Reconstructie Blokkade Farmers Defence Force

Hoe de spanning tussen supermarkten en boeren over mogelijke winkelblokkade vlak voor Kerst opliep

Boeren in Middenbeemster houden onder leiding van Farmers Defence Force (FDF) een actie bij een supermarkt. Beeld Hollandse Hoogte / Ramon van Flymen

De radicale boerenactiegroep Farmers Defence Force (FDF), die de afgelopen weken zinspeelde op blokkades van onder meer distributiecentra van supermarkten, zegt pas woensdagochtend de strategie van hun protestactie bekend te zullen maken. Toch stappen de supermarkten al naar de rechter. Hoe een dreiging zich ontwikkelde.

FDF dreigde de afgelopen weken meermalen met het op 18 december blokkeren van distributiecentra van supermarkten en groothandels. Die dreiging vindt het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL) zo groot dat de brancheorganisatie naar de rechter stapt. Ze wil daarmee een blokkade van de voedselvoorziening vlak voor Kerst voorkomen.

Volgens FDF-woordvoerder Sita van Keimpena is het actieplan nog altijd geheim. ‘Iedereen is met onze berichten aan de haal gegaan; er zijn allerlei dingen zelf ingevuld’, stelt ze. Maar uit communicatie op Facebook en Telegram en uit uitspraken van FDF-voorzitter Mark van den Oever blijkt dat de actiegroep wel degelijk de voedselvoorziening in het vizier heeft, of in ieder geval had.

Keihard

‘Het hele land platleggen’ – die kreet gonst al weken rond op de Facebookgroep Steungroep Boze Boeren en Burgers (170 duizend leden). De demonstraties op het Malieveld hebben volgens velen van hen niet het gewenste resultaat opgeleverd. Achter de schermen werkt Farmers Defence Force al weken aan een ‘keiharde’ actie. ‘De acties van 1, 16, 17 en 30 oktober zullen verbleken bij wat er nu op touw is gezet’, aldus voorzitter Van den Oever.

Het Landbouw Collectief, een koepel van boerenorganisaties inclusief FDF, kwam op 20 november nog met een eigen plan om de stikstofcrisis op te lossen. Maar de minister is tot nu toe niet aan hun eisen tegemoetgekomen. ‘Het kreeg niet eens een kans, terwijl het een heel werkbaar plan is’, blikt een woordvoerder van FDF terug. ‘Nu staan de boeren met hun rug tegen de muur.’

Hongerwinter

Op 4 december komt Van den Oever met een persverklaring waarin hij een lid van de actiegroep met instemming citeert: ‘Deze winter is het 75 jaar geleden dat we een hongerwinter hadden. Dat de boer de meest gewaardeerde burger was die deelde van het weinig eten wat hij had. (...) Hoeveel kan een mens vergeten zijn in 75 jaar, blijkt wel uit de huidige houding ten opzichte van de boer. Hardop denkend vraag ik me af of het geheugen eens opgefrist moet worden.’

‘Inderdaad’, beaamt Van den Oever. Ook hij wil ‘het geheugen opfrissen’ door een ‘kinkje in de kabel’ van de Nederlandse voedselvoorziening te leggen. Hoe precies, dat blijft in het midden, maar Van den Oever sluit af met: ‘Prepare for battle!’

Doelwit

Verscheidene media berichten dat de voedselvoorziening het doelwit zal zijn. Dat blijkt uit gesprekken tussen actievoerders in regionale chatgroepen van FDF. En Van den Oever weerspreekt het niet. Hij suggereert zelfs dat het nooit kwaad kan alvast iets extra’s voor Kerstmis in te slaan. Een FDF-woordvoerder zegt dat het blokkeren van distributiecentra voor de hand ligt, maar noemt ook Schiphol als geschikt alternatief. ‘Of alles tegelijk’, oppert Van den Oever zelfs, in een poging het dreigingsniveau verder op te voeren.

In regionale chatgroepen van FDF op communicatiedienst Telegram gaat een oproep rond aan boeren die tijdens de actie aan ‘huis-aan-huisverkoop’ kunnen doen. Per provincie, en zelfs per stad of dorp worden actievoerders gemobiliseerd, duizenden in totaal. Wat gaan we doen?, vragen veel boeren zich hardop af in de chatgroepen. ‘Ik wil best meedoen, maar niet voor ik weet wat we gaan doen!’, schrijft een boer uit Zeeland. ‘Friesland heeft dezelfde info als hier, maar daar zijn al vijftienhonderd man op de been’, reageert een ander geërgerd. ‘Zijn er in Zeeuws-Vlaanderen eigenlijk distributiecentra?’, vraagt een derde.

De plannen vallen niet bij iedereen in de smaak. Gewone mensen gaan hier de dupe van worden, voorzien sommigen op sociale media. ‘We verliezen de goodwill van de burger als we weer alles gaan blokkeren’, zegt iemand op Facebook. Dat is ook de reactie van de boerenvakbond LTO, die eveneens vreest dat de boerensector door te harde acties de sympathie bij het publiek zal verspelen.

Helikopter

Op dinsdag 10 december kondigt FDF de datum aan: de woensdag voor Kerst. ‘De hamsterweek is begonnen’, schrijft Van den Oever suggestief. Op 18 december om 6 uur ’s ochtends moeten de boeren verzamelen op een afgesproken plaats in hun provincie, het liefst met hun voertuig. ‘Alles wat wielen heeft is toegestaan’, schrijft de organisatie. ‘Maar bij voorkeur wel een voertuig dat minstens 40 kilometer per uur haalt.’ Ook gaat de vraag rond of iemand een helikopter te leen heeft, bij voorkeur een zwarte. ‘Ik kan een heli regelen’, schrijft iemand op Telegram. ‘Wie kan me in contact brengen met Mark?’

In een soort manifest op 12 december, de dag dat het CBL bekendmaakt een kort geding aan te spannen, schrijft Van den Oever: ‘Dit is ons land. Het land van de boeren, de bouwers en de hardwerkende burgers.’ En niet van de politici met hun ‘schimmige agenda’s’. Hij hekelt de mensen die ‘zich vooral zorgen maken of de zalmsnippers wel op tafel staan deze Kerst’, en roept verplegers, politieagenten en leraren op zich op 18 december aan te sluiten. De voornaamste ingrediënten van een geslaagde Kerst zijn volgens Van den Oever begrip en saamhorigheid. ‘En als de boontjes dit jaar uit de vriezer komen. Is dat erg?’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden