AnalyseZoönose

Hoe besmettelijk zijn nertsen? ‘We moeten voorkomen dat ze een corona-reservoir worden’

Een nerts.Beeld Marcel van den Bergh

Covid-19 is een zoönose, een infectieziekte die van dier op mens overgaat. Nu het virus ook is uitgebroken in nertsenbedrijven, rijst de vraag: zijn nertsen een gevaar voor de volksgezondheid? In een technische briefing door wetenschappers werd de Tweede Kamer maandag niet geheel gerustgesteld.

Op dit moment is van vier Brabantse bedrijven, met in totaal vijf locaties, duidelijk dat nertsen besmet zijn met het coronavirus. De afgelopen weken zijn op die bedrijven luchtmonsters genomen en nertsen getest op covid-19. Op drie van de vier bedrijven is onder de nertsen dezelfde ‘viruscode’ aangetroffen en dus is de verwachting dat de besmettingen bij die bedrijven verband met elkaar houden. In totaal zijn er vier medewerkers van die bedrijven besmet met corona.  Twee van hen zijn vrijwel zeker  besmet door een nerts. Van de andere twee is dat verband niet duidelijk te maken, stelde Jaap van Dissel, directeur infectieziektenbestrijding bij het RIVM,  maandag in de Tweede Kamer. 

Monsters

Wel is op basis van de monsters duidelijk dat de medewerkers van de nertsbedrijven in de stal zijn blootgesteld aan het virus, zo lichtte hoogleraar dierengeneeskunde van de Universiteit Utrecht Arjan Stegeman toe. Toch is het volgens Stegeman niet zo dat nertsen nu een direct gevaar vormen voor de volksgezondheid. Het virus is namelijk niet aangetroffen in de lucht buiten de stallen en er zijn geen omwonenden van de bedrijven geïnfecteerd. Het wandel- en fietsverbod in de omgeving van de besmette bedrijven is daarom weer ingetrokken. Van Dissel zette dat kracht bij met een simpele statistiek: in totaal zijn er wereldwijd nu 5,4 miljoen personen van wie duidelijk is dat zijn besmet door een ander mens, en pas twee mensen van wie duidelijk is dat zij besmet zijn door een nerts.

Sterker, voorlopig vormt de mens misschien eerder een bedreiging voor de nerts. Op drie van de vier bedrijven is het coronavirus van mens op nerts overgesprongen, bij het vierde bedrijf is niet duidelijk hoe het virus zijn introductie kreeg. Toch moet volgens Stegeman worden ‘voorkomen dat dieren een reservoir voor het virus worden’. Daarom zijn ook andere dieren onderzocht: konijnen, hamsters, fretten en katten zijn gevoelig voor het virus, honden minder. Kippen, varkens en eenden zijn niet gevoelig voor het virus. 

Boerderijkatten

Onderzoek naar andere nertsbedrijven loopt nog en ook de rol van de boerderijkatten bij verspreiding van het virus wordt nog onderzocht. Voorlopig is bezoek in alle bedrijven voorlopig verboden, medewerkers wordt geadviseerd duidelijke hygiënemaatregelen te nemen. 

Maar dat neemt de zorgen van de Tweede Kamer vooralsnog niet weg. ‘Waarom is het advies  beperkt tot bedrijfshygiëne? De samenleving is toch in z’n geheel stilgelegd?’, vroeg Tjeerd De Groot (D66) zich af. GroenLinks, SP en PvdD pleitten eerder al voor de directe sluiting van de 55 nertsbedrijven in Nederland. Die bedrijven, eigenlijk uitsluitend bedoeld voor het produceren van bont, moeten in 2024 sowieso al dicht. Waarom wachten en onnodig risico nemen, is hun stellingname. Volgens hoogleraar Stegeman is dat een politiek besluit: ‘Dat lijkt mij meer iets voor jullie.’ 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden