Analyse Vluchtelingen in Vlaardingen

Hoe de reis van de verstekelingen eindigde in Vlaardingen

Dinsdagavond werden in Vlaardingen 25 verstekelingen in benarde toestand uit een koeltrailer gehaald. Het aantal ‘inklimmers’ richting Engeland neemt flink toe. ‘We kennen allemaal de beelden van de migrantenjungle van Calais, maar dit gebeurt overal in Europa.’

Een bus met vluchtelingen verlaat de haven van Vlaardingen. Beeld EPA

Het is dinsdagavond tien voor negen als een bus van vervoersmaatschappij RET onder politiebegeleiding het terrein verlaat van DFDS Seaways in Vlaardingen. Onder goudkleurige reddingsdekens zitten 23 verkleumde verstekelingen die zich hadden verstopt in een koeltrailer. Nog eens twee opvarenden worden per ambulance afgevoerd. Zes van de 25 zijn minderjarig.

Ze hoopten aan boord van de 197 meter lange Britannia Seaways naar Engeland te komen, maar worden voor verhoor naar het politiebureau gebracht. ‘Gelukkig zijn er geen dodelijke slachtoffers’, zegt de Vlaardingse burgemeester Annemiek Jetten voor de poort van DFDS. ‘Het is vreselijk dat deze mensen hun leven zo in de waagschaal stellen.’

Achter de burgemeester verlaat een colonne lege ambulances het terrein van de Deense rederij. De hulpdiensten hebben het zekere voor het onzekere genomen, uit vrees voor ernstig verzwakte of zelfs dodelijke slachtoffers. Niet zonder reden: amper een maand geleden werden 39 opvarenden dood aangetroffen in een koelcontainer die per vrachtwagen van Zeebrugge (België) naar Purfleet (Engeland) was getransporteerd.

De Britannia Seaways zette dinsdagmiddag uit de Vulcaanhaven in Vlaardingen koers naar de haven van Felixstowe. Rond vijf uur, na enkele kilometers varen, werden de verstekelingen ontdekt. ‘Een bemanningslid hoorde de inklimmers schreeuwen en op de wand van de koelcontainer bonken’, zegt DFDS-directielid Gert Jacobsen vanuit Kopenhagen. ‘Daarna zijn ze in bijna onderkoelde toestand uit de container bevrijd en is het schip omgedraaid richting Vlaardingen.’

Meeliften in de laadruimte van vrachtwagens is een riskante, maar veel beproefde methode onder vluchtelingen en illegale migranten om naar Engeland te komen. Afghanen proberen het vaak als ‘asklimmer’ (tussen de wielen), Albanezen kruipen in de laadruimte.

In de Rotterdamse haven wagen ze hun kans via RoRo-terminals (Roll-on Roll-off) van DFDS Seaways (Vlaardingen), Stena Line (Hoek van Holland), CLdN (Botlek) en P&O Ferries (Europoort). In de eerste vijf maanden van dit jaar trof de politie 580 verstekelingen in het gebied aan, 28 procent meer dan een jaar eerder.

Lading planten

Jacobsen schat dat inmiddels alleen al bij de DFDS-terminal in Vlaardingen zo’n driehonderd inklimmers zijn ontdekt. ‘Maar niet eerder heb ik zo’n grote groep migranten gezien. Vaak zijn het veel kleinere groepjes, die steeds creatiever te werk gaan om in de schepen te komen. Ze klimmen op de daken van de vrachtwagens, verbergen zich in de trailers en sommigen kruipen er zelfs onder.’

Met warmtecamera’s en honden worden ladingen steekproefsgewijs gecontroleerd. Soms valt het op dat bij een bepaalde lading veel CO2-uitstoot vrij komt. ‘We dachten dan dat het om mensen ging, maar het bleek toen een lading planten te zijn’, zegt een voormalig veiligheidsmedewerker van DFDS in de Vulcaanhaven.

Volgens de oud-medewerker betreft het vrijwel altijd Albanese mannen van rond de dertig. ‘Sommigen van hen hadden dure iPhones en laptops bij zich, armoedzaaiers waren het dus niet. Vaak worden ze vlak voor vertrek ontdekt. Maar het is ook wel eens gebeurd dat een groep Albanezen alsnog werd ontdekt in de Engelse haven. Ze werden met de eerste boot weer terug naar Nederland gestuurd. We merkten dat regelmatig dezelfde types het opnieuw probeerden om aan boord te komen.’

Doordat de beveiligingstechnieken op havens steeds beter worden, proberen inklimmers al verder landinwaarts de vrachtwagens in te dringen, constateert brancheorganisatie Transport en Logistiek Nederland (TLN). ‘Als je richting Calais gaat, moet je voorbij Hazeldonk niet meer stoppen’, zegt een woordvoerder.

Chauffeurs ervaren vooral onveilige situaties door inklimmers op open parkeerplaatsen. Zeker nu de Brexit dichterbij komt, proberen migranten Engeland te bereiken. De controles worden daarna strenger. Anderzijds biedt dat ook nieuwe kansen: TLN verwacht door de Brexit langere wachttijden en wachtrijen op parkeerplaatsen – en dus meer kansen voor inklimmers. De branchevereniging pleit daarom voor meer parkeerplekken met hekken en camerabeveiliging.

Kleine schakels

De 25 verstekelingen in Vlaardingen zijn woensdag gehoord – als getuige. Naar eigen zeggen komen ze uit het Midden-Oosten, uit Irak en Koeweit. Via de verstekelingen probeert de Afdeling Vreemdelingenpolitie, Identificatie en Mensenhandel (AVIM) te achterhalen waar zij zijn vertrokken, hoe ze zijn gereisd en met welke smokkelaars ze contact hebben gehad.

De politie probeert zo de smokkelroutes in kaart te brengen van de Europese buitengrenzen tot hier. Als blijkt dat ze al ergens in Europa een verblijfsvergunning hebben aangevraagd, kan Nederland ze dan naar dat land terugsturen.

De chauffeur van de vrachtwagen, een 39-jarige Roemeen, is ook verhoord. Er kan sprake zijn van mensensmokkel. Wie inklimmers heeft in zijn laadruimte zonder het te weten, wordt niet vervolgd. Vaak is de bewijsvoering ingewikkeld en worden zaken geseponeerd. De chauffeurs die tegen betaling mensen meenemen, zijn hoe dan ook maar kleine schakels in grotere netwerken.

‘Het is een enorm probleem’, aldus Gert Jacobsen van DFDS Seaways. ‘We kennen allemaal de beelden van de migrantenjungle van Calais, maar dit gebeurt overal in Europa.’ Hij benadrukt dat de rederij fors heeft geïnvesteerd in mankracht en techniek om verstekelingen op te sporen. ‘Maar dit blijft een hardnekkig vraagstuk.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden