Hoe de PvdA overleeft tussen de 'schreeuwers' op het krachtenveld

Standplaats Rotterdam

Te midden van het rumoer op de politieke flanken zoekt de Rotterdamse PvdA de nuance. Hoe houdt ze zich staande?

Barbara Kathmann (PVDA) tijdens het debat in de Bibliotheek in Rotterdam. Beeld Marcel van den Bergh/de Volkskrant

Het was een onrustige week, waarin de linkse samenwerking ontplofte. Maar tijd om de gebeurtenissen te laten bezinken is er niet. En dus zit PvdA-lijsttrekker Barbara Kathmann op deze donderdagmiddag in het stadhuis om de tafel met twee partijgenoten. Samen spreken ze het eerste grote lijsttrekkersdebat door, dat die avond in de bibliotheek zal plaatsvinden.

Voor het eerst zal Kathmann (39) daar ook Maurice Meeuwissen treffen, de lijsttrekker van de plaatselijke PVV die zich tot nu toe nauwelijks heeft laten zien.

'Als Meeuwissen vóór jou spreekt, dan zou ik dat verhaal over die schreeuwers op de flanken doen', zegt partijmedewerker Mike Deckert (28).

'Ja', zegt Kevin van Eikeren (31), de nummer zes op de lijst van de PvdA. 'Wat hebben alle jongeren in deze stad aan dat geblèr, als je zes tot tien jaar moet wachten op een huurwoning en bij 20 tot 30 procent van de woningen moet overbieden?'

'Schreeuwen geeft ons geen handen aan het bed', zegt Barbara Kathmann, 'schreeuwen geeft ons geen betaalbare woningen, schreeuwen trekt al die kinderen niet uit de armoede. Ja, laten we die doen. En niet die van: geluk is dat je kunt zijn wie je bent?'

'Nee, nee', zegt Van Eikeren. 'Die is leuk voor in een literair café.'

Rotterdam Kiest

Rik Kuiper bericht tot aan de gemeenteraadsverkiezingen vanuit Rotterdam. Aflevering 9: de PvdA.

Krankzinnige strijd

Kathmann oogt ontspannen. Uit niets blijkt dat ze nog erg bezig is met het klappen van het Links Verbond, de samenwerking die de linkse partijen hier sloten met de islamitisch geïnspireerde partij Nida. Jammer, vindt ze dat nog steeds, maar ze moet door. Er staat veel op het spel.

8 zetels heeft de PvdA momenteel in de gemeenteraad, in de peilingen staat de partij op 5. En ondertussen wordt de campagne gedomineerd door de partijen op de flanken, die ofwel minder halalslagers willen, of meer ruimte voor religieuze uitingen. Hoe kan de PvdA, die liever de nuance zoekt, zich staande houden in dat krachtenveld?

Nou, dat is dus lastig, zegt Kathmann. Natuurlijk, ze wist dat het een krankzinnige strijd zou worden nu Denk en de PVV hier ook meedoen. En toch kan ze soms nauwelijks geloven wat ze allemaal meemaakt.

Moskou aan de Maas

Momenteel heeft de PvdA 8 van de 45 zetels in de Rotterdamse gemeenteraad. In het verleden waren dat er veel meer. Bij de verkiezingen in onder meer 1974, 1978 en 1986 haalde de partij zelfs de absolute meerderheid. Rotterdam werd toen gekscherend 'Moskou aan de Maas' genoemd. In 2002 en 2014 was Leefbaar Rotterdam groter dan de PvdA.

De verkiezingsposter van de PvdA in 1986. Beeld Gabriel Eisenmeier

Dat er een islamdebat in Rotterdam wordt georganiseerd, bijvoorbeeld. Want waarom zou er een debat moeten zijn over één religie? Ze was er onder protest naartoe gegaan. 'Ik ben die identiteitsdebatten echt beu', zei ze in een verklaring vooraf.

Dat ze door collega-raadslid Tanya Hoogwerf van Leefbaar Rotterdam op Twitter 'de verschrikkelijke Barbara Kathmann' werd genoemd, omdat ze het had gewaagd columnist Ebru Umar te beschuldigen van racisme en discriminatie.

Dat een journalist bij de presentatie van een plan over energieneutrale woningen als eerste wil weten of Kathmann gehuild heeft toen het Links Verbond klapte.

Etnisch profileren

En o ja, dan heeft ze het nog niet eens over de stellingen waarover ze soms moet debatteren. Zoals: 'Etnisch profileren moeten we uitrollen over de hele stad.' Etnisch profileren? Dat gebeurt wel, maar dat mág dus helemaal niet, zegt ze dan tegen de organisatoren van zo'n debat. Nou, dan wordt het toch maar aangepast.

Wous, toch?

Het laat zien hoe het er inmiddels aan toegaat in de politiek, zegt Kathmann. Radicale standpunten zijn normaal geworden.

Wie is het beste raadslid van Nederland?

In de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen organiseren de Volkskrant, campagnebureau BKB en omroep WNL de verkiezing van het beste gemeenteraadslid van Nederland. Stemmen op de twaalf overgebleven kandidaten kan hier.

En ja, zij ziet het als haar taak om een ander geluid te laten horen. Dat moet ook, zegt ze, want veel mensen zijn wel klaar met het geschreeuw en met de politieke spelletjes. Luister maar naar de straatinterviews die de NOS soms uitzendt. Gewone Rotterdammers worden moe van de discussie over identiteit. Het moet gaan over armoede, over wonen, over werken. Minder gevoel, meer feiten.

Kathmann kijkt nog maar eens naar de papieren waarop de stellingen van vanavond staan. Ze moet in debat over de bijstand en de Rotterdamse experimenten met een verplichte tegenprestatie.

Lees verder onder de afbeelding.

Barbara Kathmann (PvdA) knuffelt een beer tijdens het campagnevoeren op het station in Rotterdam. Beeld Marcel van den Bergh/de Volkskrant

'Jankverhaal'

Kathmann: 'Ga ik zeggen dat Leefbaar niets heeft opgelost? Dat er vier jaar geleden 38 duizend mensen in de bijstand zaten en nu nog steeds 38 duizend? En dat Leefbaar mensen gewoon in de hoek trapt?'

Van Eikeren: 'Ja.'

Kathmann: 'Dat moet ik direct doen. Anders krijgen zij misschien de ruimte om dat verhaal te vertellen over de PvdA die mensen veertig jaar heeft gepamperd en toen kwam Leefbaar. Dat jankverhaal.'

Van Eikeren: 'Ik zou dat doen.'


Kathmann: 'Wel lastig, omdat we natuurlijk ook hadden afgesproken om de laatste dagen vooral ons eigen verhaal te doen en minder te jij-bakken.'


Van Eikeren: 'Toon het contrast. Wij hebben een optimistisch mensbeeld, in tegenstelling tot het huidige college. Zij hebben 7,5 miljoen euro gestoken in het opsporen van fraude in de bijstand!'


Kathmann: 'Hoe was het ook alweer? 7,5 miljoen in fraudebestrijding, terwijl ze 13 miljoen hebben bezuinigd...'

Van Eikeren: '...op het armoedebeleid. Een kwart van het armoedebudget halen ze weg. En ze investeren 7,5 miljoen in een stuk hout om mensen mee te slaan. Het zijn gewoon tandenborsteltellers die gaan tellen hoeveel tandenborstels er bij mensen in de badkamers staan.'

Deckert: 'Dan moet je ook zeggen wat we met dat geld óók hadden kunnen doen: conciërges op scholen, de terugkeer van speeltuinmedewerkers...'

Kathmann schrijft driftig mee.

En dan, na een uur, moet ze alweer verder. Er staat een cameraploeg op haar te wachten. Ze zou nog even flyeren. Een hapje eten. En dan naar dat debat, waar ze achteraf tevreden over zal zijn.

Snel smeert ze nog wat make-up op haar wangen, ze trekt een colbertje aan en vertrekt.

Laat ze maar komen, die schreeuwers.


Gemeenten maken het verschil

Wordt het straks een basisinkomen of werken voor je brood?
Nu de gemeenten meer te zeggen krijgen, worden ook de verschillen groter. Een korte serie. Aflevering 6: de uitvoering van de bijstand. Hoe begeleid je mensen het best naar een baan? Gemeenten mogen daar zelf mee experimenteren. Het scheelt dus nogal wat of er een links college zit of juist rechts het voor het zeggen heeft. (+)

Kan een gemeenteraad politieke keuzes maken die het verschil maken?
Kan een gemeenteraad politieke keuzes maken die het verschil maken? Met deze vraag ging de Volkskrant op zoek naar tegenstellingen tussen gemeenten over uiteenlopende onderwerpen als de zorg, woningbouw of cultuur. Nou en of, is het antwoord. Bij elk thema dat we onderzochten, waren de verschillen groot. (+)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.