Hoe de relatie met Turkije de afgelopen jaren verslechterde

In 2012 vierden Nederland en Turkije nog uitgebreid vierhonderd jaar diplomatieke betrekkingen. Sindsdien kenmerkt de relatie met de NAVO-bondgenoot zich door incidenten.

Aanhangers van de Turkse president Erdogan in Istanbul. Beeld epa

Zelfs dat feestjaar verliep niet vlekkeloos. Toen president Abdullah Gül naar Nederland kwam, liet PVV-Geert Wilders weten dat hij wat hem betreft niet welkom was. Wilders was toen gedoogpartner van het kabinet van VVD en CDA.

Begin 2013 was er onmin tijdens een bezoek van toen nog premier Recep Tayyip Erdogan aan ons land. Die stoorde zich er ernstig aan dat het Nederlands-Turkse pleegkind Yunus bij lesbische ouders was geplaatst.

Het volgende incident was een jaar later, toen de Turken uithaalden naar het Nederlandse integratiebeleid. Ankara beschuldigde Nederland ervan de Turkse gemeenschap hier te discrimineren en op een racistische manier te bejegenen.

Rutte en Erdogan in 2013. Beeld anp

Die kwestie was net uit de lucht toen de Turken begin 2015 journaliste Frederieke Geerdink oppakten. Dat gebeurde net tijdens een bezoek van minister Bert Koenders (Buitenlandse Zaken). Geerdink kwam snel vrij, maar werd later dat jaar alsnog uitgezet.

Er was nog een botsing dat jaar. Koenders riep de Turkse ambassadeur in oktober op het matje om een ,,duidelijk diplomatiek signaal van ongenoegen" te geven. Hij was boos over een brief van de regerende AK-partij van Erdogan aan Turkse Nederlanders. Die werden in het schrijven opgeroepen op de AK-partij te stemmen bij de komende parlementsverkiezingen.

In april vorig jaar was weer een brief bron van ruzie, ditmaal kwam die van het Turkse consulaat in Rotterdam. Daarin werd opgeroepen beledigingen aan het adres van Erdogan te melden. ,,Wij hebben geen behoefte aan een kliklijn'', zei Koenders.

Nog in diezelfde maand was het weer mis, na de arrestatie van de columniste Ebru Umar. Zij werd op vakantie opgepakt vanwege haar tweets over Erdogan. Ze mocht pas na drie weken vertrekken.

Na de coup

Na de mislukte coup in Turkije verslechterde de relatie verder. Er kwamen ook hier problemen tussen aanhangers van Erdogan en die van de geestelijke Fethullah Gülen, die volgens de Turkse regering achter de coup zit. Het kabinet liet Ankara weten dat spanningen niet naar Nederland moesten worden geëxporteerd.

Toen naar buiten kwam dat de voorzitter van moskeekoepel Diyanet namen zou hebben doorgespeeld van Nederlandse Gülen-sympathisanten aan de Turkse autoriteiten, riep Koenders de ambassadeur weer op het matje.

En deze week ging het mis toen Turkse ministers hier campagne wilden voeren voor een referendum dat Erdogan meer macht moet geven. ,,Ongewenst", vindt het kabinet. Zaterdag escaleerde de kwestie toen het vliegtuig van de Turkse minister van Buitenlandse Zaken niet mocht landen in Rotterdam. Een ongekende maatregel, waardoor de betrekkingen verder zullen verslechteren.

Lees verder

Liveblog diplomatieke rel
De Turkse minister van Familiezaken Fatma Betül Sayan Kaya is vannacht Nederland uitgezet als 'ongewenste vreemdeling' toen ze in het Turkse consulaat in Rotterdam een toespraak wilde houden over een aanstaand referendum over de Turkse grondwet. Volg hier de actuele gebeurtenissen.

'Politieke schade van rel ligt vooral bij Nederland'
Hoe ernstig is de crisis in de Turks-Nederlandse betrekkingen, nu het kabinet de Turkse minister Cavusoglu landen op Schiphol verbiedt? Clingendael-expert Adriaan Schout geeft zijn mening.

'Nederland laat zich intimideren door de Turken en hun 'dubbele maat''
Tot nu toe hebben de arme zaalhouders de kooltjes uit het vuur gehaald. Maar niemand die een stevig en principieel nee liet horen. Dat hebben ze aan Wilders overgelaten, schrijft politiek commentator Martin Sommer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden