reconstructie

Hoe een Haagse tweeling Sly Stone weer uit de goot hielp

De straatarme funklegende heeft zijn verdoezelde miljoenen eindelijk terug

Hij is een van de grootheden uit de popgeschiedenis. Maar Sly Stone (71) raakte aan drugs verslaafd en woonde lang berooid in een camper. Het geluk ging hem weer toelachen toen twee Haagse broers de gevallen ster in de armen sloten.

Beeld John Chapple

Het verhaal over hoe Sly Stone van totaal berooide popgigant toch weer miljonair werd, begon in 1998. Dan leest de Haagse tweeling Edwin en Arno Konings zijn biografie, geschreven door Joel Selvin. Tot verdriet van de broers schrijft Selvin vrijwel alleen over de drugsverslaving van hun grote held.

'Uiteraard is er de drugsgeschiedenis, maar als je daarop focust, vergeet je de muziek. Het deed pijn om dat te lezen', zegt Arno. Hij zit samen met broer Edwin aan de keukentafel in Den Haag. Flinke jongens, haast niet van elkaar te onderscheiden. Zelfs de kleine zwarte scheiding staat dezelfde kant op. Edwin: 'Als je luistert naar het vroege werk, man, dat is misschien wel de mooiste muziek die gemaakt is. Hij mixte zijn eerste platen zelf. Mono, hè. Met het mengpaneel als extra muziekinstrument.'

Sly Stone is voor de geschiedenis van de muziek net zo belangrijk als Miles Davis of Jimi Hendrix. Met de combinatie van zwarte funk en soul en overwegend blanke psychedelische hippiemuziek had Sly & the Family Stone eind jaren zestig en begin jaren zeventig de popmuziek een nieuw pad op gedirigeerd. Nummers als Dance To The Music, Family Affair, Everyday People en Woodstock-hit I Want To Take You Higher zijn stuk voor stuk klassiekers.

Stone schrijft het nummer Don't Call Me Nigger, Whitey, maar moet er niks van weten als de radicale Black Panther-beweging zijn hit There's A Riot Going On claimt als lijflied en eist dat Sly z'n blanke bandleden en joodse manager ontslaat. De muziek van Sly Stone staat voor precies het tegenovergestelde.

Biografie

De broers besluiten dat hij een betere biografie verdient. Vanaf dat moment verzamelen ze alles wat er maar te krijgen is rond Sly en zijn Family Stone. Van oude mono-opnames op van die grote analoge banden tot documenten met handtekeningen, foto's, posters en natuurlijk honderden platen.

Ze spreken door de jaren heen bijna driehonderd personen uit de kring rond Stone. Ze vertellen enthousiast over de zoektocht naar Sly, waarbij ze elkaar telkens in de rede vallen en blijven verbeteren. Want de broers zitten goed in de data. Zegt Arno: 'Dat was augustus 2005', verbetert Edwin meteen: 'Volgens mij was het september.' Of andersom.

Stone zelf is lange tijd onvindbaar. 'Ik maak nog één album en als dat geen platina wordt dan kap ik ermee', had hij in 1980 gezegd. Hij houdt woord. Ain't But the One Way komt uit en flopt. Jaren van kluizenaarsleven en zware drugsverslaving volgen. Vanaf 1989 woont Stone zo'n beetje overal en nergens. Optreden doet hij niet meer, met journalisten wil hij niets te maken hebben. Onvermijdelijk voer voor mythevorming. Hij zal toch niet dood zijn? Is-ie bezig met een comebackplaat? Heeft-ie zich verloren in Onze Lieve Heer?

Arno en Edwin Konings Beeld Jiri Buller

Een zware drugsverslaving heeft van de eens zo enthousiaste grootheid in de loop der jaren een zielig hoopje mens gemaakt. In 1989 tekent Sly Stone een contract met producer Jerry Goldstein. De rechten gaan naar Goldstein, de zanger komt bij hem in loondienst. Maar de eerste maanden krijgt Stone vooral zoethoudertjes in de vorm van 100, 200, 500 dollar. Drugsgeld? Hij krijgt in ieder geval niet het loon waar hij recht op heeft.

Een ander deel van zijn rechten is inmiddels verkocht aan Michael Jackson, en langzaamaan komt de bodem van de spaarpot gevuld met royalty's in zicht. Zijn muzikale carrière heeft hij in de jaren zeventig al eigenhandig afgebroken. Hij komt vaker niet dan wel opdagen, en als Stone en zijn band dan wel op het podium staan zijn ze high als een vlieger.

Misgelopen miljoenen

Hij leeft een teruggetrokken bestaan en woont jaren in de witte camper 'Pleasure Way' vol muziekinstrumenten. Daar voelt hij zich op z'n gemak. De misgelopen miljoenen door het verloren contract met Goldstein blijven aan hem knagen. Hij is gefrustreerd en voelt zich machteloos. 'Ik zou het liefst zijn kaak breken als ik 'm tegenkom', zegt Stone in de documentaire Coming Back for More die broers Konings en Willem Alkemade maken.

In februari 2006 staat Sly Stone ineens weer op een podium, als middelpunt op de uitreiking van de Grammy Awards. Een jaar later komt hij zelfs naar North Sea Jazz. Muzikaal niets meer waard, maar hij lijkt de levenslust terug te hebben gevonden. Als hem gevraagd wordt hoe het voelt om weer op het podium te staan, antwoordt hij: 'Zo'n meter of drie hoger dan ik normaal sta.' Een kwieke Sly Stone, die was al heel lang niet meer gezien.

En langzaam gaat het geluk hem weer toelachen. De tweeling Konings vindt in archieven een kopie van de overeenkomst met Goldstein. Een paar maanden nadat ze het contract naar Stone hebben gestuurd, krijgen ze in 2008 bericht van een groot Amerikaans advocatenkantoor. Hebben ze nog meer documenten waar de advocaten iets mee kunnen? Jazeker. De gebroeders Konings hebben een archief waar zelfs platenmaatschappij Sony jaloers op is. De twee worden ingeschakeld als fact checkers van het team van Stone.

Meer dan 150 mails vliegen er de afgelopen jaren op en neer tussen Los Angeles en Den Haag. De advocaten van Sly Stone en 'the twins', zoals Sly de broers liefkozend noemt, bouwen samen aan de rechtszaak. Tot hun verrassing krijgen de broers vorige week het bericht dat de rechtszaak is gewonnen. Inzet was 80 miljoen dollar, het wordt uiteindelijk 5 miljoen.

Arno: 'Deze rechtszaak vormt een mooi laatste hoofdstuk. Nu kunnen we die ultieme biografie eindelijk afmaken.' Op tafel liggen prachtig vormgegeven fotoboeken en luxe verzamelboxen, samengesteld door de broers. Want ze verdienen inmiddels ook aan hun onuitputtelijke Sly-archief. 'Ze weten meer over mij dan ik over mezelf weet', zegt Sly Stone - inmiddels een vriend - in een filmpje op YouTube.

Sly Stone, rond 1960. De exacte tijd en plaats zijn onbekend. Beeld Michael Ochs Archives

Sly Stone

1943
geboren in Denton, Texas als Sylvester Stewart

1966
richt Sly & The Stoners op, die een paar maanden later zullen opgaan in Sly & the Family Stone, met broer Freddie op gitaar en zus Rose op piano

1967
debuut-lp A Whole New Thing

1968
Dance to the Music komt uit, vier meesterwerken volgen die Sly Stones naam definitief zullen vestigen

1968
Life

1969
Stand!

1971
There's a Riot Goin' On

1973
Fresh

1982
Ain't But the One Way, zijn tiende plaat die zijn comeback had moeten worden

1982-1987
Diverse keren gearresteerd voor onder meer drugsbezit en diefstal

1993
Sly & the Family Stone worden opgenomen in de Rock and Roll Hall of Fame

2008
Documentaire Coming Back for More van Willem Alkema en de broers Edwin en Arno Konings

2013
Boek Sly and the Family Stone van Edwin en Arno Konings

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.