Hoe de H-bom onschadelijk te maken?

Hypotheekschulden verplicht laten aflossen met het belastingvoordeel van de aftrek: het mes snijdt aan twee kanten.

Ruim 120 jaar nadat minister Nicolaas Pierson van Financiën de kosten van geldleningen voor de aankoop van een huis aftrekbaar van de belastingen had gemaakt, mogen ook christelijke en liberale politici het H-woord helemaal uitspreken. Na Jaap de Hoop Scheffer (CDA) en Hans Hoogervorst (VVD) schaarde zondag Ed Nijpels (VVD) zich in het rijtje Haagse knarren dat de onbeperkte aftrek van de hypotheekrente onhoudbaar vindt.


Het heeft niets te maken met een hernieuwde sociale koers van het CDA en de VVD die een beperking altijd zagen als een links stokpaardje met als doel inkomens te herverdelen. De crisis heeft iedereen met de neus op de feiten gedrukt. Nederlanders hebben zich bij de financiering van hun woningen te diep in de schulden gestoken met aflossingsvrije hypotheken tot soms 125 procent van de executiewaarde.


En nu de huizenprijzen niet meer stijgen - en zelfs dalen - is het een tijdbom geworden. De Britten isoleren zich misschien in Europa met hun eis geen belasting op financiële transacties te willen, de Nederlanders hebben zich in de EU geïsoleerd met hun onbeperkte hypotheekrenteaftrek. Nederlanders hebben meer geleend dan de huishoudens in alle andere landen van de eurozone. De uitstaande hypotheekschuld bedraagt in Nederland 249,5 procent van het beschikbare inkomen. Ter vergelijking: de ratio in Portugal - nummer twee - is 129 procent en die in Duitsland 88,9 procent. Voor een land dat samen met die Duitsers graag de Grieken en Italianen tot de orde wil laten roepen, is dat onhoudbaar.


De OESO, het IMF, het CPB en De Nederlandsche Bank hebben gewezen op de desastreuze effecten zoals onder meer overwaardering van de huizenprijzen, denivellering en destabilisering van de financiële sector. Op dit moment worden daarom methoden bedacht voor een zachte landing - een geleidelijke afschaffing van de aftrek zonder dat de woningmarkt in elkaar klapt. Als bijvoorbeeld per jaar de aftrek van de hypotheekrente met 3 procent wordt beperkt, is de klus over dertig jaar geklaard. Andere suggesties zijn het aftoppen van de renteaftrek voor woningen boven vijf ton of het verplaatsen van de eigen woning naar box 3 (beleggen en sparen).


Een heel ingenieuze oplossing zou kunnen zijn het huidige belastingvoordeel verplicht te laten gebruiken voor het aflossen van de hypotheekschuld. Als dat in fasen wordt doorgevoerd, bijvoorbeeld elk jaar 10 procent, zou het niet alleen huizenbezitters helpen de privéschulden te verlagen maar ook de staatskas spekken. De archaïsche erfenis van Pierson is simpel te ontmantelen, alleen laat de PVV de H-bom liever doortikken.


Reageren? p.dewaard@Volkskrant.NL


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden