Hoe een aapje kan verdrinken in een dierentuin

Hoe kon het Limburgse dierenpark Mondo Verde dít laten gebeuren, is het verwijt dat rondgaat op sociale media. Het aapje was slechtziend en viel in de gracht.

De verdronken withandgabbon.

Als de kletsnatte directeur Bert van der Honing (47) van het Limburgse dierenpark Mondo Verde de kant bereikt, houdt hij een kleine aap aan het vel van zijn schouders omhoog. Het water in de slotgracht komt tot zijn knieën. De withandgibbon bungelt als een lappenpop boven het gras - zijn zwarte vacht druipend van het water, zijn wit omrande gezicht naar beneden.

Van der Honing legt hem eerst op zijn buik, met het kopje opzij. Klopt op zijn rug, maar er komt geen water uit zijn mond. Dan draait hij de gibbon om, trekt zijn blauwe T-shirt uit, legt het over de mond van de aap en blaast. 'Aiaiaiaiai', roept een huilende bezoekster, die net twintig minuten lang de gibbon zag verdrinken. 'Aaiaiaiai. Kom op hee. Dit kan toch niet!'

Bert en zijn broer Klaas van der Honing zijn sinds 2006 de baas van Mondo Verde in Landgraaf. Als de Van der Honings het tuinenpark na een faillissement overnemen, mikken ze op een compleet familiepark met natuur, dieren en attracties.

Die nieuwe koers levert de voormalige kermisexploitanten naar eigen zeggen 'een stijgende lijn' op, maar komt ze ook op kritiek te staan. 'Wat doen de leeuwen naast die botsauto's met harde housemuziek?', vragen bezoekers zich op recensiesite Zoover.nl af. 'En waarom zijn nergens dierenverzorgers te bekennen?'

Dat 25 hectare soms lastig te overzien is, geeft hoofdverzorger Erico Goedhart (50) meteen toe. 'Maar de gibbons hebben het mooiste plekje van de dierentuin. Het mooiste gibboneiland van Nederland, durf ik zelfs te zeggen. Op die ene dag waren er vijf verzorgers aan het werk, maar die kunnen gewoon niet overal tegelijk zijn.'

De 6-jarige gibbon heeft geen naam, hij is er pas. Mondo Verde is al twee jaar bezig om hem, zijn broertje en zijn vader van het Tierpark in Niederfischbach over te nemen, maar dat bleek moeilijker dan gedacht.

Zo ontdekt de directie pas na de bouw van het apeneiland dat ze voor het houden van primaten aan de 'Balai-richtlijn' moeten voldoen. Ze regelen het. Dan gaan de dieren in quarantaine, maar merken verzorgers dat een van de aapjes bijna niets ziet. Hij heeft een speciale operatie nodig, die nooit eerder bij gibbons is gedaan. Ze regelen ook dat. De aap krijgt een kunstlens en haalt daarmee meermaals de Duitse pers.

Directeur Van der Honing staat bij het restaurant, als bezoekers hem vorige week waarschuwen dat een gibbon in het water ligt, zo'n 300 meter verderop. Hij weet dat ze niet kunnen zwemmen en dat ze pas een paar weken in de dierentuin zitten. 'Ik heb het licht uit mijn ogen gerend', zegt hij nu. 'Maar hij dreef al met zijn gezicht naar beneden.'

De slotgracht is een natuurlijke afscheiding, want gibbons houden niet van water. Toch is er ook schrikdraad om ze uit de buurt van de gracht te houden. Wat bij de andere apen goed gaat - zij raken het één keer aan en daarna nooit meer - loopt bij het slechtziende aapje verkeerd af.

Na een schok van het draad schrikt de aap zo dat hij in het water terechtkomt, met alle gevolgen van dien. De gibbon is een gezinsaap, vertelt Goedhart. 'Waarschijnlijk had hij nog maar weinig zelf ondernomen, omdat zijn vader en broertje hem hielpen. Dat moest aanvankelijk ook, want hij was immers slechtziend. Maar ze bleven het later ook doen. Zij wisten natuurlijk niet dat hij die operatie had gehad.' Het schrikdraad op de plek is nu weggehaald.

Volgens geschokte toeschouwers duurt het twintig tergend lange minuten voordat het aapje uit het water wordt gehaald. Mondo Verde kan zich dat niet voorstellen. 'Zodra de melding binnenkwam is het protocol withandgibbon ingegaan', zegt hoofdverzorger Goedhart. 'Dan gaan bij ons alle toeters en bellen af. Maar ja, als je ergens heel erg op staat te wachten duurt het altijd lang.'

Volgens Van der Honing heeft hij gedaan wat hij kon. 'Ik kan uit de grond van mijn hart zeggen dat ik meteen het water in ben gegaan. Maar het was te laat.'

Op sociale media krijgen juist de toeschouwers ervan langs en dan vooral de vrouw die een tranentrekkend filmpje van de spartelende gibbon maakte. 'Leg die telefoon weg en help hem dan!', is zo'n beetje de aardigste reactie. 'Dat water is nog geen meter diep!'

Van der Honing en Goedhart willen hier niet in meegaan, maar moeilijk is dat wel. 'Als ze nou gewoon die boomstam...', zegt de hoofdverzorger, maar herstelt zich dan. 'Nee, nee, dat moet ik niet zeggen. Een aap is een wild dier. Dit mag je bezoekers niet verwijten.'

Dat De Telegraaf schreef dat de slingeraap binnenkort wordt 'vervangen' maakt de Limburgers wel kwaad, net als hun publicatie van de video. 'Misselijkmakend, zegt directeur Van der Honing. 'Beelden van zo'n beessie dat voor zijn leven ligt te knokken voegen niks toe.' We waren al langere tijd op zoek naar een vrouwtje, zegt hoofdverzorger Goedhart bovendien. 'Niet ineens, nu deze dood is. Een aap is net als een mens. Die kun je niet vervangen.'

Als de mond-op-mondbeademing niets uithaalt, wordt de gibbon weggedragen. Eerst naar het nachthok, zodat zijn vader en broer afscheid kunnen nemen. Goedhart: 'Normaal slingeren ze zo naar binnen, maar nu kwamen ze niet.' Daarna naar een ruimte achter de schermen, waar medewerkers hetzelfde mogen doen.

Het aapje is nu op de Universiteit Utrecht, bij dezelfde arts die hem aan zijn ogen opereerde. 'Misschien dat zij nog iets aan het lichaam hebben', zegt Goedhart. 'Voor onderzoek. Ik zou het nog verschrikkelijker vinden als het allemaal voor niets is geweest.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden