Hoe doe je dat? Ramadan in een land waar de zon niet onder gaat?

Voor 1,6 miljard moslims op deze wereld begint vandaag de Ramadan, een heilige maand waarbij gelovigen overdag niet mogen eten en drinken: pas na zonsondergang breken ze het vasten. Hoe is dat voor moslims in Finland, waar de zon vrijwel de hele nacht blijft schijnen?

Zonsondergang Beeld afp

Niet-moslims vragen het hem vaak: waarom doen jullie dat, een hele maand vasten? 'Het is een toets', legt Abdul Mannan dan uit. 'Om het woord van God te volgen, moet je over een zekere wilskracht beschikken.'

Mannan is imam en voorzitter van de Islamic Society of Northern Finland, een plek waar de zon in de zomer bijna niet onder gaat. Hij vertelt dat het vasten staat voor zelfbeheersing, voor karakter. 'Bovendien zijn sommige mensen zo arm, dat ze altijd honger hebben. Door te vasten begrijp je beter hoe zij zich moeten voelen.'

'Daarnaast is ramadan ook nog eens de maand waarin het heilige woord, de koran, werd ontvangen. Daarom lezen we elke nacht in de koran en is het de bedoeling dat je die aan het einde van de maand in zijn geheel hebt gelezen.'

Ramadan is ook echt de naam van de maand, net zoals april of juli?
'Inderdaad. Het is de negende maand van het islamitische jaar.'

Maar die valt elk jaar weer op een ander moment?
'De islamitische kalender telt net als de christelijke twaalf maanden, maar bij ons begint een nieuwe maand zodra er een nieuwe maan zichtbaar is. Het islamitische jaar is elf dagen korter dan een zonnejaar, en daardoor valt de ramadan steeds zo'n anderhalve week eerder dan het vorige jaar.'

Daarom valt de ramadan dus soms in de winter, en soms in de zomer, zoals nu. Hoe lang is het nu eigenlijk licht in Oulu, in het noorden van Finland, de plek waar u woont?
'22 uur per dag.'

De al-Kateeba Moskee in Gaza Stad Beeld epa
Beeld screenshot

De zon gaat dus praktisch niet onder?
'In de zomer is het hier altijd licht, en in de winter is het vrijwel de hele dag donker.'

Maar u kunt nu dus 22 uur per dag niet eten of drinken?
'Er zijn twee verschillende scholen: volgens enkele Saoedische geleerden moet je tijdens het vasten de lokale tijd aanhouden. Dat is hier vrijwel onmogelijk; dan zou je maar 2 uur per dag hebben om het vasten te breken, te bidden, de koran te lezen en te ontbijten. Egyptische geleerden zeggen echter dat je de tijd van de heilige stad Mekka aan mag houden, of die van het dichtstbijzijnde islamitische land, als je ergens bent waar de dagen langer dan 18 uur duren.

Ik neem aan dat vrijwel iedere moslim in het noorden van Finland de Egyptische geleerden volgt.
'Inderdaad.'

Wonen er trouwens veel moslims bij u in de regio?
'De stad Oulu telt ongeveer 200 duizend inwoners en daarvan zijn er rond de duizend moslim. De meesten komen uit Somalië, Irak en Afghanistan, maar ikzelf ben bijvoorbeeld afkomstig uit Bangladesh. Enkelen zijn hier als vluchteling terecht gekomen, anderen zijn hier om te werken.'

Nu is de ramadan in de islamitische wereld een groot feest, met overal lichtjes in de steden en gezamenlijke maaltijden op straat. Dat moet in Finland een stuk kariger zijn.
'Op zondag vieren we het samen in de moskee, maar de rest van de week breken we het vasten gewoon thuis, met de eigen familie.'

En hoe laat doet u dat?
'Vandaag gaat de zon in Mekka om vijf minuten over zeven onder.'

En in de winter? Dan volgt u wel de lokale tijd?
'Nee, natuurlijk niet, dan zou het helemaal niets voorstellen. Dan zouden we maar drie of vier uur per dag te hoeven vasten.'

Dit artikel verscheen op 18 juli 2013 in andere vorm op Volkskrant.nl. De tijden waarop de zon op- en ondergaat zijn aangepast.

Moslims bidden in Gaza Stad aan het begin van de Ramadan. Beeld afp
Kinderen in Gaza Stad met speciale Ramadan-lantaarns. Beeld afp
Mannen van het Pakistaanse comité dat gaat over de tijden waarop de maan te zien is, zoeken naar de nieuwe maan die het begin van de maand Ramadan markeert. Beeld reuters
Beeld screenshot
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.