Hoe Draghi de economische rust in Europa weet te behouden

Peter de Waard.

Vier jaar geleden veroorzaakte de Fed - het stelsel van centrale banken in de Verenigde Staten - de grootste schok op de financiële markten sinds de crisis met de aankondiging de stimuleringsaankopen te verminderen: de tapering.

Honderden miljarden aan kapitaal vluchtten binnen enkele dagen van opkomende economieën naar de VS. De koers van de dollar explodeerde, omdat massaal werd gespeculeerd op een rentestijging.

De waarde van de munten van India, Indonesië, Brazilië, Turkije en Zuid-Afrika (later aangeduid als de fragile five) kelderden. Alleen met kapitaalcontroles kon de vlucht worden ingedamd. Veel bedrijven in de opkomende markten hadden kredieten opgenomen in dollars. Nu moesten ze de schulden aflossen in een veel duurdere dollar, terwijl ze inkomsten in snel in waarde dalende eigen valuta's genereerden.

Uiteindelijk is de paniekgolf als taper tantrum (driftuitbarsting) in de annalen bijgeschreven. Hoewel het niet tot een herhaling van de kredietcrisis leidde, bracht het de Fed wel in grote verlegenheid.

Twee jaar later maakte de centrale bank van China dezelfde grote fout. In augustus 2015 werd de yuan onverwacht in drie stappen gedevalueerd, waarop een volgende paniekgolf de financiële markten overspoelde. De Chinese beurzen kelderden - de Shanghai Composite Index daalde van 5.100 naar 2.900 - en trokken de beurzen van Amsterdam tot New York in hun val mee. Opnieuw kwam India in grote problemen.

Velen zijn taper tantrum en de China market crash vergeten. Maar niet Mario Draghi. De president van de Europese Centrale Bank heeft ervan geleerd nooit onvoorspelbare dingen te doen en de financiële markten te verrassen. Geen centrale bankier weet zo perfect zijn boodschappen te telegraferen naar de financiële goegemeente. Zijn speeches en uitlatingen zijn even afgewogen als een oratorium van Bach.

Donderdag voldeed zijn eigen tapering - halvering van het stimuleringsplan - precies aan wat de markt verwachtte. Tevens vervulde hij de doelstellingen van de ECB: geen exploderende rendementen op euro-obligaties, geen koersval op de beurzen, geen stijging van de eurokoers.

Draghi wordt vaak aangevallen als de Romein die met zijn beleid van stimulering en lage rente naar het pijpen danst van de regeringen en banken in Zuid-Europa. Maar juist de economieën van Nederland en Duitsland hebben het meest geprofiteerd van Draghi. Van zijn 'Whatever it takes' in 2012, dat de ontmanteling van de eurozone voorkwam, tot zijn pad van stimulering en tapering. 'The Eurozone is partying like it's 1999', schreef ING maandag. 'Draghi flikt het weer', noteerde hoofdeconoom Han de Jong van ABN Amro.

Draghi is net zo min onfeilbaar als de paus uit zijn geboorteplaats. Toch is hij de grootste Italiaanse diplomaat sinds keizer Augustus die langdurige rust in het Romeinse rijk wist te bewerkstelligen. Als de Amerikanen de perfecte Fed-voorzitter zoeken, kunnen ze er in Frankfurt zo een vinden.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden