Hockey vieren doen ze vooral in Nederland

Helpt een feestje in Den Haag om de hockeysport mondiaal te versterken?

Als de Nederlandse hockeyteams een strafcorner krijgen, klinkt een dampende beat in het ADO-stadion. Met ritmisch handgeklap wordt het drieluik van aangever, stopper en sleper begeleid. En het publiek houdt de adem in bij het oordeel van de video-umpire. Let's celebrate hockey, het motto van het WK in Den Haag, wordt dagelijks onderstreept door 20 duizend fans. Buiten Nederland wordt hockey veel minder gevierd, met een WK verover je niet meteen de wereld.


Op het WK in 1998 bleek de Utrechtse Galgenwaard het ideale decor om hockey uit de elitaire hoek te halen, zestien jaar later spat tophockey in het ADO-stadion ook van de televisie af. Geen sport heeft zichzelf zo vernieuwd als hockey en vooral de selfpass heeft het spel een nieuwe dimensie gegeven. Vrije bal, een tikje naar jezelf en hup, je bent er al vandoor. Hoog tempo gegarandeerd. Hockey scoort deze weken niet alleen bij de eigen achterban. Typerend is het oordeel van oud-voetbalprof en analist René van der Gijp, die in VI zijn bewondering uitsprak over de sympathieke presentatie van de hockeyinternationals. Hockey kent geen volgevreten vedetten, die minachting tonen voor publiek en media. In een sport waarin geld geen hoofdrol speelt, zijn de idolen nog aanraakbaar, aldus Van der Gijp.


Het zou kunnen veranderen, want de hockeysport bevindt zich in meerdere opzichten op een kruispunt. Groot in Nederland en klein in de wereld, het blijft het dilemma van hockey. Een oranje golf van 15 duizend enthousiaste supporters in het ADO-stadion, die beelden zijn een verademing na de finale van de World League met verlaten tribunes in New Delhi. Maar ook in Den Haag blijkt twaalf landen te veel voor een WK.


De vrouwen wandelden met een doelsaldo van 17-1 door hun poule. Alleen Australië durfde de olympisch kampioen een helft vast te zetten op eigen helft. De andere teams weigerden ook bij een achterstand de loopgraven te verlaten. Nederland speelt vandaag al in de halve finales tegen titelverdediger Argentinië, omdat 'Las Leonas' in poule B het sterke Amerika voor zich moesten dulden.


Voor het vrouwenteam begint elk toernooi pas in de halve finales, de folklore laat zich lastig buitensluiten. De mannen treffen al vijf jaar op rij Engeland in een halve finale of de strijd om het brons. De Belgische hockeyers claimden na hun zilveren medaille op het EK in 2013 al een plaats bij de laatste vier op het WK. Maar de droomreis van de Nederlandse bondscoach Marc Lammers werd ruw onderbroken door een stel Britse straatvechters.


Toch markeert het WK een aardverschuiving door de val van Duitsland, dat zowel bij de mannen als de vrouwen buiten het podium valt. Beide ploegen werden vorig jaar in België Europees kampioen. Alleen bij het eerste WK in 1971 haalden de Duitse hockeyers de halve finales niet. In Den Haag spelen ze zondag om de vijfde plaats. De Duitse vrouwen kunnen hooguit zevende worden.


Bondscoach Markus Weise zei vorig jaar al te hebben gewaarschuwd dat de nationale teams zich niet meer fatsoenlijk kunnen voorbereiden op grote toernooien. De spelers raken overbelast door de overvolle kalender van hun clubs, zeker in Duitsland waar in de winter volop zaalhockey wordt gespeeld. De Duitse internationals zijn eveneens ruim vertegenwoordigd in de nieuwe India League.


Is wereldwijd profhockey in lucratieve competities het perspectief, zoals Robert van der Horst, aanvoerder van het Nederlandse team voorspelde? En wordt de Nederlandse hoofdklasse dan een tussendoortje? Moet Duitsland zijn tradities in het 'Hallenhockey' afzweren om in 2016 op de Spelen van Rio de Janeiro weer om de medailles te hockeyen? Het lijkt een onmogelijke spagaat.


Tientallen miljoenen dollars worden in het Indiase hockey gepompt om dat land weer te laten aansluiten bij de elite, al dreigt na een teleurstellend WK ontslag voor technisch directeur Roelant Oltmans en de Australische coach Terry Walsh. Geduld bestaat immers niet India.


Toch zou het pas een ramp zijn voor de hockeysport wanneer Duitsland verder afglijdt. Mondialisering is betrekkelijk in hockey, er zullen ook de komende tien jaar geen nieuwe landen doorbreken. In Europa leunt hockey nog altijd op Nederland en Duitsland met sterke competities, waar de internationals rolmodellen zijn. Anders wordt hockey als volleybal, waar de eredivisie een veredelde speeltuin voor tieners is geworden.


Zie het WK niet als springplank voor het versterken van de olympische status. Hockey vieren op een WK heeft pas effect als het fundament onder de sport wordt versterkt. Anders blijft het een feestje voor intimi.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden