Profiel Alexandre Benalla

Hoe Alexandre Benalla zich opwerkte tot de vertrouweling van president Macron

Zijn hardhandige optreden kostte Alexandre Benalla uiteindelijk zijn positie als de ‘Monsieur Securité’ van de Franse president Macron. Maar hoe kon hij zo snel opklimmen tot de hoogsteechelons van het Élysée?

Benalla (rechts) met de Franse president Macron Foto AFP

Wilt u dit verhaal liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie.

Alexandre Benalla genoot nogal wat privileges. De inmiddels ontslagen veiligheidsadviseur reed in een dienstauto met chauffeur en had een toegangspas van de Franse Tweede Kamer. Bovendien had hij de beschikking over een appartement in een dependance van het Élysée, het statige ‘Palais d’Alma’, waar president Mitterrand ooit zijn minnares en buitenechtelijke dochter verstopte.

Op 1 mei kon Benalla ogenschijnlijk probleemloos een helm van de Franse oproerpolitie bemachtigen. Vervolgens greep hij hardhandig in bij een demonstratie. Het begin van het einde van de bliksemcarrière van Benalla, die wordt verdacht van het gebruiken van geweld en het misbruiken van zijn publieke functie.

Zondag is Benalla verhoord door een onderzoeksrechter. De politie heeft zijn woning doorzocht. Er zijn nog vier verdachten in de zaak: partijmedewerker Vincent Crase van En Marche, die bij de bewuste manifestatie aan de zijde van Benalla demonstranten naar beneden trok, en drie politieagenten. De agenten zouden videobeelden waar het gewelddadig ingrijpen van Benalla op te zien is aan de veiligheidsadviseur hebben overhandigd.

Ondertussen vraagt Frankrijk zich af hoe een 26-jarige ex-bodyguard zo snel heeft kunnen opklimmen tot de hoogste echelons van het Élysée, het centrum van de Franse macht. En hoelang president Macron het zich kan veroorloven niet inhoudelijk op de zaak in te gaan.Tot dusver heeft de president slechts gezegd dat er ‘onmiskenbare fouten’ zijn gemaakt op het Élysée, en dat hij ‘het schokkende en onacceptabele gedrag’ van Benalla veroordeelt.

Foto EPA

Benalla werkt vanaf zijn twintigste als beveiliger bij de Parti Socialiste. In dezelfde periode volgt – en voltooit – hij een rechtenstudie. Tijdens de verkiezingscampagne van 2012 is hij een van de lijfwachten van presidentskandidaat François Hollande. Hollande wordt president, maar neemt Benalla niet mee naar het Élysée.

Als Benalla vervolgens chauffeur wordt van toenmalig minister Arnaud Montebourg, is het snel gedaan met zijn loopbaan bij de PS. Hij werkt nog geen week voor Montebourg als hij een aanrijding veroorzaakt. Benalla probeert te ontvluchten en rijdt door – met de minister op de achterbank. Hij wordt ontslagen.

In 2016 duikt Benalla op bij En Marche, de beweging van de charismatische Emmanuel Macron.Hij krijgt de verantwoordelijkheid voor de beveiliging van de presidentskandidaat. Als ‘Monsieur Sécurité’ mag hij andere beveiligers rekruteren. Veel mannen die Benalla aanneemt – potige jongens met bijnamen als ‘Kamel Judoka’ – zullen hem later volgen naar het Élysée.

De ‘Bande de Benalla’ worden ze genoemd, wat vertaald kan worden als ‘Benalla’s groep’, maar ook als ‘Benalla’s bende’. In hetzelfde gebouw waar de aanstaande president partijvergaderingen houdt, wordt bij wijze van oefening geschoten met een automatisch pistool. Macron en zijn medewerkers merken er twee verdiepingen hoger niets van.

In het voorjaar van 2017 wordt Emmanuel Macron geïnaugureerd als president. Macron neemt Benalla – die dan 25 jaar is – wel mee naar het Élysée. Hij wordt verantwoordelijk voor de beveiliging van de president.Normaliter is dat de taak van de presidentiële beveiligingsdienst Groupe de sécurité de la présidence de la République (GSPR), maar Macron heeft Benalla aan het hoofd gezet van zijn eigen, parallelle beveiligingsdienst tot ongenoegen van veel GSPR’ers.

Foto Reuters

Op papier heeft Benalla een bureaufunctie. Maar de vele foto’s die de Franse media de afgelopen dagen publiceerden, laten een ander beeld zien. Op de fiets in de chique badplaats Le Touquet, op een skipiste in de Pyreneeën: overal waar Macron verschijnt, duikt Benalla op. Niet zijdelings of discreet, maar zeer nadrukkelijk aanwezig, meestal vlak bij de president. Op veel foto’s kijkt hij in de camera. Het is soms net of hij poseert.

Tijdens zijn verkiezingscampagne zei Macron een einde te willen maken aan vriendjespolitiek en cliëntelisme. Langzamerhand wordt duidelijk dat diezelfde Macron zich heeft omringd met een klein clubje vertrouwelingen. Met bijna allemaal heeft Macron een persoonlijke band. Ze zijn loyaal aan de president. Andersom geldt dat ook: wie zich eenmaal in Macrons cirkel bevindt, kan op zijn schier onvoorwaardelijke steun rekenen.

In het geval van Benalla zou dat de president weleens lelijk kunnen opbreken. Het gewelddadige optreden van Benalla was op het Élysée al een dag na de bewuste manifestatie bekend. Toch werd Benalla slechts twee weken disciplinair geschorst. Het heeft er alle schijn van dat Macron zijn veiligheidsman de hand boven het hoofd heeft willen houden.

Over zijn eigen rol in de afwikkeling van het incident heeft de president tot dusver niets gezegd.‘Als de president niet reageert, zegt men dat hij niets durft te zeggen’, aldus een woordvoerder van En Marche. ‘En als hij wel reageert, zegt men dat hij een strafrechtelijk onderzoek beïnvloedt.’ De oppositie neemt geen genoegen met die verklaring. Parlementariërs van links tot rechts vinden dat de president zich toch echt over de affaire zal moeten uitspreken.

Minister van Binnenlandse Zaken gehoord in parlementair onderzoek



Maandag is het parlementair onderzoek naar de affaire-Benalla gestart. Onder meer minister van Binnenlandse Zaken Gérard Collomb werd door een parlementaire commissie ondervraagd. Oppositieleiders, onder wie Jean-Luc Mélenchon van de uiterst linkse partij La France Insoumise, vinden dat de minister moet opstappen.

Collomb liet weten dat hij een dag na het incident op de hoogte is gebracht over de actie van Benalla. De minister verklaarde voor 14 juli nooit met president Macron over de zaak te hebben gesproken, en daarna ‘zo min mogelijk’. De president had volgens hem iets anders aan zijn hoofd: de grondwetswijziging. Die opmerking kwam Collomb op hoongelach te staan. Het debat over de grondwetswijziging, dat dezer dagen eigenlijk op de parlementaire agenda stond, is door de affaire-Benalla opgeschort.

Het parlementair onderzoek naar de zaak-Benalla zal een maand in beslag nemen. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.