Hoe corrupt is Nederland echt?

Een Hollandser landschap dan dat in Kinderdijk is niet snel te vinden: water, een polder, grasland doorsneden door dijken met oude windmolens aan de horizon. Hier richtte de familie Smit in de Gouden Eeuw een werf op om schepen te bouwen die ervoor moesten zorgen dat de Hollanders in het door de St. Elisabethvloed getroffen gebied, onder en achter Dordrecht, droge voeten hielden.


Het werd het begin van wat sinds 2005 SBM Offshore heet. Als het niet zoveel fusies achter de rug had - tot Internationale Holland Combinatie (IHC) en daarna IHC Caland en IHC De Merwede - zou het veruit het oudste bedrijf van het land zijn geweest.


Nu blijken medewerkers van SBM Offshore zich - al dan niet met medeweten van hun bazen - op grote schaal aan omkoping te hebben schuldig gemaakt. Daarmee zou volgens een klokkenluider een bedrag van 185 miljoen euro zijn gemoeid. Het komt niet eens uit de lucht vallen. Het was al bekend dat zich bij SBM Offshore 'frauduleuze praktijken' hadden voorgedaan, alleen blijkt de omvang vele malen groter te zijn geweest dan eerder werd gedacht.


SBM Offshore is niet het enige grote bedrijf dat de afgelopen tijd door smeergeld in opspraak is geraakt: Boskalis (omkoping havenautoriteit in Mauritius), Ballast Nedam (binnenhalen order voor bouw brug tussen Saoedi-Arabië en Bahrein) en zelfs Shell liepen al eerder tegen de lamp. En inmiddels blijkt dat een grote Nederlandse accountantsorganisatie als KPMG deze corruptie verhulde via het fiatteren van schaduwboekhoudingen.


Smeergeld en steekpenningen zijn niet voor niets heel goede Nederlandse woorden. Het zouden bijna even gewilde Hollandse exportproducten kunnen zijn als kaas en tulpen. Alleen publiceerde de Europese Commissie vorige week een rapport dat stelde dat corruptie in de hele EU welig tierde, behalve in Nederland.


Misschien is Nederland minder corrupt dan Italië of Bulgarije. Maar dat betekent niet dat Nederlanders ook minder corrupt zijn dan Italianen en Bulgaren. Over de grens doen Nederlanders bij het betalen van smeergeld en steekpenningen niet onder voor welk volk ook.


Sinds 2000 zijn tientallen smeergeldaffaires voor het binnenhalen van buitenlandse orders geopenbaard. Geen enkele van die schandalen kwam voor de rechter. Alleen Joep van den Nieuwenhuyzen werd veroordeeld vanwege de omkoping van een ambtenaar, maar dat was een Nederlander. Zo gauw het over de grens gebeurt, wordt het via een schikking met de mantel der liefde bedekt.


Het succes van de VOC in de Gouden Eeuw moet vrijwel zeker voor een groot deel te danken zijn aan het feit dat stamhoofden, sultans en koningen werden omgekocht. Corruptie zit Nederlanders in het bloed. Wie als land zoveel exporteert naar corrupte landen, moet zelf ook corrupt zijn.


Alleen maken Nederlanders zich er niet zo druk over.


Reageren?


p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden