ReportageTesttrein

Hoe bereidt de NS zich voor op de post-corona-drukte? Een tripje met een proeftrein vol schermen en stickers

Uitstappen en instappen met 1,5 meter afstand lastig, blijkt op Utrecht Centraal bij de trein naar Venlo. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Hoe voorkomen ov-bedrijven dat treinen veranderen in rijdende besmettingshaarden als ze weer drukker worden? Een tripje met een van de ‘anderhalvemeter-intercity’s’ waarmee de NS nu experimenteert.

In de verlaten stationshal van Utrecht Centraal zoekt een duif vergeefs naar broodkruimels, tot een van de spaarzame passagiers besluit de snippers van zijn croissant te delen. NS-medewerkers spannen ondertussen linten op de trappen. Rechts omhoog, links omlaag. 

Per 1 juni zal de drukte weer toenemen en moeten alle forenzen verplicht mondkapjes dragen. De NS bereidt zich nu in allerijl voor om de bezetting van treinen weer op te schroeven van 10 naar 40 procent. In- en uitkomende passagiersstromen moeten zoveel mogelijk worden gescheiden. In de treinen zullen naar verwachting veiligheidsmedewerkers met buitengewoon opsporingsambtenaren de mondkapjesplicht handhaven. De conducteurs, die de afgelopen weken om veiligheidsredenen nauwelijks controleerden, zullen dit weer vaker gaan doen.

Dat een strakke organisatie noodzakelijk is, bleek donderdagochtend direct toen te veel reizigers de trein tussen Weesp en Amsterdam namen. De conducteurs verzochten de grote groep reizigers vergeefs om uit te stappen. Uiteindelijk moest de politie bijspringen en werd de trein ontruimd. ‘Een conducteur heeft de vrijheid om niet weg te rijden als de trein te vol is’, zegt Henk Kuper, projectmanager technisch onderhoud bij NS. ‘We vragen mensen om alleen de trein te pakken om noodzakelijke redenen. Maar noodzakelijk is een diffuus begrip. Daar kunnen onze conducteurs niet op controleren.’

Nieuwe indeling

Kuper is betrokken bij de ‘anderhalvemeter-intercity’, die sinds vorige week tussen Assen en Zwolle rijdt om te testen hoe passagiers omgaan met een nieuwe indeling die reizigers zo veilig mogelijk over de trein verdeelt. ‘We hebben nagedacht hoe we de ruimte in de coupés toch optimaal kunnen benutten. Daarvoor hebben we plastic schermen ontwikkeld die tussen de stoelen zijn bevestigd. Met stickers geven we aan welke stoelen leeg moeten blijven.’

Tot dusver zijn de reacties positief. ‘Ik zit nu voor de tweede keer in deze trein en soms vergeet ik gewoon om 1,5 meter afstand te houden. De stickers herinneren me eraan. Wegdromen is er niet meer bij’, zegt de 17-jarige Liset. Een coupé verder merkt ook Carolien (62) dat ze onbewust vaak vervalt in de ‘oude manier van leven’. ‘Het schiet er gewoon bij in, dus ik denk dat deze waarschuwingen nuttig zijn. Wel ben ik benieuwd hoe dit uitpakt als de drukte toeneemt en veel reizigers haast hebben. Op een kleine oppervlakte met veel mensen bewegen blijft toch spannend.’

Ook voor de NS is nog veel onduidelijk over hoe het nieuwe reizen eruit komt te zien. De anderhalvemeter-intercity is een experiment, wellicht verdwijnen de stickers en plastic zeilen als straks de mondkapjes verplicht zijn. ‘We hebben overwogen om in de trein bepaalde looproutes en instapzones te creëren, maar dat zou op de perrons weer leiden tot drukte en chaos. We kunnen van alles bedenken, maar menselijk gedrag blijft in grote mate onvoorspelbaar. Uiteindelijk bepaalt het verantwoordelijkheidsgevoel van onze reizigers hoe veilig de treinreizen worden.’

De teugels losser – maar hoe houden we zicht op het virus?
Leuk, weer naar buiten, maar dé grote vraag hangt het kabinet nog altijd als een molensteen om de nek: hoeveel ketenen kun je het virus afdoen voordat het ons weer bespringt? Trouwens, zien we dat dan wel op tijd?

Waar blijft toch de pil die covid-19 geneest?
Corona moet uitwoeden, heet het al snel: een virusziekte kun je niet genezen. Of wel? Achter de schermen is de zoektocht in volle gang naar een middel dat de ziekte nog een béétje in toom houdt. Misschien ligt het redmiddel zelfs al gewoon bij de apotheek. We peilen de stand van zaken, aan de hand van vier medicijnen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden