Reconstructie Circuit van Zandvoort

Hoe de Formule 1 dankzij het kunststukje van een gewiekste prins terugkeert naar Nederland

Max Verstappen bij de Jumbo Familie Racedagen in 2017. Links: prins Bernhard. Beeld Hollandse Hoogte / Leo Vogelzang

Lang was het onbestaanbaar dat de Formule 1 zou terugkeren naar Zandvoort. Dankzij intensief lobbyen is het gelukt. Vooral dankzij eigenaar en hobbyracer prins Bernhard.

Met de terugkeer van de Formule 1 naar Nederland is het luchtkasteel van de prins werkelijkheid geworden. Vanaf 2020 reist de raceklasse voor minimaal drie jaar af naar het circuit in Zandvoort, zo werd dinsdag officieel bekend. Het is een kunststukje van de hoogste orde. De architect erachter? Prins Bernhard van Oranje, de gewiekste eigenaar van het circuit met koninklijk bloed.

Eind 2017 leek een Formule 1-race op Zandvoort nog een onverkoopbaar verhaal toen de resultaten van het haalbaarheidsonderzoek over een mogelijke GP van Nederland werden gepresenteerd in een zaaltje op het circuit. De conclusie: ja, het was mogelijk. Het kostte alleen tientallen miljoenen euro’s per jaar, winst maken zou lastig worden en zelfs met de begroting rond was er nog geen garantie op groen licht. De Formule 1-Groep moest er ook nog brood in zien.

Lees ook:

Weekendje Zandvoort in mei 2020 wordt forse investering vanwege Formule 1
De prijzen voor hotelkamers in het weekend waarin volgend jaar de Formule 1-race in Zandvoort vermoedelijk wordt gehouden, rijzen nu al de pan uit.

Het oogde daarom ietwat onwerkelijk om anderhalf jaar later Formule 1-topmannen Sean Bratches (commercieel directeur) en Chase Carey (ceo) breed grijnzend over het circuit te zien struinen. Ook al had Carey nog wel wat moeite met de uitspraak van de Noord-Hollandse badplaats, die hij structureel ‘Zaendervoort’ noemde. Een datum voor de race is er nog niet, omdat de kalender voor volgend jaar nog niet rond is. ‘Maar waarschijnlijk wordt het ergens rond deze tijd volgend jaar’, zei Carey.

Oranje stropdas

Bratches, met een oranje stropdas om zijn nek, zei dat er ruim een jaar is gesproken met Zandvoort. In de laatste maanden zijn pas knopen doorgehakt. ‘We zitten in de gunstige situatie dat we meer aanbod hebben dan plekken op de kalender, dus we hebben er goed over kunnen nadenken.’

Hij geeft eerlijk toe dat hij twee jaar geleden nog maar weinig wist over het circuit. ‘Ze kwamen met een groot presentatiebord vol informatie naar Londen om het circuit aan ons te verkopen. Dat heb ik nog wel ergens liggen op mijn kantoor’, zegt hij lachend.

Een luchtopname van Circuit Zandvoort. Het circuit hoeft maar enkele kleine ingrepen uit te voeren om het weer geschikt te maken voor een grand prix in de Formule 1 in 2020. Beeld ANP

Het onderstreept dat Zandvoort hard heeft gewerkt om op de radar te komen bij de Amerikanen. Dat was ook nodig, want de baan verdween in 1985 na dertig GP’s roemloos van de kalender om daarna niet meer in beeld te komen. De sport en Nederland waren op elkaar uitgekeken. Het bochtige duincircuit was verouderd en te klein geworden voor de almaar groeiende raceklasse. In Nederland oversteeg de sport nooit de niche­status. Dat was ook de situatie in de decennia daarna. Tot Verstappen in 2015 debuteerde en anderhalf jaar later als eerste Nederlander een Formule 1-race won. Een nieuwe sportheld was geboren.

‘Misschien voelde Bernhard toen al eerder aan dan anderen wat er mogelijk was’, stelt voormalig Formule 1-coureur en Zandvoortenaar Jan Lammers, die is aangesteld als de sportief directeur van het evenement.

Autosporthart

Hij kende Bernhard al uit de racerij. De prins racet in zijn vrije tijd. ‘Ik weet dat hij een bijter is, als racer en ondernemer. Hij is enorm ambitieus, actief en heeft een autosporthart dat veel groter is dan mensen denken. Hij heeft het circuit gekocht toen het al jaren te koop stond en niemand het wilde hebben. Daarna begon hij die lobby voor de Formule 1. Eigenlijk vieren wij nu zijn feestje. Hij is drukker geweest dan een kalkoen tijdens kersttijd’, zei Lammers dinsdag.

Al vroeg na het verkrijgen van het circuit, dat hij begin 2016 kocht met een zakenpartner, zocht Bernhard contact met toenmalig Formule 1-eigenaar Bernie Ecclestone. Die bracht zijn sport vooral naar olielanden waar het geld tegen de plinten klotst. Nederland was vanuit dat perspectief een onlogische bestemming.

Dat veranderde toen het Amerikaanse Liberty Media in 2017 de koningsklasse kocht en benadrukte meer wedstrijden in Formule 1-bakermat Europa te willen om zo de klasse toekomstbestendiger te maken. Het liefst op circuits met een rijke F1-historie.

Het Circuit Zandvoort. Beeld ANP Graphics

Tegelijk kleurden de circuits in Europa oranje door de steeds groter wordende schare Verstappen-fans. Verstappen werd door zijn successen in de afgelopen seizoenen de groeibriljant van de sport, wat een thuisrace voor hem commercieel aantrekkelijk maakte. Het waren allemaal omstandigheden die F1-baas Carey dinsdag aanstipte tijdens de persconferentie, waarin hij de keuze voor Zandvoort verklaarde.

Perfecte cocktail

Die perfecte cocktail leidde in november tot een principeovereenkomst tussen Zandvoort en de Formule 1. Met de handtekeningen van de Formule 1-bazen op papier was het onverkoopbare verhaal van Bernhard plots verkoopbaar geworden. De 40 miljoen euro die nodig was voor de GP van volgend jaar (20 miljoen voor de Formule 1 en de rest voor onder meer aanpassingen aan het circuit) werd de afgelopen maanden bij elkaar gesprokkeld.

Met sluw lobbywerk was de concurrent voor de Nederlandse GP, het TT-circuit in Assen, buitenspel gezet. Doordat brieven werden gelekt waarin de Amerikanen hun voorkeur uitspraken voor Zandvoort, werden potentiële geldschieters weggehouden van Assen.

De race wordt voor het overgrote deel privaat gefinancierd, op de ruim vier miljoen euro van de gemeente Zandvoort na. Dinsdag stond er onder het logo van de ‘Heineken Dutch Grand Prix’ een flink aantal bedrijfslogo’s.

Prins Bernhard bleef tijdens zijn moment van glorie opvallend in de luwte. Vanaf de zijkant van de zaal keek hij tevreden toe hoe anderen aan het woord waren.

Hij was vooral trots dat het was gelukt, liet hij desgevraagd weten. En over de scepsis die hem de afgelopen jaren achtervolgde? ‘Tja. Het was gewoon against all odds (tegen alle verwachtingen in). Dat wisten we vanaf het begin. Iedereen zei dat we het niet moesten willen. Wij hebben gekeken hoe het juist wel kon. We zijn in een jaar tijd behoorlijk wat ouder geworden, maar ik ben heel blij dat het gaat gebeuren.’

Thuisrace voor Verstappen? Toch meer voor zijn fans

Eindelijk heeft Max Verstappen volgend jaar met de Grote Prijs van Nederland een thuisrace. Althans, zo zal het gezien worden door het gros van zijn Nederlandse fans. Het is alleen de vraag of Verstappen er zelf ook zo naar kijkt. Sinds jaar en dag beschouwt de coureur de GP van België op het circuit van Spa-Francorchamps als zijn thuisrace. Zandvoort op de kalender zal dat waarschijnlijk niet veranderen.

Verstappen koestert wel prettige herinneringen aan Zandvoort. Hij won er in 2014 de Masters of Formula 3, een van de meest prestigieuze wedstrijden in opstapklasse Formule 3. Daarnaast is hij sinds zijn Formule 1-debuut in 2015 elk jaar te vinden op het circuit in de duinen voor zijn fandagen. Hij reed vorig jaar zelfs het officiële ronderecord uit de boeken.

Het kan allemaal niet tippen aan zijn hechte band met het circuit in de Ardennen. Verstappen werd geboren in het Belgische Hasselt en reed zijn eerste kartmeters op de kartbaan in Genk, gelegen op een uurtje rijden van Spa-Francorchamps. Op het circuit brak hij in 2014 door in de Formule 3 met drie opeenvolgende zeges. Een paar maanden later werd hij in Spa gepresenteerd als de jongste Formule 1-coureur ooit.

Hij beschouwt Spa vanwege de snelle bochten en hoge snelheden als zijn favoriete baan. Die liefde verklaart misschien ook wel waarom hij zich nooit actief heeft bemoeid met de lobby voor een Formule 1-race in Nederland. Ook koos hij geen kant toen Assen en Zandvoort in de media een publiciteitsoorlog uitvochten, strijdend om de F1.

Afgelopen weekeinde tijdens de GP van Barcelona, toen de deal met Zandvoort nog een kwestie van tijd was, reageerde hij nuchter. ‘Eigenlijk heb ik al een thuisrace. Het geeft ook geen extra motivatie. Ik probeer het elke race zo goed mogelijk te doen. Het is natuurlijk wel mooi om voor eigen publiek te rijden’, zei hij tegen racemagazine Formule 1.

Zowel Verstappen als zijn vader Jos was dinsdag niet aanwezig bij de aankondiging van de terugkeer van de Nederlandse GP. Jos Verstappen zei afgelopen weekeinde wel tegen racewebsite Motorsport.com dat de GP van Zandvoort goed was voor Nederlandse fans.

Hij vreest alleen een zwaar weekeinde voor zijn zoon. ‘Ik denk dat we Max in de luwte moeten houden daar, omdat hij zich moet kunnen concentreren op zijn race. Dus hij zal er voor de fans misschien niet zo heel veel zijn. Maar dat is dus puur voor de prestatie op zondag. Hij kan niet iedereen lopen pleasen en ook nog het beste resultaat bij elkaar rijden.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.