Interview

Hoe de overblijfselen van Ida dodelijker bleken dan de orkaan zelf: ‘De gevolgen van harde regen zijn onderschat’

Het ergste leek achter de rug, toen orkaan Ida in afgezwakte vorm Louisiana verliet, overstromingen en verwoestingen achterlatend. Nu hebben haar overblijfselen in en rond New York méér levens geëist dan in Louisiana. Hoe kan dat?

Ondergelopen straten in Queens, New York. Beeld EPA
Ondergelopen straten in Queens, New York.Beeld EPA

Er was al gewaarschuwd dat Ida ook overlast kon veroorzaken ten noorden van de staat Louisiana, waar de orkaan dit weekend met verwoestende kracht aan land was gekomen en onder meer het elektriciteitsnet had platgelegd. Ida had dan wel aan kracht ingeboet, haar overblijfselen brachten storm en vooral heel veel regenval het land in.

Maar dat deze overblijfselen bijna 2.000 kilometer verderop recordregenval zouden veroorzaken, waarbij er meer dan 25 doden vielen in het noordoosten van Amerika, dat was niet voorzien. Zowel de gouverneur van de staat New York als de burgemeester van de stad, waar minstens twaalf doden vielen, zei verrast te zijn door de heftigheid van de regenstorm.

Onverwacht snelle overstromingen (flash floods) eisten levens doordat mensen vast kwamen te zitten in hun kelder of auto. Er zijn zelfs meer doden gevallen dan in de kuststaten die door de orkaan zelf werden getroffen: hier zijn tot nu toe zes overlijdens geteld.

Snelheid

‘Ik ben ook een beetje verrast’, zegt Jeroen Aerts, hoogleraar water en klimaatrisico’s aan de VU. Hij onderzocht de impact van orkanen op de Amerikaanse oostkust en adviseerde de burgemeester van New York over dit onderwerp na orkaan Sandy, in 2012.

Orkanen kunnen niet alleen verwoestend zijn vanwege de wind en de bijbehorende vloedgolven aan de kust, maar ook door enorme hoeveelheden regen, zegt hij. Meestal zijn de gevolgen van die neerslag het sterkst in de buurt van de getroffen kustgebieden, doordat rivieren overstromen.

Dat de gevolgen zo ver weg van de plek waar de orkaan aan land kwam zó heftig zijn, is volgens hem uitzonderlijk. ‘Het heeft waarschijnlijk te maken met de snelheid waarmee de stormdepressie naar het noorden is getrokken. Mogelijk heeft die onderweg ook nieuw vocht opgepikt. Het landschap waar hij overheen trok is vrij vochtig, en het is er nu warm.’

Metro-ingangen

Toch vindt Aerts het ook ‘opmerkelijk’ dat een stad als New York niet wat beter voorbereid is op dit soort hoeveelheden regen. Na orkaan Sandy, waarbij enkele tientallen doden vielen in deze stad, is volgens hem vooral gewerkt aan de kustverdediging. De gevolgen van harde regenval lijkt de stad te hebben onderschat.

‘Als je kijkt naar de metro-ingangen, dan zijn die nog steeds grotendeels gelijkvloers met de stoep. Het water loopt direct naar beneden’, geeft hij als voorbeeld. ‘Terwijl ik in China en Thailand trappetjes aangelegd zie worden, waardoor je eerst een halve meter omhoog moet.’

Ook is de riolering duidelijk niet berekend op deze mate van neerslag. ‘Een dijk ophogen is duur, maar buizen vervangen die door de hele stad heen in de grond zitten, dat is nog veel duurder. Je kunt de riolering in de stad New York niet even snel een update geven, dat moet straat voor straat.’

Afwateringssystemen

Toch moeten steden wereldwijd serieus gaan kijken of hun afwateringssystemen toekomstbestendig zijn, zegt hij. ‘Wat we in zijn algemeenheid zien, niet alleen bij orkanen, is dat de hoeveelheid regen de afgelopen decennia wereldwijd is toegenomen’, zegt hij, onder meer verwijzend naar de overstromingen in en rond Limburg.

‘Dat komt doordat warmere lucht meer vocht kan bevatten: de neerslagtoename is nu al een van de duidelijkst meetbare effecten van klimaatverandering. Veel bestaande afwateringssystemen zijn hierdoor niet meer op de extremere weersituaties berekend.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden