Hoe een Katendrechtse het contact met haar buurt verliest

In de buurt van Cokky Groenenboom bevindt zich een enorme hipster met gekamde baard en pijp. Hij staat op een bord met de woorden 'MACHTIG MOOI THUISKOMEN': reclame voor nieuwe herenhuizen. Zelf was Cokky schoonmaakster tot ze op haar vierenvijftigste werd ontslagen, net toen haar man zijn baan als havenarbeider verloor. En als Rotterdam vandaag per referendum adviseert over de 'Woonvisie' die haar stad 'gevarieerd' moet maken, dan doet zij niet mee. Wel verwacht ze komend voorjaar voor het eerst PVV te stemmen.

'Al die willen te Kaap'ren varen moeten mannen met baarden zijn', staat naast de reclamehipster. Ironische tekst, daar houdt de doelgroep van. 'De Kaap' is de bijnaam van Katendrecht, op Rotterdam-Zuid, waar de nieuwbouw te koop staat: vroeger Chinatown, zeemanskwartier en hoerenbuurt, nu zo'n stadsdeel waarvoor het woord 'gentrification' lijkt uitgevonden.

Lekker authentiek hier, al is de haven lang geleden gedempt en zit in een oude havenloods nu 'culinaire broedplaats' Fenix Food Factory. Vanaf het Deliplein kijk je uit op de luxe woontoren Montevideo. In de vroegere zeemanscafés aan het plein kwam een winkel voor Floral Design, restaurant Raw voor rauw voedsel ('Healthy is the new sexy!'), een 'conceptrestaurant' met de ontmoedigende naam Kwiezien. Alleen Tattoo Bob bleef.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Actiebord in Rotterdam.
Reclamebord voor koopwoningen in Katendrecht.

Cokky's stiefvader begon hier in 1961 een sigarenzaak. Ze was 11 toen ze vanuit het uit het Oude Noorden op Katendrecht kwamen wonen en haar eerste herinnering is hoe ze toen 'gelijk!' vriendinnen had. Cokky ging even buitenspelen en werd meteen opgenomen.

Ze weet bij god niet wat ze bij dit woonreferendum zou moeten stemmen. Dat er volgens de gemeentelijke Woonvisie nu twintigduizend oude woningen in de stad gesloopt moeten worden, dat snapt ze wel: die verkrotten. Maar dat er duurdere woningen voor in de plaats komen, begrijpt Cokky niet. Rotterdam zit weliswaar redelijk ruim in de goedkope woningen, maar dat is het punt niet als je Cokky bent. Haar punt is dat jonge mensen zoals zij ooit was, straks geen huis op Katendrecht meer kunnen betalen. Terwijl er alleen maar nieuwe mensen verschijnen met wie ze geen contact kan maken. 'Wij zeiden bij de bushalte altijd 'Goedemorgen'. Maar met hun lúkt dat gewoon niet.'

De hoeren, dát waren hartelijke meiden, Cokky mocht als kind 'rubbertjes' voor ze kopen bij de drogist op de Atjehstraat. Kreeg ze een dubbeltje. Veel Katendrechters timmerden thuis illegale peeskamertjes, dat was net zo gewoon als nu in de rest van Nederland al die wiet op zolders. Ook de eerste renovatie was een feest: tot haar 32ste waste Cokky zich bij een kraantje in de keuken, nu kreeg ze eindelijk douche en cv. 'En díé huizen veranderden niet hoe we met elkaar omgingen'.

Wel moesten de aardige hoeren opeens netjes achter de ramen gaan zitten. Kwamen daar heroïneprostituees voor terug en injectienaalden op straat en Antillianen uit de sloopflats van Hoogvliet, die overlast brachten. Cokky kreeg een schizofrene Marokkaanse onderbuurman - kon die man niks aan doen natuurlijk, maar hij vloog wel haar dochter aan.

De buurt heeft nog als één man tegen de verloedering geprotesteerd. Pim Fortuyn begon met Leefbaar: iedereen ging Leefbaar stemmen. En Katendrecht knapte op.

Je had hier altijd gekleurde mensen, zegt Cokky: Kaapverdianen, Chinezen, prima. Zij maakt onderscheid tussen 'de normale gekleurde mensen, die zijn zoals wij' en wie dat niet zijn. Ook de yuppen zijn niet zoals zij.

Cokky Groenenboom op het Deliplein.

De eerste partij waarop Cokky stemde was D66, toen beloofden díe van alles. Daarna Leefbaar en komend voorjaar dan PVV. Al wil ze dat eigenlijk niet vanwege het 'minder Marokkanen', maar ze doet het denkt ze toch. Al haar oude vriendinnen gaan van Leefbaar naar de PVV, Wilders is de enige politicus die ze nog snappen. De SP? Die kwamen aan de deur om het woonreferendum uit te leggen. Begreep ze niets van.

Cokky zegt: 'Het is niet leuk. Het is niet léúk als je geen contact meer krijgt!' En je kunt niet volhouden dat zij haar best niet doet. Volgende week gaat in het Walhallatheater aan het Deliplein de kerstvoorstelling Café de Kapenees in première, een buurtsoap met acteurs en buurtbewoners, over oude Katendrechters en de yuppies. Cokky heeft een zwijgende bijrol. En in de pauzes eten ze met het publiek. Dan komen er oude fotoboeken op tafel en mag Cokky over háár Katendrecht vertellen.

Alle elf voorstellingen zijn uitverkocht. Op straat willen de yuppies niet met haar praten, maar als ze er een kaartje voor kunnen kopen, dan ligt het kennelijk anders.

Wel een omweg.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden