Hoe Devin Nunes (van het omstreden memo) dé held van de rechtervleugel van de Republikeinse partij werd

Nog maar vijf jaar geleden stond Devin Nunes, de gangmaker achter de publicatie van het omstreden memo over de FBI, in het Congres te boek als een gematigde Republikein. Toen Republikeinse conservatieve scherpslijpers in 2013 de regering stil legden uit protest tegen Obamacare, deed hij zijn collega's af als 'lemmingen' die zich 'met een bomvest om' in het ravijn stortten.

Devin NunesBeeld afp

Nu is de 44-jarige voorzitter van Inlichtingencommissie van het Huis van Afgevaardigden dé held van de rechtervleugel van de Republikeinse partij. Hij gaf zijn medewerkers opdracht het memo op te stellen waarin de FBI wordt afgeschilderd als een organisatie die erop uit is president Trump pootje te lichten. Dat memo werd vrijdag gepubliceerd.

Nunes belandde al op 29-jarige leeftijd in het Congres, waar hij met hulp van een invloedrijke collega uit Californië al snel opklom. Uiteindelijk kreeg hij in 2014 het voorzitterschap van de Inlichtingencommissie, een van de meeste prestigieuze posten in het Huis van Afgevaardigden.

De leden van de commissie, die toezicht moet houden op het werk van de inlichtingendiensten, beroemen zich erop dat zij zich bij hun werk zoveel mogelijk buiten het politieke gekrakeel houden. Maar daaraan kwam abrupt een einde door het onderzoek naar de mogelijke samenwerking tussen de campagnestaf van Trump en de Russen.

Al snel bleek dat Nunes een heel andere opvatting had over de taak van de commissie dan zijn Democratische collega's, onder wie Adam Schiff, de tweede man van de commissie. Terwijl de Democraten begonnen te spitten naar de contacten tussen Trumps medewerkers en de Russen, richtte Nunes zich op wat hij als het échte schandaal zag: het uitlekken van informatie uit de FBI en de inlichtingendiensten.

Zijn fanatieke jacht op de FBI leidde ertoe dat hij april vorig jaar de leiding over het onderzoek uit handen moest geven na een bizarre escapade, waarbij hij president Trump 'geheime informatie' leverde over 'misstappen' van de FBI die hij zelf bij een nachtelijk bezoek aan het Witte Huis had gekregen van medewerkers van de president. 'Inspecteur Clouseau', noemde de Republikeinse senator Phil Graham hem schamperend.

In de ogen van de Democraten is Nunes er van meet af aan op uit geweest het onderzoek te saboteren. Volgens hen traineerde hij opzettelijk het verhoor van voormalig CIA-chef John Brennan en andere kopstukken uit de regering van president Obama die de inmenging van Rusland bij de verkiezingen wél serieus namen.

De Democraten vinden dat Nunes met zijn aanval op de FBI te ver gaat en roepen nu om zijn aftreden als voorzitter van de Inlichtingencommissie. James Comey, die door president Trump werd ontslagen als chef van de FBI uit ergernis over het Rusland-onderzoek, vergeleek Nunes' klopjacht op de FBI met de communistenjacht onder leiding van senator Joe McCarthy, een beschamende episode uit de Amerikaanse geschiedenis. Maar Comey troostte zich met de gedachte: 'Er zijn niet veel scholen of straten naar Joe McCarthy genoemd.'

Het lijken allemaal van die brave juristen, die mannen van de FBI en het ministerie van Justitie - maar ondertussen. Ze vormen een deep state. Een geheim genootschap. De lange arm van de Democraten. Een bolwerk tegen Trump. Ze zijn de Feds.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden