willen doorzoeken raken verstrikt in de massa. Anderen moeten ze dan weer te hulp schieten. De hulpverleners kammen een groot gebied uit, maar halen geen enkele overlevende uit de puin. In de namiddag moeten zij hun werk weer neerleggen. Vanwege de schemer en het beperkte zicht is het te gevaarlijk verder te zoeken in het drijfzand. Pas zondagochtend kan de zoektocht worden hervat.

Het weer werkt niet mee bij de zoektocht. Hulpverleners doorzoeken het puin in de stromende regen. Het slachtofferaantal loopt inmiddels steeds verder op. Er wordt ook gevreesd voor giftige stoffen als propaan, huishoudelijke oplosmiddelen en andere chemicaliën. Autoriteiten houden er rekening mee dat niet alle lichamen onder de modder vandaan kunnen worden gehaald.

Op satellietbeelden is duidelijk het verschil te zien tussen het gebied voor (boven) en na (onder) de aardverschuiving. Beeld anp

Vijf dagen na de modderstroom komt er weer een sprankje hoop. Het reddingsteam deelt een video van de vierjarige Jacob Spillers die levend uit het puin wordt gehaald. Het jongetje was televisie aan het kijken met zijn broer, zusjes en ouders toen de modderstroom over hun huis raasde en de woning compleet vernietigde. Hij kon zichzelf in veiligheid brengen, maar zat al die tijd tot aan zijn heupen vast in de betonachtige modder. Een reddingshelikopter merkt hem dagen later op.

Het aantal vermiste slachtoffers wordt een week na de modderstroom nog bijna dagelijks bijgesteld. Het blijft gissen naar hoeveel mensen er precies onder de modder liggen. Het identificeren van de slachtoffers die wel onder de modder vandaan zijn gehaald verloopt ook stroef. Dit omdat niet alle slachtoffers in één stuk worden gevonden.

De zoektocht verloopt moeizaam. In een persconferentie afgelopen zondag lieten autoriteiten weten dat hulpverleners nu zo'n 137 meter hebben doorzocht van de twee kilometer lange snelweg in het gebied. De snelweg ligt bedolven onder modder en puin.

De honden die al een week worden gebruikt bij de zoektocht krijgen een adempauze. Dagenlang snuffelen in de modder en het regenachtige weer heeft zijn tol geëist van de viervoeters. De zintuigen van de dieren kunnen worden afgestompt als ze te lang aan het werk worden gehouden.

Waarschuwingen

Als mogelijke oorzaken voor de modderstroom worden illegale houtkap en hevige regen genoemd. Daardoor zou het grondwaterpeil zijn gestegen en is de grond los gaan zitten. Maar het rommelt al langer in het gebied. In 2006 vindt er ook een kleine aardverschuiving plaats, hierbij vallen geen gewonden.

In een rapport uit 1999 waarschuwt de Amerikaanse geoloog Daniel Miller voor 'een potentieel grote en catastrofale instorting van de steile helling'. Enkele dagen na de modderstroom legt Miller uit aan The Seattle Times: 'We wisten dat dit uiteindelijk zou gebeuren. We wisten alleen niet wanneer.'

Al sinds 1950 komen er vanuit verschillende hoeken bezorgde geluiden over verzakkingen in het gebied. Maar autoriteiten susten deze geluiden en bleven huizen bouwen op de heuvels. Een dag na de aardverschuiving verzekerde hoofd rampenbestrijding van Snohomish County John Pennington in een persconferentie dat het gebied 'erg veilig is' was en dat de aardverschuiving als een complete verrassing heeft toegeslagen.

Beeld anp
Beeld anp
Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.