Commentaar

Hoe beïnvloedt Trump tektonische platen van geostrategie?

Speculaties over een Trump-presidentschap kunnen vanaf nu plaats maken voor analyse van zijn beleid.

Hij zal de wereld veranderen met Trump aan het roer? Beeld epa

Zelden zal de inauguratie van een nieuw verkozen Amerikaanse president in grote delen van de wereld met zoveel wantrouwen en onzekerheid omgeven zijn als die vandaag van Amerika's 45ste president, Donald Trump. Geen wonder dat kalmeringsmiddelen - in de vorm van geruststellende analyses over het Trump-presidentschap - de afgelopen weken bijna net zo populair waren als apocalyptische doemvertellingen over de liberale wereldorde. Velen in Amerika en daarbuiten sloten zich in afwachting van de komende onderdrukking alvast aan bij het virtuele verzet. Liefst op Twitter, waar Trump al langer regeert en dagelijks zijn mening spuit over tv-programma's, autofabrieken of kernwapens, of over alle drie tegelijk.

Vreemd zijn die zorgen niet. Kandidaat Trump vuurde veel radicale standpunten af en president elect Trump is daarmee niet opgehouden. Hij is er in geslaagd vele groepen in de VS te beledigen en hij joeg deze week de Europese bondgenoten op de kast ten faveure van nou net die ene leider op het continent, Vladimir Poetin, die de afgelopen jaren een oorlog begon in Europa.

Trump bedient zich van een nieuwe stijl, die meer succes had dan de oude media zich konden indenken. Hij combineert slim de communicatiewetten van reality-tv met die van de sociale media en vond zo - o ironie - een manier om het grote geld van de Clintons te verslaan.

Wat zorgen baart, is Trumps kleinzerige karakter, zijn enorme ego en zijn neiging blind terug te slaan als hij wordt aangevallen; impulsiviteit gekoppeld aan grote macht is geen vertrouwenwekkende cocktail.

Vandaag wordt Donald Trump de 45este president van de Verenigde Staten. Lees hier alles over zijn reis op weg naar het ambt van 's werelds machtigste man en wat hij losmaakt in de wereld.

Anderzijds herinnerden de hoorzittingen in de Senaat van zijn belangrijkste adviseurs - die vaak een heel andere taal spraken dan Trump zelf - aan het dempende effect van de politieke realiteit in Washington. Het voordeel van een politiek systeem dat ten onder dreigt te gaan aan stroperigheid en verlamming is dat het minder snel uit de bocht kan vliegen.

Vandaag begint het presidentschap van Donald Trump. Iedereen is wakker geschud en alert. Maar als uit zijn verkiezing één les valt te leren, is het dat de toekomst zich niet laat voorspellen. Zullen Trumps tweets en dreigende taal werkelijk iets betekenen, zoals we gewend zijn van wereldleiders, of zijn het meer hartekreten, provocaties zonder gevolgen en zal het werkelijke beleid verstandiger zijn, zoals de hoorzittingen van zijn ministers suggereren? We weten dat nu eenvoudigweg niet.

Een land dat als leidend werd gezien van een op regels gebaseerde internationale ordening (waarvan het zelf enorm profiteerde), wordt nu geleid door een president met weinig belangstelling hiervoor. Oude structuren kunnen het soms zomaar begeven - vraag maar aan de Sovjets - of juist veel taaier zijn dan de doemdenkers geloven.

Feit is: de wereld verandert hoe dan ook ingrijpend, op tal van manieren. Dat zie je in de mondialisering, in de verschuiving van economische macht naar het oosten en in de overgang van een (kortstondig) door de VS geleide post-Koude Oorlogordening naar een lossere ordening met meer 'polen'. Tegen die achtergrond werd Barack Obama gekozen, maar Donald Trump evenzeer.

De mondiale verhoudingen zijn in beweging. Of de grote tektonische platen van de geostrategie net zo snel kunnen schuiven als Donald Trump kan tweeten, daar komen we vanaf vandaag achter.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden